Μελέτη βιολογικά δραστικών λιποειδών σε παραδοσιακά τρόφιμα της Μεσογειακής δίαιτας και διερεύνηση της προστατευτικής δράσης αυτών στην αθηροσκλήρωση

Abstract

In the frame of studying the role of PAF in the development of atherosclerosis, lipid molecules were sought in olive oil and in Mediterranean type diet meals that inhibit or antagonize PAF. In experimental model of atherosclerosis in rabbit we studied the effect of consumption of olive oil and its individual lipid classes, namely polar (OOPLE) and neutral (OONLE) olive oil lipids, in the development of atherosclerosis, in parallel with chemical and biochemical parameters. We studied the effect of consumption of Mediterranean type diet meals, rich in inhibitors and antagonists of PAF, in chemical and biochemical parameters where the aggregative response of volunteer’s healthy and type II diabetics platelets against the aggregative factors PAF, ADP and AA seems to have the leading role. In vitro study of the biological activity of olive oil. It was detected the existence of biological activity in olive oil, which in the model of washed rabbit platelets lies in the antagonism of PAF. A biological activity, similar to that of olive oil, was detected in the class of total olive oil polar lipids (OOPLE). A biological activity was detected in the class of total olive oil neutral lipids (OONLE), which in the model of washed rabbit platelets lies in the inhibition of PAF. A new system of thin layer chromatography (TLC), with solvent proportion chloroform/methanol/acetone/acetic acid /water 87/8/7/0.5/1, was developed for the separation of OOPLE in individual fractions. By using MCCD, TLC and HPLC one molecule from the OONLE and two molecules from the OOPLE of olive oil were separated and isolated. The structure of the molecule from OOPLE that antagonized PAF in higher percentage, in the model of washed rabbit platelets, was elucidated as glycerinetheric glycolipid as this is determined by ESMS spectrum study and chemical determinations. Study of effect of consumption of olive oil and its individual lipid classes in rabbit experimental model of atherosclerosis. The beneficial action of olive oil consumption was confirmed and for the first time it was studied the effect of olive oil individual lipid classes (OOPLE and OONLE) with regard to the development of atherosclerosis. For the first time so much in the case of olive oil, but also in its individual lipid classes the EC50 for PAF in PRP, free PAF levels in blood, the IC50 of total blood lipids with regard to the platelet aggregation in PRP caused by PAF and the PAF-AH activity were studied. The EC50PAF values were decreased in the end of study in groups A and D that consumed atherogenic diet and atherogenic diet enriched with OONLE. On the contrary the EC50PAF values were increased in the end of study in groups B and C that consumed atherogenic diet enriched with olive oil and OOPLE respectively. Values of free PAF levels in blood were increased in the end of study in group A. In group D PAF levels were decreased gradually. An increase of PAF levels in groups B and C, did not reach in statistically significant levels. IC50values for PAF inhibition from total plasma lipids were decreased gradually in groups A, B, C and D. Plasma PAF-AH activity in groups A, B, C and D showed increase in the end of the study. The above increase appeared to follow different time in the individual groups. The kinetic study of plasma PAF-AH activity in groups C and D showed an increase of Vmax both in two groups while values of Km were increased considerably and progressively only in group D. Groups B, G and D exhibited higher lag phase times for plasma oxidation compared to group A. Groups B and D exhibited the highest increase in lag phase time of plasma oxidation followed by group C. Cholesterol and LDL-cholesterol values in plasma in the four experimental groups showed significant increase. Increase was shown in the HDL-cholesterol values in plasma in the four experimental groups showed an increase which was statistically significant for groups A, B and D, while it was not for group G. a tendency of increase in triglycerides was marked in plasma of all groups. All groups developed atherosclerotic lesions. The most severe atherosclerotic lesions were developed in group A while in group B were developed the least severe atherosclerotic lesions. There was an important reduction (p < 0.05) in the development of atherosclerotic lesions in group C compared to group A. The reduction of atherosclerotic lesions in group D was small and did not reach significant levels (p > 0.05) compared to group A. The aortic samples of upper abdominal aortas of groups A and D exhibited increased stiffness compared to control group (which consumed conventional food and had no atheroslcerotic lesions) and to groups B and C. ........................................................................

Στο πλαίσιο της μελέτης του ρόλου του PAF στην ανάπτυξη της αθηροσκλήρωσης αναζητήθηκαν στο ελαιόλαδο και σε γεύματα της Μεσογειακής δίαιτας ενώσεις που αναστέλλουν τον PAF. Μελετήθηκε σε πειραματικό μοντέλο αθηροσκλήρωσης κουνελιού η επίδραση της κατανάλωσης του ελαιολάδου και των επιμέρους λιποειδικών τάξεών του, δηλαδή των πολικών (OOPLE) και των ουδετέρων (OONLE) λιποειδών του ελαιολάδου, στην ανάπτυξη της αθηροσκλήρωσης, παράλληλα με χημικές και βιοχημικές παραμέτρους. Σε εθελοντές υγιείς και διαβητικούς τύπου ΙΙ μελετήθηκε η επίδραση της κατανάλωσης γευμάτων της Μεσογειακής δίαιτας, πλούσιων σε αναστολείς και ανταγωνιστές του PAF, σε χημικές και βιοχημικές παραμέτρους με κυριότερη τη συσσωρευτική δράση των αιμοπεταλίων του ως προς τους συσσωρευτικούς παράγοντες PAF, ADP και AA. In vitro μελέτη βιολογικής δραστικότητας ελαιολάδου. Ανιχνεύθηκε η ύπαρξη βιολογικής δραστικότητας στο ελαιόλαδο η οποία στο μοντέλο των πλυμένων αιμοπεταλίων κουνελιού έγκειται στον ανταγωνισμό του PAF. Βιολογική δραστικότητα, όμοια με αυτή του ελαιολάδου, ανιχνεύθηκε στην τάξη των ολικών πολικών λιποειδών (OOPLE) του ελαιολάδου. Στην τάξη των ολικών ουδετέρων λιποειδών (OONLE) του ελαιολάδου ανιχνεύθηκε βιολογική δραστικότητα που έγκειται στην αναστολή του PAF, στο μοντέλο των πλυμένων αιμοπεταλίων κουνελιού. Αναπτύχθηκε νέο σύστημα χρωματογραφίας λεπτής στοιβάδας (TLC) με αναλογία διαλυτών χλωροφόρμιο/μεθανόλη/ακετόνη/οξικό οξύ/νερό 87/8/7/0.5/1 για το διαχωρισμό των OOPLE σε επιμέρους κλάσματα. Με χρήση MCCD, TLC και HPLC απομονώθηκαν και καθαρίστηκαν μία ένωση από τα OONLE και δύο ενώσεις από τα OOPLE του ελαιολάδου. Για την ένωση των OOPLE που ανταγωνιζόταν τον PAF σε μεγαλύτερο ποσοστό στο μοντέλο των πλυμένων αιμοπεταλίων κουνελιού διευκρινίσθηκε η δομή του ως γλυκεριναιθερικό γλυκολιποειδές όπως αυτό καθορίζεται με μελέτη φάσματος ESMS και χημικούς προσδιορισμούς. Μελέτη της επίδρασης της κατανάλωσης του ελαιολάδου και των επιμέρους λιποειδικών τάξεων του σε πειραματικό μοντέλο αθηροσκλήρωσης κουνελιού. Επιβεβαιώθηκε η ευεργετική δράση του ελαιολάδου και μελετήθηκε για πρώτη φορά η επίδρασης των επιμέρους λιποειδικών τάξεων του ελαιολάδου (OOPLE και OONLE) όσον αφορά την ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης. Για πρώτη φορά τόσο στην περίπτωση του ελαιολάδου, αλλά και των επιμέρους λιποειδικών τάξεών μελετήθηκαν το EC50 για τον PAF στο PRP, τα επίπεδα του ελεύθερου PAF στο αίμα, το IC50 των λιποειδών του αίματος σχετικά με τη συσσώρευση των αιμοπεταλίων σε PRP την προκαλούμενη από PAF και η δραστικότητα της PAF-AH. Οι τιμές για το EC50PAF μειώνονται στο τέλος της μελέτης για τις ομάδες Α και Δ που κατανάλωναν αθηρογόνο δίαιτα και αθηρογόνο δίαιτα εμπλουτισμένη με ουδέτερα λιποειδή αντίστοιχα. Αντιθέτως οι τιμές για το EC50PAF αυξάνονται στο τέλος της μελέτης για τις ομάδες Β και Γ που κατανάλωναν αθηρογόνο δίαιτα εμπλουτισμένη με ελαιόλαδο και πολικά λιποειδή ελαιολάδου αντίστοιχα. Οι τιμές για τα επίπεδα του ελεύθερου PAF στο αίμα αυξήθηκαν στο τέλος της μελέτης στην ομάδα Α. Στην ομάδα Δ τα επίπεδα του PAF μειώθηκαν βαθμιαία Μια αύξηση των επιπέδων του PAF για τις ομάδες Β και Γ, δε φτάνει σε στατιστικά σημαντικά επίπεδα. Οι τιμές των IC50 για την αναστολή του PAF από τα ολικά λιποειδή του πλάσματος όσον αφορά τις ομάδες Α, Β, Γ και Δ μειώθηκαν βαθμιαία. Η δραστικότητα της PAF-AH του πλάσματος στις ομάδες Α, Β, Γ και Δ σημείωσε αύξηση στο τέλος της μελέτης. Η αύξηση αυτή φάνηκε να ακολουθεί διαφορετικό ρυθμό στις επιμέρους ομάδες. Η κινητική μελέτη της PAF-AH στο πλάσμα των ομάδων Γ και Δ έδειξε μια αύξηση του Vmax και στις δύο ομάδες ενώ η τιμές των Km αυξήθηκαν σημαντικά και σταδιακά μόνο στην ομάδα Δ. Οι ομάδες Β, Γ και Δ παρουσιάζουν μεγαλύτερους χρόνους λανθάνουσας φάσης για την οξείδωση του πλάσματός τους συγκριτικά με την ομάδα Α των μαρτύρων. Οι ομάδες Β και Δ παρουσίασαν την μεγαλύτερη αύξηση στο χρόνο της λανθάνουσας φάσης της οξείδωσης του πλάσματος και ακολουθεί η ομάδα Γ. Η χοληστερόλη και η LDL-χοληστερόλη στο πλάσμα και των τεσσάρων πειραματικών ομάδων σημείωσε σημαντική αύξηση. Αύξηση σημειώθηκε στην HDL-χοληστερόλη στο πλάσμα των τεσσάρων πειραματικών ομάδων η οποία είναι στατιστικά σημαντική για τις ομάδες Α, Β και Δ, ενώ δεν είναι για την ομάδα Γ. Μια τάση αύξησης των τριγλυκεριδίων σημειώθηκε στο πλάσμα όλων των ομάδων. Όλες οι ομάδες ανέπτυξαν αθηρωματικές βλάβες. .........................................................................................................................................