Η σημαντικότητα του ρόλου των ελεγκτών στην διαμόρφωση και υποστήριξη της μη χρηματοοικονομικής πληροφόρησης & της ESG στρατηγικής: ποσοτική και ποιοτική ανάλυση εισηγμένων εταιρειών στην Ελλάδα

Abstract

This doctoral research investigates the interconnection between internal and external audit and ESG strategy in Greek listed companies, focusing on the degree to which audit functions contribute to the reliability of ESG disclosures, the integration of ESG into the audit framework, risk management, and the overall strategic direction of organizations. The study is based on quantitative analysis of data collected through questionnaires from three distinct groups: internal auditors, external auditors, and senior management executives, and combines descriptive statistics, analysis of variance (ANOVA), and multivariate regression models. The empirical findings demonstrate that audit quality is widely recognized as a critical factor in enhancing the reliability of ESG disclosures, with statistically significant differences between groups indicating that internal auditors maintain a more reserved stance compared to external auditors and management. The regression analysis confirms that professional role influences the perception of reliability, albeit with limited explanatory power, suggesting that the reliability of ESG disclosures is a multifactorial phenomenon. At the same time, the results highlight that Internal Audit contributes substantially to process improvement and ESG risk mapping, while External Audit strengthens institutional legitimacy and stakeholder trust through independent assurance. Of particular significance is the analysis of collaboration between internal and external auditors, where multivariate regression demonstrates that the integration of ESG into the audit plan is the most significant determining factor, while organizational barriers also contribute substantially to explaining this collaboration. The high level of explanatory power of the model suggests that collaboration is not merely a matter of perceptions or professional differences, but is directly linked to institutional organization and the maturity of ESG practices. Overall, the findings reveal an environment of institutional transition, in which ESG has been substantially integrated into audit functions, without yet being fully consolidated into the overall corporate governance architecture. The study concludes that the reliability of ESG disclosures is the product of multi-level assurance, organizational cohesion, and institutional maturation, while further strengthening the interconnection between ESG and audit requires systematic integration into audit planning, the development of specialized skills, and the stabilization of the regulatory framework.

Η παρούσα διδακτορική έρευνα διερευνά τη διασύνδεση μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου και της στρατηγικής ESG στις ελληνικές εισηγμένες επιχειρήσεις, εστιάζοντας στον βαθμό συμβολής των ελεγκτικών λειτουργιών στην αξιοπιστία των ESG γνωστοποιήσεων, στην ενσωμάτωση της ESG στο ελεγκτικό πλαίσιο, στη διαχείριση κινδύνων και στη συνολική στρατηγική κατεύθυνση των οργανισμών. Η μελέτη βασίζεται σε ποσοτική ανάλυση δεδομένων που συλλέχθηκαν μέσω ερωτηματολογίων από τρεις διακριτές ομάδες: εσωτερικούς ελεγκτές, εξωτερικούς ελεγκτές και ανώτατα διοικητικά στελέχη, και αξιοποιεί συνδυαστικά περιγραφικά στατιστικά, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA) και πολυπαραγοντικά υποδείγματα παλινδρόμησης. Τα εμπειρικά ευρήματα καταδεικνύουν ότι η ποιότητα του ελέγχου αναγνωρίζεται ευρέως ως κρίσιμος παράγοντας ενίσχυσης της αξιοπιστίας των ESG γνωστοποιήσεων, με στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των ομάδων να υποδεικνύουν ότι οι εσωτερικοί ελεγκτές διατηρούν πιο συγκρατημένη στάση σε σύγκριση με τους εξωτερικούς ελεγκτές και τη διοίκηση. Η παλινδρομική ανάλυση επιβεβαιώνει ότι ο επαγγελματικός ρόλος επηρεάζει την αντίληψη της αξιοπιστίας, αν και με περιορισμένη ερμηνευτική ισχύ, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αξιοπιστία των ESG γνωστοποιήσεων αποτελεί πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Παράλληλα, τα αποτελέσματα αναδεικνύουν ότι ο Εσωτερικός Έλεγχος συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση διαδικασιών και στη χαρτογράφηση ESG κινδύνων, ενώ ο Εξωτερικός Έλεγχος ενισχύει τη θεσμική νομιμοποίηση και την εμπιστοσύνη των ενδιαφερόμενων μερών μέσω της ανεξάρτητης διασφάλισης. Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζει η ανάλυση της συνεργασίας μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών ελεγκτών, όπου η πολυπαραγοντική παλινδρόμηση καταδεικνύει ότι η ενσωμάτωση της ESG στο ελεγκτικό πλάνο αποτελεί τον σημαντικότερο προσδιοριστικό παράγοντα, ενώ και τα οργανωτικά εμπόδια συμβάλλουν σημαντικά στην εξήγηση της συνεργασίας. Το υψηλό επίπεδο ερμηνευτικής ισχύος του μοντέλου υποδηλώνει ότι η συνεργασία δεν αποτελεί απλώς ζήτημα αντιλήψεων ή επαγγελματικών διαφορών, αλλά συνδέεται άμεσα με τη θεσμική οργάνωση και την ωριμότητα των ESG πρακτικών. Συνολικά, τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα περιβάλλον θεσμικής μετάβασης, όπου η ESG έχει ενσωματωθεί σε σημαντικό βαθμό στις ελεγκτικές λειτουργίες, χωρίς ωστόσο να έχει πλήρως ενοποιηθεί στη συνολική αρχιτεκτονική εταιρικής διακυβέρνησης. Η μελέτη καταλήγει ότι η αξιοπιστία των ESG γνωστοποιήσεων αποτελεί προϊόν πολυεπίπεδης διασφάλισης, οργανωσιακής συνοχής και θεσμικής ωρίμανσης, ενώ η περαιτέρω ενίσχυση της διασύνδεσης ESG και ελέγχου απαιτεί συστηματική ενσωμάτωση στον ελεγκτικό σχεδιασμό, ανάπτυξη εξειδικευμένων δεξιοτήτων και σταθεροποίηση του κανονιστικού πλαισίου.