Διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού και εκπαιδευτική ηγεσία: προετοιμασία και ανάπτυξη ηγετικών στελεχών στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Abstract

The present dissertation undertakes a systemic investigation and mapping of the professional development system for educational leaders in Greece, emphasizing the pivotal role of in-service training within the field of school leadership. Adopting a "bottom-up" perspective, the research highlights the interdependence between executives' subjective perceptions of their leadership skills, their needs for further professional growth, and the structural factors that determine the efficacy of development processes. The methodological framework is quantitative, employing a structured questionnaire and advanced statistical analysis, including Exploratory Factor Analysis (EFA), Multiple Linear Regression, as well as Network Analysis and Latent Profile Analysis (LPA) to uncover latent structures. The findings reveal that while educational executives self-evaluate as highly proficient in exercising leadership skills and behaviors, they simultaneously express a moderate desire for further professional development. Specifically, they prioritize training in areas such as legislation, daily school operations, and the improvement of school climate, while demonstrating a clear preference for experiential learning and a cautious stance toward the adoption of foreign practices. Satisfaction with current professional development opportunities remains moderate, with executives identifying significant barriers and calling for a national strategy and the implementation of institutionalized training programs prior to assuming administrative duties. Overall, the study’s findings provide a comprehensive framework for the redesign of training and preparation programs, grounded in the actual perspectives and needs of educational leaders.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή πραγματεύεται τη συστημική διερεύνηση και χαρτογράφηση του συστήματος ανάπτυξης των στελεχών εκπαίδευσης στην Ελλάδα, εστιάζοντας στον κομβικό ρόλο της επιμόρφωσης στο πεδίο της σχολικής ηγεσίας. Υιοθετώντας μια εκ των έσω οπτική, η έρευνα αναδεικνύει την αλληλεξάρτηση μεταξύ των υποκειμενικών απόψεων των στελεχών για τις ηγετικές τους δεξιότητες, των αναγκών τους για περαιτέρω εξέλιξη και των δομικών παραγόντων που καθορίζουν την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών ανάπτυξης. Η μεθοδολογική προσέγγιση είναι ποσοτική, με τη χρήση δομημένου ερωτηματολογίου και στατιστικής επεξεργασίας, η οποία περιλαμβάνει Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (EFA), Πολλαπλή Γραμμική Παλινδρόμηση, καθώς και τεχνικές όπως Network Analysis και Latent Profile Analysis για την αποκάλυψη λανθανουσών δομών. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν ότι ενώ τα στελέχη αυτοαξιολογούνται ως άριστα στην άσκηση ηγετικών δεξιοτήτων και συμπεριφορών, ταυτόχρονα εκφράζουν μέτρια επιθυμία για περαιτέρω επιμόρφωση. Ιδιαίτερα επιθυμούν επιμόρφωση σε θέματα νομοθεσίας, καθημερινής σχολικής λειτουργίας και βελτίωσης του σχολικού κλίματος, προκρίνουν τη βιωματική μάθηση και αντιτίθενται στην υιοθέτηση ξένων πρακτικών. Η ικανοποίηση από τις υπάρχουσες ευκαιρίες επιμόρφωσης είναι μέτρια, με τα στελέχη να εντοπίζουν εμπόδια και να ζητούν τη διαμόρφωση μιας εθνικής στρατηγικής και την υλοποίηση θεσμοθετημένων προγραμμάτων επιμόρφωσης πριν από την ανάληψη καθηκόντων. Τα ευρήματα της μελέτης προσφέρουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τον ανασχεδιασμό των προγραμμάτων επιμόρφωσης και προετοιμασίας στελεχών, βάσει των απόψεων και των αναγκών των ίδιων των στελεχών εκπαίδευσης.