Η επιρροή της ηθικής ηγεσίας στη διαμόρφωση κουλτούρας εκπαιδευτικών οργανισμών και στη διαχείριση της ετερότητας σε αυτούς

Abstract

In recent years, Greek society and school units have been significantly affected by the changes taking place globally, creating challenges for education systems. One of them is the management of diversity and in general, of all the different groups of the students. The term of diversity, or more simply, diversity as a reality, refers to the property of "difference". Various researches have been carried out over time in order to detect its characteristics. On the other hand, ethical leadership as a modern administrative model is still an unexplored concept in the field of education. Most definitions of ethical leadership emphasize the ethical theories, values, and codes of conduct that interfere with decision making and conflict management. The purpose of this study is the conceptual approach of ethical leadership in education and its influence on the formation of a strong organizational culture for the management of diversity. In this context, the dimensions of ethical leadership as well as diversity in education as formulated by the Regional Directors and the Directors of Secondary Education are recorded. At the same time, the participants developed the framework of educational policy in the field of administration, the dimensions of culture and climate, describing the existing structure of the Greek educational system. In addition, they described the actions that they carry out to manage modern challenges such as the phenomenon of migration, in the general context of educational policy. The second stage of the research process involves the usage of an ethical leadership questionnaire with the participation of school members, based on the two factors of ΄΄empowerment΄΄ and ΄΄motivation-character΄΄. These two factors are considered important in creating a culture of acceptance of diversity. Leaders who create a positive and supportive climate within a democratic environment create the conditions for the smooth integration and integration of diverse groups. The findings of the research, of mixed methodology, highlighted ethical leadership as a key-component of creating a positive culture with significant influences in promoting cooperation and acceptance of diversity. However, the increased bureaucracy and the centralized educational system pose obstacles to the implementation of ethical practices and the taking of initiatives by education directors. Regarding the characteristics of ethical leadership, participants mentioned as its main components, a combination of values, empathy, fairness and professional responsibility. As a second issue, diversity is a complex concept that characterizes both students and educational staff. Overall, the results highlight the importance of ethical leadership as a fundamental factor in shaping an inclusive and supportive educational environment that promotes acceptance of diversity and enhances organizational effectiveness.

Τα τελευταία χρόνια η ελληνική κοινωνία και οι σχολικές μονάδες έχουν δεχθεί σημαντικές επιδράσεις λόγω των αλλαγών που πραγματοποιούνται σε παγκόσμιο επίπεδο, δημιουργώντας προκλήσεις για τα εκπαιδευτικά συστήματα. Μια από αυτές αποτελεί η διαχείριση της ετερότητας και γενικά όλων των διαφορετικών ομάδων του μαθητικού πληθυσμού. Ο όρος της ετερότητας, ή πιο απλά, η διαφορετικότητα ως πραγματικότητα, αναφέρεται στην ιδιότητα του «διαφέρειν». Διαχρονικά έχουν πραγματοποιηθεί ποικίλες έρευνες με στόχο την καταγραφή των χαρακτηριστικών της. Από την άλλη πλευρά η ηθική ηγεσία ως ένα σύγχρονο διοικητικό μοντέλο αποτελεί ακόμη και σήμερα μια ανεξερεύνητη έννοια στον τομέα της εκπαίδευσης. Οι περισσότεροι ορισμοί για την ηθική ηγεσία δίνουν έμφαση στις ηθικές θεωρίες, αξίες και τους δεοντολογικούς κώδικες που παρεμβαίνουν κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και τη διαχείριση συγκρούσεων. Σκοπός της παρούσας εργασίας αποτελεί η εννοιολογική προσέγγιση της ηθικής ηγεσίας στην εκπαίδευση και η επιρροή που ασκεί στη διαμόρφωση ισχυρής οργανωσιακής κουλτούρας για τη διαχείριση της ετερότητας. Σε αυτό το πλαίσιο καταγράφονται αρχικά, οι διαστάσεις της ηθικής ηγεσίας καθώς και της ετερότητας στην εκπαίδευση όπως αυτές διατυπώθηκαν από τους Περιφερειακούς Διευθυντές και τους Διευθυντές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ανέπτυξαν τα κύρια σημεία της εκπαιδευτικής πολιτικής στο χώρο της διοίκησης, τις διαστάσεις της κουλτούρας και του κλίματος, περιγράφοντας την υπάρχουσα δομή του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, Επιπλέον, περιέγραψαν τις δράσεις που πραγματοποιούν για τη διαχείριση σύγχρονων προκλήσεων όπως είναι για παράδειγμα το φαινόμενο της μετανάστευσης, στο γενικότερο πλαίσιο άσκησης της εκπαιδευτικής πολιτικής. Το δεύτερο στάδιο της ερευνητικής διαδικασίας περιλαμβάνει τη χρήση σταθμισμένου ερωτηματολογίου ηθικής ηγεσίας με τη συμμετοχή μελών σχολικών μονάδων, που βασίζεται στους δυο παράγοντες της ενδυνάμωσης και του κινήτρουχαρακτήρα. Αυτοί οι δυο παράγοντες θεωρούνται σημαντικοί για τη δημιουργία κουλτούρας αποδοχής της διαφορετικότητας. Οι ηγέτες που δημιουργούν θετικό και υποστηρικτικό κλίμα μέσα σε ένα δημοκρατικό περιβάλλον δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την ομαλή ένταξη και ενσωμάτωση των διαφορετικών ομάδων. Τα ευρήματα της έρευνας, μεικτής μεθοδολογίας, ανάδειξαν την ηθική ηγεσία ως πυλώνα δημιουργίας θετικής κουλτούρας με σημαντικές επιρροές στη προώθηση της συνεργασίας και της αποδοχής της διαφορετικότητας. Ωστόσο, η αυξημένη γραφειοκρατία και ο συγκεντρωτικώς χαρακτήρας της εκπαίδευσης θέτουν εμπόδια στην εφαρμογή ηθικών πρακτικών και την ανάληψη πρωτοβουλιών από τα στελέχη εκπαίδευσης. Όσον αφορά τα χαρακτηριστικά της ηθικής ηγεσίας οι συμμετέχοντες ανέφεραν ως κύρια συστατικά της, ένα συνδυασμό, αξιών, ενσυναίσθησης, δικαιοσύνης και επαγγελματικής υπευθυνότητας. Ως δεύτερο θέμα η ετερότητα αποτελεί μια περίπλοκη έννοια που χαρακτηρίζει τόσο τους μαθητές όσο και το εκπαιδευτικό προσωπικό. Συνολικά, τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τη σημασία της ηθικής ηγεσίας ως θεμελιώδη παράγοντα για τη διαμόρφωση συμπεριληπτικού και υποστηρικτικού εκπαιδευτικού περιβάλλοντος που προάγει την αποδοχή της ετερότητας και ενισχύει την οργανωσιακή αποτελεσματικότητα.