Η επίδραση του πράσινου γραφικού σχεδιασμού ως εργαλείου για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής

Abstract

This thesis aims to research and analyze design practices by young designers who seek a better future for nature in combination with the active presence of humans. These approaches seek not only to reverse the degeneration of ecosystems, but also to design human systems that can and do evolve in a natural and cyclical way, to be shaped in an ideal way for the environment through green graphic design to the extent that this is possible. The information was obtained through the study of texts, articles and research on websites of graphic design interest. Initially, the etymology and conceptual content of the benefits of ecological design are explained. The pioneering scientists who dealt with it are presented, reference is made to their main texts and the need for cooperation between various scientific fields is noted to enrich the theoretical background and the practical application of sustainable graphic design. Then, the processes of such an innovative approach are briefly described, which first requires its formation and the practices of ecological design and their application in industry, since it itself creates the final product that leads to green sustainable entrepreneurship which, beyond the sustainability aspect, also focuses on the preservation and protection of the environment and natural resources. Design approaches and the interaction relationships between them are discussed, the concept of mutual coexistence between organisms and finally the effect of the parts on the whole and the importance of changes in ensuring the sustainability of the system, natural and artificial, and the beneficial cooperation between them. The industry, which creates the finished product, goes to green sustainable entrepreneurship which, beyond the sustainability aspect, also focuses on the preservation and protection of the environment and natural resources, while ensuring the economic viability of a business. Then, the importance of sustainable design is underlined as a holistic approach to creating a suitable living environment through the application of knowledge for both humans and nature. Next, reference is made to the influence of the various factors that influence design based on the selection of appropriate materials (inks, papers, printing) and the need for cooperation between practices and with the environment is emphasized with the aim of a unified whole. Then, the basic principles that govern the application of sustainable design as formulated by scholars are highlighted and a categorization of the specific strategies that can be utilized during the design process is made. Finally, an application of green visual communication in an urban park is presented. The work concludes with conclusions from a questionnaire answered by students at the Department of Graphic Design and Visual Communication regarding the sensitivity of young people and the connection of humans with the natural world and the relationship of harmony and respect between them.

Η παρούσα διατριβή έχει σκοπό την έρευνα και την ανάλυση των σχεδιαστικών πρακτικών από νέους σχεδιαστές που επιδιώκουν ένα καλύτερο μέλλον για την φύση σε συνδυασμό µε την ενεργή παρουσία του ανθρώπου. Οι προσεγγίσεις αυτές επιδιώκουν όχι µόνο να αντιστρέψουν τον εκφυλισμό των οικοσυστημάτων, αλλά και να σχεδιάσουν ανθρώπινα συστήματα που μπορούν και εξελίσσονται µε φυσικό και κυκλικό τρόπο, να διαμορφώνονται µε έναν τρόπο ιδανικό για το περιβάλλον µέσω της πράσινης γραφιστικής στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό. Οι πληροφορίες αντλήθηκαν μέσα από τη μελέτη κειμένων, άρθρων αλλά και την έρευνα σε ιστοσελίδες γραφιστικού ενδιαφέροντος. Αρχικά εξηγείται η ετυμολογία και το εννοιολογικό περιεχόμενο από τα οφέλη του οικολογικού σχεδιασμού. Παρουσιάζονται οι πρωτοπόροι επιστήμονες που ασχολήθηκαν με αυτόν, γίνεται αναφορά στα βασικότερα κείμενα τους και σημειώνεται η ανάγκη συνεργασίας μεταξύ ποικίλων επιστημονικών πεδίων για τον εμπλουτισμό του θεωρητικού υπόβαθρου και των πρακτικών εφαρμογής του βιώσιμου γραφικού σχεδιασμού. Έπειτα, περιγράφονται συνοπτικά οι διαδικασίες μιας τέτοιας καινοτόμου προσέγγισης που απαιτεί πρώτα την διαμόρφωσή της και τις πρακτικές οικολογικού σχεδιασμού και εφαρμογής αυτών στη βιομηχανία, μιας η ίδια δημιουργεί το τελικό προϊόν που οδηγεί στην πράσινη βιώσιμη επιχειρηματικότητα (Schaper Michael, 2010) η οποία, πέρα από το κομμάτι της αειφορίας, εστιάζει και στην διαφύλαξη και προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων. Σχολιάζονται οι σχεδιαστικές προσεγγίσεις, και οι σχέσεις αλληλεπίδρασης μεταξύ τους, η έννοια της αμοιβαίας συμβίωσης μεταξύ των οργανισμών και τέλος η επίδραση των μερών στο σύνολο και η σημασία των μεταβολών για την διασφάλιση της βιωσιμότητας του συστήματος, φυσικού και τεχνητού, και της ωφέλιμης συνεργασίας μεταξύ τους. Στη συνέχεια, υπογραμμίζεται η σημασία του βιώσιμου σχεδιασμού ως ολιστική προσέγγιση για τη δημιουργία κατάλληλου περιβάλλοντος διαβίωσης μέσα από την εφαρμογή της γνώσης τόσο για τον άνθρωπο όσο και για τη φύση. Ακολούθως, γίνεται αναφορά στην επίδραση των διαφόρων παραγόντων που επηρεάζουν τον σχεδιασμό βασισμένο στην επιλογή των κατάλληλων υλικών (μελάνια, χαρτιά, εκτύπωση) και τονίζεται η ανάγκη για συνεργασία των πρακτικών μεταξύ τους και με το περιβάλλον με στόχο ένα ενιαίο σύνολο. Εν συνεχεία επισημαίνονται οι βασικές αρχές που διέπουν την εφαρμογή του βιώσιμου σχεδιασμού όπως έχουν διατυπωθεί από τους μελετητές και γίνεται κατηγοριοποίηση των ειδικών στρατηγικών που μπορούν να αξιοποιηθούν κατά τη σχεδιαστική διαδικασία. Επίσης παρουσιάζεται μία εφαρμογή πράσινης οπτικής επικοινωνίας στο Δάσος Συγγρού. Η εργασία ολοκληρώνεται με συμπεράσματα από ερωτηματολόγιο που απαντήθηκε από φοιτητές στο Τμήμα Γραφιστικής και Οπτικής Επικοινωνίας σχετικά με την ευαισθησία των νέων και την σύνδεση του ανθρώπου με την φύση και τη σχέση αρμονίας και σεβασμού μεταξύ τους. Τέλος προτείνω ένα πρόγραμμα σπουδών για το 6ο εξάμηνο για την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων με θετικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο.