Musculoskeletal and respiratory adaptations of a holistic therapeutic exercise program targeting diastasis recti abdominis in women

Abstract

Background: Diastasis recti abdominis (DRA) is a common postpartum dysfunction, for which exercise therapy is the primary recommendation. Most rehabilitation protocols, however, are undertaken in the early postpartum period (≤ 6 months), apply low training loads insufficient for progression and focus on abdominal strengthening, though evidence suggests that the diaphragm, pelvic floor and transversus abdominus have a central role in trunk stability and function. This randomized controlled trial (RCT), developed through a systematic multistage preparatory process, evaluated the effectiveness of a holistic rehabilitation program combining progressive stabilization exercises and inspiratory muscle training (IMT) delivered via a blended in-person and telerehabilitation model. Methods: Parous women with DRA were randomized into three groups: (1) trunk exercise group (TEG) performing supervised progressive stabilization exercises through a blended (in-person, synchronous and asynchronous telerehabilitation) protocol, (2) IMT+TEG performing supervised TEG plus IMT, and (3) control group (CG), performing basic unsupervised trunk exercises; all groups trained three times weekly for 12 weeks. The primary outcome was inter-recti distance (IRD) measured ultrasonographically (US). Secondary outcomes included diaphragm thickness and excursion (US), inspiratory muscle testing (POWERbreathe KH2), four trunk endurance tests (front and side planks, curl-up test, McGill endurance test), and self-reported abdominal wall-related function, quality of life (QoL), and body image. Analyses involved repeated measures mixed-model ANOVA and linear regression (SPSS v. 29). Results: Sixty-four participants (aged 38.9±4.5, 30.98±20.12 months postpartum; TEG=21, IMT+TEG=21, CG=22) completed the intervention. Repeated measures ANOVA showed significant improvements in IRD, trunk endurance, inspiratory muscle performance, functional outcomes, QoL, and body image across all groups following the interventions (p<0.05, η2=0.08-0.63). TEG yielded greater front plank endurance performance compared to CG, while IMT+TEG demonstrated trends towards higher diaphragm excursion and inspiratory muscle strength, though differences between groups were not statistically significant. Linear regression analysis showed that baseline IRD values and trunk endurance performance (through side plank test) predicted post-intervention outcomes in IRD and side plank, and that baseline IRD and BMI predicted maximum inspiratory pressure (MIP). Conclusions: In women with DRA in the later postpartum period, a 12-week blended rehabilitation program significantly improved IRD, trunk, and respiratory muscle performance, overall abdominal function, QoL and body image. Although adding IMT did not produce statistically superior outcomes, promising trends towards significance were revealed in respiratory parameters. Basic unsupervised trunk exercises also improved outcomes, supporting their use when structured rehabilitation is not feasible. Further research should explore the role of IMT through more intensive protocols.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η διάσταση ορθού κοιλιακού (ΔΟΚ) μυός αποτελεί συχνή δυσλειτουργία μετά τον τοκετό, με την άσκηση να αποτελεί την κύρια θεραπευτική σύσταση. Ωστόσο, τα περισσότερα πρωτόκολλα αποκατάστασης εφαρμόζονται στην πρώιμη λοχεία (≤ 6 μήνες), με χαμηλά φορτία άσκησης συχνά ανεπαρκή για προοδευτική επιβάρυνση, εστιάζοντας κυρίως σε ασκήσεις ενδυνάμωσης κοιλιακών, παρά τα ευρήματα που υποδεικνύουν ότι το διάφραγμα, το πυελικό έδαφος και ο εγκάρσιος κοιλιακός διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη σταθερότητα και λειτουργικότητα του κορμού. Η παρούσα τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη (RCT), αναπτύχθηκε μέσω συστηματικής πολυεπίπεδης προπαρασκευαστικής διαδικασίας, και αξιολόγησε την αποτελεσματικότητα ενός ολιστικού προγράμματος αποκατάστασης που συνδυάζει προοδευτικές ασκήσεις σταθεροποίησης και άσκηση εισπνευστικών μυών (IMT), μέσω μεικτού μοντέλου δια ζώσης συνεδριών και τηλε-αποκατάστασης. ΜΕΘΟΔΟΣ: Γυναίκες με ΔΟΚ τυχαιοποιήθηκαν σε τρεις ομάδες: (1) ομάδα άσκησης κορμού (TEG) με επιβλεπόμενες προοδευτικές ασκήσεις σταθεροποίησης μέσω μεικτού μοντέλου (δια ζώσης, σύγχρονη και ασύγχρονη τηλε-αποκατάσταση), (2) IMT+TEG με επιβλεπόμενη TEG και επιπλέον IMT, και (3) ομάδα ελέγχου (CG) με βασικές μη επιβλεπόμενες ασκήσεις κορμού. Όλες οι ομάδες ασκούνταν 3 φορές/εβδομάδα για 12 εβδομάδες. Το πρωτεύον μέτρο έκβασης ήταν η απόσταση μεταξύ ορθών κοιλιακών (IRD) μετρούμενη μέσω υπερηχογραφίας (US). Δευτερεύοντα μέτρα έκβασης ήταν το πάχος και η κινητικότητα διαφράγματος (US), δοκιμασίες εισπνευστικών μυών (POWERbreathe KH2), 4 δοκιμασίες αντοχής κορμού (πλάγια και πρόσθια σανίδα, curl-up, τεστ McGill), καθώς και αυτοαναφερόμενες μετρήσεις λειτουργικότητας κοιλιακού τοιχώματος, ποιότητας ζωής και εικόνας σώματος. Η στατιστική ανάλυση έγινε με μικτό μοντέλο ANOVA επαναλαμβανόμενων μετρήσεων και γραμμική παλινδρόμηση (SPSS v29). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Συμμετείχαν 64 γυναίκες (38,9±4,5 ετών, 30,98±20,12 μήνες μετά τον τοκετό, TEG=21, IMT+TEG=21, CG=22). Η ANOVA έδειξε σημαντικές βελτιώσεις στην IRD, στην αντοχή κορμού, στην απόδοση εισπνευστικών μυών, στη λειτουργικότητα, στην ποιότητα ζωής και στην εικόνα σώματος σε όλες τις ομάδες (p<0,05, η2=0,08-0,63). Η TEG παρουσίασε μεγαλύτερη βελτίωση στην πρόσθια σανίδα έναντι της CG, ενώ η IMT+TEG εμφάνισε τάση προς μεγαλύτερη κινητικότητα διαφράγματος και δύναμη εισπνευστικών μυών, χωρίς στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ ομάδων. Η γραμμική παλινδρόμηση έδειξε ότι οι αρχικές τιμές IRD και η αντοχή (πλάγια σανίδα) προέβλεπαν την τελική απόδοση στην IRD και την πλάγια σανίδα, ενώ οι αρχικές τιμές IRD και ο ΔΜΣ προέβλεπαν τη μέγιστη εισπνευστική πίεση (MIP). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Σε γυναίκες με ΔΟΚ στο όψιμο διάστημα μετά τον τοκετό, ένα μεικτό πρόγραμμα αποκατάστασης 12 εβδομάδων βελτίωσε σημαντικά την IRD, την απόδοση του κορμού και των εισπνευστικών μυών, τη συνολική λειτουργικότητα, την ποιότητα ζωής και την εικόνα σώματος. Αν και η IMT δεν υπερείχε στατιστικά της TEG ή της CG, παρατηρήθηκαν ενθαρρυντικές τάσεις στις παραμέτρους αναπνοής. Οι βασικές ασκήσεις χωρίς επίβλεψη επίσης οδήγησαν σε βελτιώσεις, υποδηλώνοντας ότι μπορεί να είναι χρήσιμη εναλλακτική όταν ένα δομημένο πρόγραμμα δεν είναι εφικτό. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την διερεύνηση του ρόλου της IMT μέσω βελτιστοποιημένων πρωτοκόλλων.