An ecological examination of young children's museum-related perceptions: a greek case study

Abstract

The purpose of this study is to provide an alternative ecological approach to exploring the nature of young children’s perceptions about museums, and the conditions where these perceptions are developed. Drawing on Urie Bronfenbrenner’s ecological theory of human development (1979) and James Gibson’s theory of affordances (1986), the study conceptualizes museums as ecological settings, and perceptions as ecological entities, which are formed through dynamic transactions between individuals and their environment. In the light of these conceptualizations, the study attempts to identify the contextual parameters of young children’s museum perceptions, by implementing ecological research principles in terms of a qualitative research ethos. In particular, the study followed a largely ethnographic approach, combining naturalistic research methods with sets of questionnaires, in the context of multiple museum visits and feedback sessions with children, museum professionals and parents. The field research focused on an example of a Greek museum context and was conducted in collaboration with three museums, nine kindergarten schools and nineteen children of approximately five years of age and their families.The findings of the study suggest a weak relation between museums and young children’s developmental contexts. On the one hand, museums seem to demonstrate a lower commitment towards young children and their families, which is reflected in teachers’ and parents’ feeling that current museum education provision is not supportive enough for their own needs or those of young children. On the other hand, young children seem to be able to perceive a wider range of possibilities in the museum setting, which is also reflected in their increased levels of confidence, but such perceptions do not seem to be sustained in the long-term, as parents may not include museum visits in their leisure agenda. Apparently, a major issue raised by these findings is the question of accessibility – intellectual or physical – and relevance of any cultural setting to its local community. In this respect, the thesis proposes a long-term museum education framework for building sustainable relationships between museums and their local communities at an early stage, in order to ‘socialise’ museums as community resources in terms of the family’s cultural context.

Σκοπός της μελέτης είναι να προτείνει μια εναλλακτική οικοσυστημική προσέγγιση στη διερεύνηση της φύσης των αντιλήψεων που σχηματίζουν τα μικρά παιδιά σχετικά με τα μουσεία, καθώς και των συνθηκών όπου σχηματίζονται οι αντιλήψεις αυτές. Με βάση την οικολογική θεωρία της ανθρώπινης ανάπτυξης του Γιούρι Μπρονφεμπρένερ (1979) και τη θεωρία των προσφερόμενων δυνατοτήτων του Τζέημς Γκίμπσον (1986), η μελέτη επαναπροσδιορίζει τα μουσεία ως οικολογικούς τόπους, και τις αντιλήψεις ως οικολογικές οντότητες, που διαμορφώνονται μέσα από δυναμικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ατόμων και του περιβάλλοντός τους. Μέσα από ένα τέτοιο οικοσυστημικό πρίσμα, η μελέτη επιχειρεί να εντοπίσει τις συγκειμενικές παραμέτρους των αντιλήψεων των μικρών παιδιών σχετικά με τα μουσεία, εφαρμόζοντας οικοσυστημικές ερευνητικές αρχές στο πνεύμα της ποιοτικής έρευνας. Συγκεκριμένα, η μελέτη ακολούθησε μια κατά βάση εθνογραφική προσέγγιση, συνδυάζοντας νατουραλιστικές ερευνητικές μεθόδους και σειρές ερωτηματολογίων, στα πλαίσια πολλαπλών μουσειακών επισκέψεων και αντίστοιχων ενοτήτων ανατροφοδότησης με παιδιά, προσωπικό των μουσείων και γονείς. Η έρευνα πεδίου επικεντρώθηκε σε ένα παράδειγμα του ελληνικού μουσειακού τοπίου, και διεξήχθη σε συνεργασία με τρία μουσεία, εννέα νηπιαγωγεία και δεκαεννέα παιδιά ηλικίας πέντε ετών με τις οικογένειές τους. Τα ευρήματα της μελέτης υποδεικνύουν μια αδύναμη σχέση ανάμεσα στα μουσεία και τα αναπτυξιακά περιβάλλοντα των μικρών παιδιών. Αφενός, τα μουσεία εμφανίζουν μια χαμηλότερου βαθμού δέσμευση απέναντι στα μικρά παιδιά και τις οικογένειές τους, στοιχείο το οποίο αντανακλάται και στην άποψη εκπαιδευτικών και γονέων ότι οι τρέχουσες εκπαιδευτικές παροχές των μουσείων δεν ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στις ανάγκες τους ή σε εκείνες των μικρών παιδιών. Αφετέρου, τα μικρά παιδιά εμφανίζουν μια ικανότητα να αντιλαμβάνονται ένα μεγαλύτερο εύρος δυνατοτήτων του μουσειακού χώρου, στοιχείο το οποίο αντανακλάται και στα αυξημένα επίπεδα αυτοπεποίθησής τους με τη συμμετοχή τους στο ερευνητικό πρόγραμμα. Οι αντιλήψεις αυτές, ωστόσο, τείνουν να μην υποστηρίζονται μακροπρόθεσμα, εφόσον οι γονείς τείνουν αντίστοιχα να μην περιλαμβάνουν τις μουσειακές επισκέψεις στον ελεύθερό τους χρόνο. Τα καίρια ζητήματα που ανακύπτουν από τα ευρήματα αυτά αφορούν στην προσβασιμότητα – διανοητική και φυσική – των χώρων πολιτιστικής αναφοράς, και τη σχέση τους με την τοπική κοινότητα. Σχετικά με τα ζητήματα αυτά, η μελέτη προτείνει ένα μακροπρόθεσμο πλαίσιο μουσειακής αγωγής για την πρώιμη ανάπτυξη βιώσιμων σχέσεων μεταξύ μουσείου και τοπικής κοινότητας, ώστε το μουσείο να «κοινωνικοποιηθεί» ως κοινοτικό εφόδιο στα πολιτισμικά συμφραζόμενα των οικογενειών.