Αξιολόγηση του προγράμματος της Παράλληλης Στήριξης

Abstract

In Greece, co-teaching, in the form of parallel support, is a relatively new special education service delivery model for students with disabilities. The purpose of this doctoral dissertation is to evaluate the Parallel Support (P.S.) program as it is implemented in our country. The Greek model of P.S. was studied, as well as the teachers’ perception of it. Furthermore, the teachers’ perception of the effectiveness of the P.S., its organization and the roles of the co-teachers were examined. A mixed successive research method was followed in two phases. In the first phase, in the quantitative study, 236 teachers of the P.S. at the elementary and secondary school levels completed a questionnaire. The quantitative study explored how the teachers perceive the P.S., the factors which they consider important for the P.S., how they organize their teaching, and how they evaluate the P.S. program. In the second phase, the qualitative study, 14 semi-structured interviews were held with teachers (12 co-teachers and two principals). The qualitative study focused on the specific experiences the participants had regarding their work in Parallel Support. Both results from quantitative and qualitative studies indicated that the P.S. model, as it is implemented in Greece, does not exactly correspond to any of the models of co-teaching which have been described in international scientific literature. The teachers view that students with disabilities, participated in the parallel support program, strengthen their socio-emotional skills and improve their academic performance. However, the roles of the co-teachers are not clearly demarcated, and issues emerged regarding their collaboration. Moreover, the teachers stated that they were not adequately prepared for the implementation of the P.S., and mentioned important organizational problems in infrastructure and shortages of teaching materials. Finally, issues of Parallel Support effectiveness are discussed, and suggestions for further research are made.

Η συνδιδασκαλία (co-teaching) με τη μορφή της παράλληλης στήριξης (parallel support) στην Ελλάδα αποτελεί ένα σχετικά πρόσφατο μοντέλο ειδικών εκπαιδευτικών υπηρεσιών για μαθητές με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η αξιολόγηση του προγράμματος της Παράλληλης Στήριξης (Π.Σ.), έτσι όπως υλοποιείται στη χώρα μας, σύμφωνα με τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών. Μελετήθηκε ο τρόπος εφαρμογής της Π.Σ. και οι απόψεις που έχουν οι εκπαιδευτικοί για αυτήν. Επίσης εξετάστηκε η αντίληψη των εκπαιδευτικών για την αποτελεσματικότητα της Π.Σ., την οργάνωση της Π.Σ. και οι ρόλοι των συνδιδασκάλων. Ακολουθήθηκε ένα μικτό διαδοχικό ερευνητικό σχέδιο με δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση, στην ποσοτική έρευνα, συμμετείχαν 236 εκπαιδευτικοί της Π.Σ. πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο. Η ποσοτική αυτή μελέτη διερεύνησε πως αντιλαμβάνονται οι εκπαιδευτικοί την Π.Σ., τους παράγοντες που θεωρούν σημαντικούς για την Π.Σ., πως οργανώνουν τη διδασκαλία τους και πως αξιολογούν το πρόγραμμα της Π.Σ. Στη δεύτερη φάση, στην ποιοτική έρευνα, διεξήχθησαν 14 ημιδομημένες συνεντεύξεις δασκάλων (12 συνδιδασκάλων και δύο διευθυντών). Η ποιοτική μελέτη εστιάστηκε στις συγκεκριμένες εμπειρίες των συμμετεχόντων από την εργασία τους στην παράλληλη στήριξη. Τα ποσοτικά και ποιοτικά ευρήματα έδειξαν ότι ο τρόπος που εφαρμόζεται η Π.Σ. στην Ελλάδα δεν αντιστοιχεί ακριβώς με κανέναν από τους τύπους της συνδιδασκαλίας που έχουν καταγραφεί στη διεθνή βιβλιογραφία. Οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι οι μαθητές με αναπηρία, που συμμετέχουν στο πρόγραμμα της παράλληλης στήριξης, ενισχύουν τις κοινωνικοσυναισθηματικές τους δεξιότητες και βελτιώνουν τις σχολικές επιδόσεις τους. Ωστόσο, οι ρόλοι των συνδιδασκάλων δεν είναι οριοθετημένοι με σαφήνεια και αναδείχτηκαν ζητήματα που αφορούσαν στη μεταξύ τους συνεργασία. Επίσης, οι εκπαιδευτικοί δήλωσαν ότι δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένοι για την υλοποίηση της Π.Σ. και ανέφεραν σημαντικά οργανωτικά προβλήματα και ελλείψεις σε αναγκαίες υποδομές, μέσα και υλικά. Τέλος, στη συζήτηση που γίνεται περιλαμβάνονται προτάσεις για την αποτελεσματική εφαρμογή της παράλληλης στήριξης και την περαιτέρω έρευνα.