Η αναγνωσιμότητα των εγχειριδίων για τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Abstract

The purpose of the thesis is to evaluate school textbooks and assess the comprehensibility of the content of the texts of a school textbook. All school textbooks used for teaching the Modern Greek language were evaluated based on the K.E.G. software, to investigate whether these textbooks contribute to the linguistic development of students. The aim of the research is therefore to determine whether there is compatibility between the linguistic level of school textbooks with that of the students and whether school textbooks contribute to the linguistic development of secondary school students. More specific objectives of the present work are: a. to control the level of linguistic difficulty of textbooks in the six grades of secondary education, b. the investigation of the level of language in school textbooks and whether this level is consistent with the cognitive abilities of students by grade, c. the search for the contribution of existing school textbooks to the development of students' language level and d. the determination of the degree to which school textbooks meet the goals set by the curricula in relation to the linguistic development of students by grade. In addition, the research studies the comprehensibility of school textbooks in relation to students who do not have Greek as their native language and its aim is to investigate whether school textbooks for the Modern Greek language course contribute to the linguistic development of the Greek language of this category of students or, on the contrary, act as a deterrent for them. The entire thesis is divided into two parts. In the first – theoretical – part, the main theories related to linguistic development are analyzed. Then, the teaching of the language in education and the role of the school textbook are investigated. Then, the interest is focused on the teaching of the language in the Greek school environment to students whose mother tongue is not Greek, while finally the historical development of readability is recorded. In the second part of the thesis, the results of the research on the evaluation of the readability of secondary education school textbooks are presented, which also constitute the main element of the thesis.

Σκοπός της διατριβής είναι η αξιολόγηση των σχολικών εγχειριδίων και η αποτίμηση της κατανοησιμότητας του περιεχομένου των κειμένων ενός σχολικού εγχειριδίου. Όλα τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται για τη διδασκαλία του μαθήματος της νεοελληνικής γλώσσας αξιολογήθηκαν με βάση το λογισμικό του Κ.Ε.Γ., με σκοπό να διερευνηθεί κατά πόσο τα εγχειρίδια αυτά συμβάλλουν στη γλωσσική ανάπτυξη των μαθητών. Στόχος λοιπόν της έρευνας είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο υπάρχει συμβατότητα ανάμεσα στο γλωσσικό επίπεδο των σχολικών εγχειριδίων με το αντίστοιχο των μαθητών και κατά πόσο τα σχολικά εγχειρίδια συμβάλλουν στη γλωσσική ανάπτυξη των μαθητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ειδικότεροι στόχοι της παρούσης εργασίας είναι: α. ο έλεγχος του επίπεδου γλωσσικής δυσκολίας των εγχειριδίων στις έξι τάξεις της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, β. η διερεύνηση του βαθμού του γλωσσικού επιπέδου των σχολικών εγχειριδίων και κατά πόσο αυτό το επίπεδο συμβαδίζει με τις γνωστικές ικανότητες των μαθητών ανά τάξη, γ. η αναζήτηση της συνεισφοράς των υπαρχόντων σχολικών εγχειριδίων στην ανάπτυξη του γλωσσικού επιπέδου των μαθητών και δ. η διαπίστωση του βαθμού κατά τον οποίο τα σχολικά εγχειρίδια ανταποκρίνονται στους στόχους που θέτουν τα αναλυτικά προγράμματα σε σχέση με τη γλωσσική ανάπτυξη των μαθητών ανά τάξη. Επιπλέον, η έρευνα μελετά την κατανοησιμότητα των σχολικών εγχειριδίων σε σχέση με τους μαθητές που δεν έχουν μητρική την ελληνική γλώσσα και στόχος της είναι να διερευνήσει κατά πόσο τα σχολικά εγχειρίδια του μαθήματος της νεοελληνικής γλώσσας συμβάλλουν στη γλωσσική ανάπτυξη της ελληνικής γλώσσας αυτής της κατηγορίας των μαθητών ή αντίθετα λειτουργούν αποτρεπτικά για αυτούς. Η όλη διατριβή διακρίνεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο – θεωρητικό – μέρος αναλύονται οι κυριότερες θεωρίες που σχετίζονται με τη γλωσσική ανάπτυξη. Κατόπιν, ερευνάται η διδασκαλία της γλώσσας στην εκπαίδευση και ο ρόλος του σχολικού εγχειριδίου. Στη συνέχεια το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη διδασκαλία της γλώσσας στο ελληνικό σχολικό περιβάλλον στους μαθητές που δεν έχουν μητρική γλώσσα την ελληνική, ενώ τέλος καταγράφεται η ιστορική εξέλιξη της αναγνωσιμότητας. Στο δεύτερο μέρος της διατριβής παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της έρευνας σχετικά με την αξιολόγηση της αναγνωσιμότητας των σχολικών εγχειριδίων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που αποτελούν και το βασικό στοιχείο της διατριβής.

Lo scopo di questa tesi è valutare i libri di testo scolastici e la comprensibilità dei contenuti. Tutti i libri di testo utilizzati per l'insegnamento del greco moderno sono stati valutati tramite il software K.E.G., al fine di verificare se contribuiscano allo sviluppo linguistico degli studenti.

L'obiettivo della ricerca è quindi quello di determinare se vi sia compatibilità tra il livello linguistico dei libri di testo e quello degli studenti e se i libri di testo contribuiscano allo sviluppo linguistico degli studenti della scuola secondaria.

Obiettivi più specifici del presente lavoro sono: a. controllare il livello di difficoltà linguistica dei libri di testo nei sei anni della scuola secondaria; b. analizzare il livello linguistico dei libri di testo e la sua coerenza con le capacità cognitive degli studenti per ogni anno; c. individuare il contributo dei libri di testo esistenti allo sviluppo del livello linguistico degli studenti; d. determinare in che misura i libri di testo raggiungano gli obiettivi prefissati dai programmi scolastici in relazione allo sviluppo linguistico degli studenti per ogni anno.

Inoltre, la ricerca studia la comprensibilità dei libri di testo scolastici in relazione agli studenti che non hanno il greco come lingua madre e si propone di indagare se i libri di testo per il corso di lingua greca moderna contribuiscano allo sviluppo linguistico del greco in questa categoria di studenti o, al contrario, rappresentino un ostacolo. L'intera tesi è suddivisa in due parti. Nella prima parte – teorica – vengono analizzate le principali teorie relative allo sviluppo linguistico. Successivamente, si esamina l'insegnamento della lingua nell'istruzione e il ruolo del libro di testo scolastico. L'attenzione si concentra quindi sull'insegnamento della lingua nell'ambiente scolastico greco agli studenti la cui lingua madre non è il greco, e infine viene ripercorso lo sviluppo storico della leggibilità. Nella seconda parte della tesi, vengono presentati i risultati della ricerca sulla valutazione della leggibilità dei libri di testo delle scuole secondarie, che costituiscono anche l'elemento principale della tesi.