Η τηλεργασία στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη μετά την πανδημία Covid-19 εποχή: η περίπτωση νησιωτικών δήμων στο Βόρειο Αιγαίο

Abstract

This doctoral thesis investigates the institutional and operational integration of telework in Greek Local Government Organizations (LGOs) of the first and second tier, with a particular focus on the North Aegean Region and its insular context. Telework is approached not as a mere technological innovation but as a complex organizational change, shaped by administrative, social, cultural, technological and geographical factors. The main aim is to assess the extent to which telework can become a viable and permanent tool for public administration, while simultaneously contributing to territorial cohesion and the reduction of social inequalities in remote island areas. A mixed-methods approach is adopted, combining secondary data analysis (ELSTAT, EUROSTAT) with primary survey data from two structured questionnaires: one addressed to LGO employees (N=150) and one to citizens (N=226). Data were analysed using SPSS, employing descriptive statistics, difference tests, correlations, factor analysis and mediation analysis.Findings indicate that telework can enhance employees’ perceived productivity, provided that it is accompanied by reduced work-related stress, improved work–life balance, adequate technological infrastructure and technical support, and a supportive organizational culture and leadership. From the citizens’ perspective, a positive experience of remote digital service delivery—combining speed, ease of use, accessibility and quality of communication—is strongly associated with favourable attitudes towards telework, mainly through the bridging of geographical discontinuity and the strengthening of perceived administrative effectiveness. The study reveals an asymmetry of attitudes: citizens are clearly more positive than employees, highlighting the need to reinforce internal organizational readiness, staff training and communication within LGOs. Overall, the thesis concludes that the successful institutionalization of telework in local government depends not only on technological capacity but primarily on administrative culture, regulatory flexibility and the willingness of public organizations to employ telework as a lever for administrative resilience, social inclusion and territorial cohesion.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει τη θεσμική και λειτουργική ενσωμάτωση της τηλεργασίας στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) α’ και β’ βαθμού, με έμφαση στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και το νησιωτικό της χαρακτήρα. Η τηλεργασία προσεγγίζεται ως σύνθετη οργανωσιακή αλλαγή και όχι ως απλή τεχνική λύση, επηρεαζόμενη από διοικητικούς, κοινωνικούς, πολιτισμικούς, τεχνολογικούς και γεωγραφικούς παράγοντες. Στόχος της διατριβής είναι να εκτιμήσει κατά πόσο η τηλεργασία μπορεί να αποτελέσει βιώσιμο και μόνιμο εργαλείο λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης, συμβάλλοντας παράλληλα στη χωρική συνοχή και στη μείωση των ανισοτήτων σε απομακρυσμένες νησιωτικές περιοχές. Υιοθετείται μικτή μεθοδολογική προσέγγιση, η οποία συνδυάζει ανάλυση δευτερογενών δεδομένων (ΕΛΣΤΑΤ, EUROSTAT) με πρωτογενή έρευνα μέσω δύο ερωτηματολογίων: ένα προς εργαζόμενους των ΟΤΑ (N=150) και ένα προς πολίτες (N=226). Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με SPSS και περιέλαβε περιγραφικά μέτρα, ελέγχους διαφορών, συσχετίσεις, παραγοντική ανάλυση και ανάλυση διαμεσολάβησης. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η τηλεργασία μπορεί να ενισχύσει την αντιλαμβανόμενη παραγωγικότητα των εργαζομένων, υπό την προϋπόθεση ότι συνοδεύεται από μείωση του εργασιακού άγχους, βελτίωση της ισορροπίας επαγγελματικής–προσωπικής ζωής, επαρκή τεχνολογικό εξοπλισμό και υποστηρικτική οργανωσιακή κουλτούρα. Από την πλευρά των πολιτών, η θετική εμπειρία τηλεεξυπηρέτησης (ταχύτητα, ευκολία, προσβασιμότητα, ποιότητα επικοινωνίας) συνδέεται στενά με την αποδοχή της τηλεργασίας, κυρίως μέσω της γεφύρωσης της γεωγραφικής ασυνέχειας και της ενίσχυσης της αντιληπτής διοικητικής αποτελεσματικότητας. Καταγράφεται ασυμμετρία στάσεων: οι πολίτες εμφανίζονται πιο θετικοί από τους εργαζόμενους, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της εσωτερικής ετοιμότητας των ΟΤΑ, της εκπαίδευσης και της διοικητικής υποστήριξης. Η διατριβή καταλήγει ότι η επιτυχής ενσωμάτωση της τηλεργασίας στους ΟΤΑ δεν εξαρτάται μόνο από τις τεχνολογικές υποδομές, αλλά κυρίως από τη διοικητική κουλτούρα, τη θεσμική ευελιξία και τη βούληση αξιοποίησης της τηλεργασίας ως εργαλείου διοικητικής ανθεκτικότητας, κοινωνικής συμπερίληψης και εδαφικής συνοχής.