Ο ιατρικός τουρισμός ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης: εννοιολογική προσέγγιση και εμπειρική ανάλυση της δυναμικής των παρόχων υγείας, των ξενοδοχειακών υπηρεσιών και των τουριστών στην Κρήτη

Abstract

Medical tourism can be the main lever of tourism and the Greek economy, with the development that has taken place in recent years around the world. Medical tourism refers to people who wish to use medical services in a foreign country, combining the medical part with the holidays. The basic services provided are medical care, of all kinds, as well as wellness activities, e.g. thermal springs.The main advantage of medical tourism is the increase of the income of the country that the person chooses to go for his activities and the receipt of health services at a lower price by the health tourist, in combination with the holidays. However, there are also disadvantages such as the lack of regulations for the provision of health services and certification, while for the user is the non-coverage of expenses by the insurance funds and the transfer that may burden his health.On top of all this, the demand for medical tourism services is constantly increasing and the reasons are the increase of the aging population, the increase of wellness activities, the increased demand of health services in developing countries and the waiting lists in hospitals of developed countries. Because of these reasons, many countries have successfully implemented medical tourism, such as India and Thailand from Asia, and Italy and France from Europe, with special efforts being made in South Africa and South America.Regarding Greece, our country has as its main advantage its climate, its cultural heritage and the Mediterranean diet. Also, tourism is at developed levels, having luxury hotels and experienced staff throughout the country. The experience of the staff, however, also applies to the health services, in combination with the existing university hospitals and the modern clinics that have been created in recent years.The purpose of this research is to formulate the perceptions of people involved in tourism and health services in Crete, in relation to medical tourism, to see its prospects in our country. For the needs of the research, questionnaires were structured, which were distributed to four and five star hotels in Crete, to medical associations of the island and to tourists who visited the Ioannis Daskalogiannis airport of Chania. The questionnaires were sent via e-mail to the addresses of the hotels and the doctors, while the tourists were followed by a different method. The respective questionnaires were shared and answered by them at the airport of Chania with the contribution of MAIC (Mediterranean Agronomic Institute of Chania).

Ο ιατρικός τουρισμός μπορεί να αποτελέσει τον βασικό μοχλό του τουρισμού αλλά και της οικονομίας της Ελλάδας, με την εξέλιξη που έχει τα τελευταία χρόνια σε όλο τον κόσμο. Ο ιατρικός τουρισμός αναφέρεται σε άτομα που έχουν την επιθυμία να χρησιμοποιήσουν ιατρικές υπηρεσίες σε μία χώρα του εξωτερικού, συνδυάζοντας το ιατρικό μέρος με τις διακοπές. Οι βασικές υπηρεσίες που παρέχονται είναι η ιατρική περίθαλψη, όλων των ειδών, όπως και οι δραστηριότητες ευεξίας, π.χ. ιαματικά λουτρά. Το κύριο πλεονέκτημα του ιατρικού τουρισμού είναι η αύξηση των εσόδων της χώρας που επιλέγει το άτομο να μεταβεί για τις δραστηριότητές του και η λήψη υγειονομικών υπηρεσιών σε χαμηλότερη τιμή από τον τουρίστα υγείας, σε συνδυασμό με τις διακοπές. Όμως υπάρχουν και τα μειονεκτήματα όπως η έλλειψη κανονισμών παροχής υπηρεσιών υγείας και πιστοποίησης, ενώ για τον χρήστη είναι η μη κάλυψη των εξόδων από τα ασφαλιστικά ταμεία και η μεταφορά που ενδέχεται να επιβαρύνει την υγεία του. Πέρα απ’ όλα αυτά, η ζήτηση των υπηρεσιών του ιατρικού τουρισμού συνεχώς αυξάνονται και οι λόγοι είναι η αύξηση της γήρανσης του πληθυσμού, η αύξηση δραστηριοτήτων ευεξίας, η αυξημένη ζήτηση υπηρεσιών υγείας σε αναπτυσσόμενες χώρες και οι λίστες αναμονής σε νοσοκομεία των ανεπτυγμένων χωρών. Εξαιτίας αυτών των λόγων πολλές χώρες έχουν εφαρμόσει με επιτυχία τον ιατρικό τουρισμό, όπως η Ινδία και η Ταϋλάνδη από Ασία, και η Ιταλία και η Γαλλία από Ευρώπη, ενώ ιδιαίτερες προσπάθειες γίνονται και στις χώρες της Ν. Αφρικής και Ν. Αμερικής. Σχετικά με την Ελλάδα, η χώρα μας έχει ως βασικό πλεονέκτημα το κλίμα της, την πολιτιστική κληρονομιάς της και την μεσογειακή διατροφή. Επίσης, ο τουρισμός βρίσκεται σε ανεπτυγμένα επίπεδα, έχοντας σε όλη την επικράτεια πολυτελή ξενοδοχεία και έμπειρο προσωπικό. Η εμπειρία του προσωπικού όμως ισχύει και για τις υγειονομικές υπηρεσίες, σε συνδυασμό με τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία που υπάρχουν και τις σύγχρονες κλινικές που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια. Ο σκοπός της παρούσης έρευνας είναι η διατύπωση των αντιλήψεων των ατόμων που ασχολούνται με τον τουρισμό και τις υπηρεσίες υγείας στην Κρήτη, σε σχέση με τον ιατρικό τουρισμό, για να φανούν οι προοπτικές του στην χώρα μας. Για τις ανάγκες της έρευνας δομήθηκαν ερωτηματολόγια, τα οποία διενεμήθησαν σε ξενοδοχεία της Κρήτης τεσσάρων και πέντε αστέρων, σε ιατρικούς συλλόγους του νησίου και σε τουρίστες που επισκέφθηκαν το αέροδρομιο Ιώαννης Δασκαλογίαννης των Χανίων. Τα ερωτηματολόγια εστάλησαν μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας στις διευθύνσεις των ξενοδοχείων και των ιατρών, ενώ στους τουρίστες ακολουθήθηκε μία διαφορετική μέθοδος. Τα αντίστοιχα ερωτηματολόγια μοιράστηκαν και απαντήθηκαν από αυτους στο αεροδρόμιο των Χανίων με την συμβολή του ΜΑΙΧ (Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων).