Η πόλη της Πάτρας από τον 3ο έως και τον 7ο αιώνα μ.Χ.: η συμβολή της κεραμικής

Abstract

The thesis, titled “The city of Patras from the 3rd to the 7th century AD. The ceramic evidence,” is structured around two interrelated axes. The first concerns the historical topography of the city, and the second the ceramic material that was produced, imported, and distributed within its urban fabric during late antiquity. The thesis is organized into seven main chapters (Volume I), which initially develop issues of the history and topography of late Roman and early Byzantine Patras, with a comprehensive bibliography of older and recent research. The collection of published data serves as a parallel “guide” for interpretation and correlation with the primary case studies of this research. The specific case studies focus on four excavated sites, significant for tracing the transformations in different urban districts, constitute the primary source of the pottery under examination, both local and imported. Specifically regarding the unknown, to date, local pottery production of this period, an initial typological classification of the products is attempted, while issues related to their manufacturing techniques are also examined. The imported pottery, reflecting Patras trade relations with well-known Mediterranean production centers, is discussed in separate sections. The synthesis of the data and the conclusions drawn from the findings of this study contribute to a more comprehensive knowledge of the city’s history and topography. In the second volume (Volume II) is included the catalog of ceramic material, appendices on individual finds, the topographic drawing of the city, and illustrations with relevant documentation of monuments discussed in the chapter on topography, as well as of the primary excavation assemblages of this study. The cycle of this research is completed with the drawing and photographic documentation of the ceramic material, the photographic documentation of individual finds, and the fabric of the examined vessels.

Η διατριβή με τίτλο «Η πόλη της Πάτρας από τον 3ο έως και τον 7ο αιώνα μ.Χ. Η συμβολή της κεραμικής» αναπτύσσεται σε δύο τεμνόμενους άξονες. Ο πρώτος αφορά στην ιστορική τοπογραφία της πόλης και ο δεύτερος σε κεραμικό υλικό που παρήχθη, εισήχθη και διανεμήθηκε στον αστικό της ιστό κατά την ύστερη αρχαιότητα. Η δομή της διατριβής διαρθρώνεται σε επτά βασικά κεφάλαια (Τόμος Α΄), στα οποία αναπτύσσονται, καταρχάς, ζητήματα ιστορίας και τοπογραφίας της υστερορωμαϊκής και πρωτοβυζαντινής Πάτρας, με συγκεντρωμένη βιβλιογραφία από παλαιότερες και πρόσφατες έρευνες. Η συλλογή των δημοσιευμένων στοιχείων λειτουργεί ως παράλληλος «οδοδείκτης» ερμηνείας και συσχετισμού με τις κατεξοχήν περιπτώσεις μελέτης της παρούσας έρευνας. Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις αφορούν σε τέσσερα ανασκαφικά σύνολα σημαντικά για την ιχνηλάτηση των μετασχηματισμών που λαμβάνουν χώρα σε διαφορετικές αστικές ενότητες και τα οποία αποτελούν τη βασική πηγή άντλησης της εξεταζόμενης κεραμικής, τοπικής και εισηγμένης. Ειδικά για την περίπτωση της, άγνωστης έως σήμερα, τοπικής κεραμικής παραγωγής της περιόδου επιχειρείται μια αρχική τυπολογική κατάταξη των προϊόντων και ταυτόχρονα εξετάζονται ζητήματα σχετικά με την τεχνολογία κατασκευής τους. Η εισηγμένη κεραμική, μάρτυρας των εμπορικών σχέσεων της Πάτρας με γνωστά κέντρα παραγωγής της Μεσογείου, αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε επιμέρους ενότητες. Η σύνθεση των δεδομένων της παρούσας έρευνας συμβάλλει στην αρτιότερη κατανόηση της ιστορίας και τοπογραφίας της πόλης. Σε δεύτερο τόμο (Τόμος Β΄) περιλαμβάνεται ο κατάλογος του κεραμικού υλικού, παραρτήματα επιμέρους ευρημάτων, τοπογραφικό διάγραμμα της πόλης, εικόνες με σχετική τεκμηρίωση μνημείων, που θίγονται στο κεφάλαιο της τοπογραφίας, αλλά και των ανασκαφικών συνόλων που αποτελούν τις κατεξοχήν περιπτώσεις μελέτης. Με τη σχεδιαστική και φωτογραφική τεκμηρίωση του κεραμικού υλικού, τη φωτογραφική τεκμηρίωση λοιπών ευρημάτων αλλά και της κεραμικής ύλης των αγγείων ολοκληρώνεται ο κύκλος της παρούσας έρευνας.