Ποιοτική ανάλυση των διπλών τυφλών κλινικών μελετών στα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια

Abstract

Background-Purpose: It is critical that randomized controlled trials (RCTs) present complete and transparent reporting. The present study aims to determine the reporting quality of double-blind RCTs for medicinal interventions in patients with ischemic stroke, based on the 2010 CONSORT-statement. Methodology: A search of RCTs was conducted in English language, in MEDLINE database. Double blind RCTs involving Ischemic Stroke patients who underwent at least 2 treatment interventions, were selected. A twenty years period (2000-2019) was studied, during which the publications were divided in 4 five-year-intervals. The qualitative analysis was conducted with the use of 38 items CONSORT list while compliance ≥75 was defined as good-adequate. Possible determinants were univariately and multivariately examined for associations. Results: Overall, 197 articles were considered eligible, 143 published after and 54 before 2000. CONSORT compliance was 68.11% ± 11.56% (standard deviation) and 55.65% ± 11.57% respectively. Among retrieved articles 56/143 (39.16%) and 1/54 (1.85%) were rated as of good reporting quality correspondingly [p< 0.001, OR= 34.115, 95% CI= (4.586, 253.762)]. McNemar’s test was indicative of consistency regarding the adequately/inadequately reported items before and after the 2010 CONSORT-revision (p= 1.00). Univariate analysis revealed two significant associations with the reporting quality: high impact factor (IF) [high vs moderate; p= 0.007, OR= 3.521, 95% CI= (1.396, 8.879), high vs. low; p< 0.001, O= 7.583, 95% CI= (3.063, 18.762), moderate vs. low; p= 0.078, OR= 2,154, 95% CI= (0.911, 5.093)] and sample size [p< 0.001, OR= 4.297, 95% CI= (2.081, 8.874)]. Publication period (p= 0.742) and funding (p= 0.280) were not significantly associated. Multivariate analysis attenuated the impact of sample size providing insignificant results, whereas the effect of high IF remained significant [moderate vs high; p= 0.029, OR= 0.337, 95% CI= (0.127, 0.895), low vs. high; p= 0.012, OR= 0.199, 95% CI= (0.057, 0.699)]. An exploratory analysis demonstrated significant, weak to moderate, positive linear correlation between reporting quality and IF [Pearson’s r= 0.418, p< 0.001]. Conclusions: Quality is not satisfactory in RCTs involving patients with Ischemic Stroke over the last 20 years and the only factor found in both univariate and multivariate analysis to contribute to their improvement is their publication in high-impact factor journals. Adherence to the CONSORT-statement needs to be further endorsed and incorporated in every journal’s instructions-to-authors. It is important to remember that reporting quality does not always align with methodological quality. Complete reporting may even harbour considerable hazards in case of intentionally distorted, misleading reports.

Υπόβαθρο: Το πρωτόκολλο CONSORT ιδρύθηκε το 1996 και συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας των τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων κλινικών δοκιμών (RCTs). Σκοπός: Η αξιολόγηση των Διπλών Τυφλών RCTs που περιλαμβάνουν ασθενείς με Ισχαιμικό Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο με βάση το πρωτόκολλο CONSORT την τελευταία 20ετία. Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση των RCTs στην αγγλική γλώσσα στο Pubmed. Επιλέχθηκαν οι διπλές τυφλές RCTs που περιλαμβάνουν ασθενείς με Ισχαιμικό Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο που υποβλήθηκαν σε 2 τουλάχιστον θεραπευτικές παρεμβάσεις. Μελετήθηκε η 20ετία 2000-2019 και η ανάλυση της ποιότητας τους πραγματοποιήθηκε με χρήση της λίστας του CONSORT-38 σημείων. Επιπλέον, διενεργήθηκε αξιολόγηση των μελετών για πιθανή συσχέτιση της ποιότητας με την πάροδο του χρόνου, με τη χρηματοδότηση από φαρμακευτική εταιρεία, με το μέγεθος δείγματος και με τον συντελεστή απήχησης - Impact Factor - των διεθνών περιοδικών που επιλέγονται για δημοσίευση των αποτελεσμάτων τους. Αποτελέσματα: Συνολικά, 197 RCTs θεωρήθηκαν επιλέξιμες, 143 δημοσιεύτηκαν μετά και 54 πριν από το 2000. Η συμμόρφωσή τους στο πρωτόκολλο CONSORT ήταν 68.11% ± 11.56% (τυπική απόκλιση) και 55.65% ± 11.57%, αντίστοιχα. Μεταξύ των ανακτηθέντων RCTs 56/143 (39.16%) και 1/54 (1.85%) βαθμολογήθηκαν ως καλής ποιότητας αναφοράς, αντίστοιχα [p< 0.001, OR= 34.15, 95% CI= (4.586, 253.762)]. Η δοκιμασία McNemar ήταν ενδεικτική της συνέπειας σχετικά με τα επαρκώς / ανεπαρκώς αναφερόμενα στοιχεία πριν και μετά την αναθεώρηση CONSORT του 2010 (p= 1.00). Με μονομεταβλητή ανάλυση αναδείχθηκαν δύο σημαντικές συσχετίσεις με την ποιότητα αναφοράς: α) ο υψηλός συντελεστής απήχησης των περιοδικών δημοσίευσης (IF) [υψηλού / μέτριου: p= 0.007, OR= 3.521, 95% CI= (1.396, 8.879), υψηλού έναντι χαμηλού: p< 0.001, OR= 7.583, 95% CI= (3.063, 18.762), μέτριου έναντι χαμηλού: p= 0.078, OR= 2.154, 95% CI= (0.911, 5.093)] και β) το μέγεθος του δείγματος των RCTs [p< 0.001, OR= 4.279, 95% CI = (2.081, 8.874)]. Η περίοδος δημοσίευσης (p= 0.742) και η χρηματοδότηση (p= 0.280) δεν συσχετίστηκαν με την ποιότητα αναφοράς. Στην πολυμεταβλητή ανάλυση η συσχέτιση του μεγέθους του δείγματος των RCTs με την ποιότητα αναφοράς ήταν στατιστικά ασήμαντη, ενώ η επίδραση του υψηλού συντελεστή απήχησης παρέμεινε σημαντική [μέτριου έναντι υψηλού: p= 0.029, OR= 0.337, 95% CI= (0.127, 0.895), χαμηλού έναντι υψηλού. p= 0.012, OR= 0.99, 95% CI= (0.057, 0.699)]. Μια διερευνητική ανάλυση ανέδειξε μια στατιστικά σημαντική, αδύναμης έως μέτριας ισχύος, γραμμική συσχέτιση μεταξύ της ποιότητας αναφοράς και του συντελεστή απήχησης [Pearson's r = 0.418, p< 0.001]. Συμπεράσματα: Η ποιότητα δεν είναι ικανοποιητική στις RCTs που περιλαμβάνουν ασθενείς με Ισχαιμικό Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο την τελευταία 20ετία. Ο μόνος παράγοντας που βρέθηκε να συμβάλλει στη βελτίωση τους, τόσο με μονομεταβλητή, όσο και με πολυμεταβλητή ανάλυση είναι η δημοσίευση τους σε περιοδικά υψηλού συντελεστή απήχησης. Είναι απαραίτητη η εξέλιξη αυτών των δοκιμών, για να συμβάλλουν στην ενίσχυση των διαθέσιμων θεραπειών και μεθοδολογιών στη συγκεκριμένη ασθένεια.