Ευρωπαϊκή εκπαιδευτική πολιτική και πολιτικές διά βίου μάθησης στην Ελλάδα: διερεύνηση της επίτευξης των στόχων της απασχολησιμότητας και της άμβλυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων πριν και κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης

Abstract

The aim of this doctoral thesis is to investigate the influences of the European education policy in lifelong learning (LLL) policies in Greece and to evaluate the effectiveness of the policies of Continuing Vocational Training (CVT) in Greece, with reference to the achievement of the aims of employability and social cohesion, the emphasis being on the unemployed. The first part of the thesis attempts to review the theoretical approaches to the concepts of employability and social cohesion, which form two complementary objectives of the European Union (EU) LLL policies. The second part of the thesis critically analyses the EU policies for LLL and their impact on the policies for lifelong learning in Greece, using the concept of europeanisation as interpretative tool. The third part of the thesis examines the degree to which the aims of employability and social cohesion are achieved through the participation of the unemployed in CVT in Greece, through the data of 2007 and 2012 Adult Education Survey. The analysis and interpretation of the reforms in LLL and of the Greek governments’ policy discourse on their LLL policies, and the statistical processing of the Adult Education Survey data on the participation of the unemployed in CVT in Greece, show the strong influences of the European education policy in LLL policies in Greece and the failure of CVT policies to develop the employability of the unemployed and to ensure social cohesion.

Ο σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η διερεύνηση των επιδράσεων της ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διά βίου μάθηση (ΔΒΜ) στις πολιτικές για τη ΔΒΜ στην Ελλάδα, και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών για τη συνεχιζόμενη επαγγελματική κατάρτιση (ΣΕΚ) στην Ελλάδα, ως προς την επίτευξη των στόχων της απασχολησιμότητας και της διασφάλισης της κοινωνικής συνοχής, εστιάζοντας στους ανέργους. Στο πρώτο μέρος της διατριβής, επιχειρείται η επισκόπηση των θεωρητικών προσεγγίσεων για τις έννοιες της απασχολησιμότητας και της διασφάλισης της κοινωνικής συνοχής, οι οποίες αποτελούν δύο συμπληρωματικούς στόχους των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για τη ΔΒΜ. Στο δεύτερο μέρος της διατριβής, προσεγγίζονται κριτικά οι πολιτικές της ΕΕ για τη ΔΒΜ και οι επιδράσεις τους στην εκπαιδευτική πολιτική για τη ΔΒΜ στην Ελλάδα, με ερμηνευτικό εργαλείο την έννοια του εξευρωπαϊσμού. Το τρίτο μέρος της διατριβής εξετάζει τον βαθμό επίτευξης των στόχων της απασχολησιμότητας και της διασφάλισης της κοινωνικής συνοχής στην Ελλάδα, μέσω της συμμετοχής των ανέργων στη ΣΕΚ, μέσα από τα δεδομένα της Έρευνας Εκπαίδευσης Ενηλίκων του 2007 και του 2012. Η ερμηνεία και ανάλυση των μεταρρυθμίσεων στη ΔΒΜ και του λόγου πολιτικής των ελληνικών κυβερνήσεων στις πολιτικές τους για τη ΔΒΜ, καθώς και η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων της Έρευνας Εκπαίδευσης Ενηλίκων για τη συμμετοχή των ανέργων στη ΣΕΚ στην Ελλάδα, καταδεικνύουν τις έντονες επιδράσεις της ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής πολιτικής στις πολιτικές για τη ΔΒΜ στην Ελλάδα και την αποτυχία των πολιτικών ΣΕΚ να αναπτύξουν την απασχολησιμότητα των ανέργων και να διασφαλίσουν την κοινωνική συνοχή.