Επιχειρηματικότητα, καινοτομία και άτυπη χρηματοδότηση επενδύσεων: συγκριτική έρευνα μεταξύ των χωρών της Βόρειας και της Νότιας Ευρώπης

Abstract

Entrepreneurship and innovation are key issues in the current economic conjuncture. The interest in the significance of entrepreneurship for economic growth has been increasing rapidly in recent years. At the same time, there is a lot of attention at the issue of financing, not only as necessary foundation for the occurrence of entrepreneurship, but also as a business activity in itself.This dissertation focuses on the role of informal non-familial investments in entrepreneurship and, in general, on the role of financing new innovative ventures. It covers several dimensions such as the concept of entrepreneurship, the role of innovation in entrepreneurship, financing as entrepreneurship and the role of Northern and Southern European culture in choosing informal non-familial investments.The informal investor is defined as the individual who has stated that she/he has financed the inception of business activity by someone else during the last three years without becoming a stakeholder or exercising managerial duties in the new venture.Consequently, the present study researches the ramifications of informal non-familial investments in relation to social networks, which constitute a factor that helps business agents perceive profit opportunities, develop innovations through providing ideas and overall improve both their potential access to knowledge and the transfer of the knowledge that has been acquired. In addition, I study the influence of culture, including beliefs, rules and lifestyle of the individual during the occurrence of entrepreneurship. At the same time, I research the relationship that exists in a country between the number of immigrants and the development of financial behavior. The research goal of the present study can be states as follows: “The role of informal non-familial investment in financing innovative ventures: a comparison between the countries of Northern and Southern Europe”. In this research, several indices and data collected by the Global Entrepreneurship Monitor (GEM) are analyzed for the years 2005 to 2012. Given this data, certain research hypotheses were developed with the goal of testing the degree to which they constitute or not defining factors of informal non-familial investments.Testing these hypotheses through the above data provides us with several conclusions on the nature of the investor in North and South Europe: on the one hand, the data indicates that the majority of the factors that affect the manifestation of entrepreneurship are common between the two regions examined but, on the other hand, we observe that one striking difference in culture – the need of Northern Europeans to believe in their individual capacity versus the tendency of Southern Europeans to follow the profit opportunity – can, among others, possibly interpret the divergence between the paths that the volume of informal non-familial investments in North and South Europe took in the years surrounding the downturn of 2008.

Επιχειρηματικότητα και καινοτομία αποτελούν κεφαλαιώδη ζητήματα στη σύγχρονη οικονομική συγκυρία. Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς το ενδιαφέρον για τη σημασία της επιχειρηματικότητας στην οικονομική ανάπτυξη. Παράλληλα, ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνει το θέμα της χρηματοδότησης, όχι μόνο ως απαραίτητο θεμέλιο για την εκδήλωση της επιχειρηματικότητας, αλλά και ως κατεξοχήν επιχειρηματική δραστηριότητα.Η παρούσα διατριβή εστιάζει στο ρόλο των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων στην επιχειρηματικότητα και γενικά στο ρόλο της χρηματοδότησης νέων εγχειρημάτων καινοτομίας. Στα πλαίσιά της καλύπτονται αρκετές διαστάσεις όπως λόγου χάρη η έννοια της επιχειρηματικότητας, ο ρόλος της καινοτομίας στην επιχειρηματικότητα, η χρηματοδότηση ως επιχειρηματικότητα και ο ρόλος της κουλτούρας των χωρών Βόρειας και της Νότιας Ευρώπης στην επιλογή των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων.Ως «άτυπος επενδυτής» ορίζεται ένα άτομο το οποίο, δήλωσε ότι έχει χρηματοδοτήσει κατά την τελευταία τριετία την έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας από κάποιον άλλον, χωρίς ο ίδιος να γίνεται ιδιοκτήτης μεριδίου, ή να ασκεί διευθυντικά καθήκοντα στο νέο εγχείρημα.Συνακολούθως, με την εν λόγω μελέτη ερευνώνται οι προεκτάσεις των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων σε σχέση με τα κοινωνικά δίκτυα, τα οποία αποτελούν ένα παράγοντα που διευκολύνει τους οικονομικώς δρώντες στην αντίληψη ευκαιριών κέρδους, στην ανάπτυξη καινοτομιών μέσω της παροχής ιδεών και τη γενικότερη βελτίωση τόσο των δυνατοτήτων πρόσβασης στη γνώση, όσο και μεταφοράς της αποκτηθείσας γνώσης. Επίσης, μελετάται η επίδραση του πολιτισμού, συμπεριλαμβανομένων των πεποιθήσεων, των κανόνων και του τρόπου ζωής των ατόμων κατά την εκδήλωση της επιχειρηματικότητας. Ενώ συγχρόνως, διερευνάται η σχέση που υπάρχει σε μια χώρα μεταξύ του αριθμού των μεταναστών και της ανάπτυξης επιχειρηματικής συμπεριφοράς.Ο ερευνητικός σκοπός του παρόντος πονήματος μπορεί να αποτυπωθεί ως εξής: «Ο ρόλος των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων στη χρηματοδότηση καινοτομικών επιχειρηματικών εγχειρημάτων: Σύγκριση μεταξύ των χωρών της Βόρειας και της Νότιας Ευρώπης». Στην έρευνα αυτή αναλύθηκαν διάφοροι δείκτες και δεδομένα που συλλέχθηκαν από το Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας (Global Entrepreneurship Monitor- GEM) για τα έτη από το 2005 έως το 2012. Με όλα τα προαναφερθέντα τα στοιχεία, σχηματίστηκαν ορισμένες ερευνητικές υποθέσεις με σκοπό να ελεγχθεί το κατά πόσο αυτές αποτελούν ή όχι προσδιοριστικούς παράγοντες των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων.Ο έλεγχος των εν λόγω υποθέσεων μέσω των ως άνω δεδομένων μας προσφέρει ένα σύνολο συμπερασμάτων για τη φυσιογνωμία του επενδυτή σε Βόρεια και Νότια Ευρώπη: αφενός τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι στην πλειοψηφία τους οι παράγοντες που ασκούν επιρροή στην εκδήλωση της επιχειρηματικότητας είναι κοινοί και στις δύο υπό εξέταση περιοχές, αφετέρου, όμως, βλέπουμε ότι μία χαρακτηριστική διαφορά κουλτούρας – η ανάγκη των Βορειοευρωπαίων να πιστέψουν στην ατομική ικανότητα απέναντι στην τάση των Νοτιοευρωπαίων να ακολουθήσουν την ευκαιρία κέρδους – μπορεί, μεταξύ άλλων, ενδεχομένως να ερμηνεύσει τη διαφορετική πορεία που ακολούθησε ο όγκος των άτυπων μη οικογενειακών επενδύσεων σε Βορρά και Νότο κατά τα έτη γύρω από την κρίση του 2008.