Η δράση των φωσφατασών σε γεωργικά οικοσυστήματα στη Β. Ελλάδα

Abstract

In this paper we investigated phosphatases, acid (PACM) and alkaline (PALM), in three agricultural soils classes, Alfisol, Vertisol and Entisol, in Northern Greece and in two different practices, cultivated (T) and not (F). The activities of PACM were less than PALM in Entisols and Vertisols, while in Alfisols were higher. The average number of PACM (two areas) diminished in turn Alfisol > Vertisol > Entisol. The type of cultivation and pH were the main factors that influenced PACM. PACM were related to soil properties which affect: 1. direct plant growth, 2. adsorption of PAC in soil and 3. activation or not of PAC. The activities of PALM differed among the three classes of soil and followed the order Entisol > Alfisol, while Vertisols did not follow any order. The slightly alkaline pH positively affected the activities of PALM. PALM were related to soil properties that affect: 1. the development of soil microorganisms, 2. adsorption of PAL in soil and 3. activation or not of PAL. PAM of T was higher than F, while PALM of F was higher than T. The adsorbed phosphatases (PACD and PALD) in soil colloides in all three classes of soil were less than PAM and PALM and depended on the respective activities the PAC and PAL, except from PAD in Entisol.

Στην εργασία αυτή διερευνώνται οι φωσφατάσες, όξινες (ΦΟΥ) και αλκαλικές (ΦΑΥ), σε τρεις τάξεις γεωργικών εδαφών, Alfisol, Vertisol και Entisol, στη Β. Ελλαδα και σε δυο διαφορετικές πρακτικές, καλλιεργημένα (Τ) και ακαλλιέργητα (F). Η δράση των ΦΟΥ ήταν υψηλότερη έναντι των ΦΑΥ στα Entisol και Vertisol, ενώ στα Alfisol οι ΦΟΥ ήταν περισσότερες. Οι ΦΟΥ (δυο περιοχές) ελαττώνονταν με τη σειρά Alfisol > Vertisol > Entisol. Το pH ήταν ο κυριότερος παράγοντας καθώς και το είδος της καλλιέργειας που επηρέασαν τη δράση των ΦΟΥ. Οι ΦΟΥ είχαν σχέση με ιδιότητες του εδάφους που επηρέαζαν: 1. άμεσα την ανάπτυξη του φυτού, 2. την προσρόφηση των ΦΟ στο έδαφος και 3. την ενεργοποίηση ή μη των ΦΟ. Η δράση των ΦΑΥ διέφερε στις τρεις τάξεις των εδαφών με την σειρά Entisol > Alfisol, ενώ στα Vertisol δεν ακολουθούσε καμία σειρά. Το ελαφρώς αλκαλικό pH των εδαφών επηρέασε θετικά τη δράση των ΦΑΥ. Οι ΦΑΥ είχαν σχέση με ιδιότητες του εδάφους που επηρέαζαν: 1. την ανάπτυξη των μικροοργανισμών του εδάφους, 2. την προσρόφηση των ΦΑ στο έδαφος και 3. την ενεργοποίηση ή μη των ΦΑ. Οι ΦΟΥ των Τ ήταν περισσότερες των F, ενώ οι ΦΑΥ των F ήταν περισσότερες των Τ. Οι προσροφούμενες φωσφατάσες (ΦΟΞ και ΦΑΞ) στα κολλοειδή του εδάφους και στις τρεις τάξεις των εδαφών ήταν λιγότερες από τις ΦΟΥ και ΦΑΥ και εξαρτώνται από την αντίστοιχη δράση των ΦΟΥ και ΦΑΥ.