Επιδημιολογία της οξείας μέσης ωτίτιδας πριν και μετά την εισαγωγή του επταδύναμου συζευγμένου εμβολίου κατά του πνευμονιόκοκκου

Abstract

AOM although a mild disease is affecting nearly all children before school age. In a prospective 7-year study performed in the USA, 83% of 498 children who completed the investigation experienced at least one episode of acute AOM by the age of 3 years while 45% had suffered from at least three episodes. For the individual child, AOM causes acute suffering because of pain and frequently fever. Many children suffer from recurrent episodes and they are at risk for impaired speech and language development. AOM is the one of most common causes of ambulatory care visits among preschool children and a serious burden for the health care system. Furthermore this disease has a considerable impact in the families of affected children because of school and work absenteeism. Since in many children effusion may remain for weeks after the acute infection, long term follow-up and possibly surgical procedure may be necessary. The Center for Disease Control and Prevention has estimated that AOM accounts for more than 20 million physician visits per annum in the USA. It has been estimated that the economic cost of AOM in USA is $5 billion per annum. Therefore, the direct and indirect financial cost of AOM to the society is very high. In addition, AOM is the most common cause of antibiotic prescription for children leading to the development of resistance in the community. S. pneumoniae was the commonest pathogen in otorrhea followed by nontypable H. influenzae, S. pyogenes and Moraxella catarrhalis during the pre-vaccine era. In view of this, prevention of S. pneumoniae infections has gained further importance and therefore extended vaccination programs worldwide have been enrolled. Non-conjugated vaccines offer low protection levels while implementation of the 7-valent conjugated vaccine is promising as clinical trials demonstrated 97% efficacy against invasive pneumococcal disease caused by isolates of vaccine serotypes. The present observational study examined the effect of widespread PCV7 vaccination of Greek children on the epidemiology of spontaneous draining AOM starting from the pre-vaccination period and ending at a time when PCV7 vaccination coverage of infants has reached significant levels. During post-vaccine era, visits to the ED due to otorrhea were reduced by a statistical significant percentage. We record a statistical significant shift in bacterial predominance for AOM when we compare the two study periods. Nontypable H. influenzae is the commonest pathogen during 2005-2008 followed by S. pneumoniae, S. pyogenes and Moraxella catarrhalis. Although S. pyogenes remained the third most common bacteria during the two study periods, it was responsible for more otorrhea episodes in 2005-2008 than in 2000-2004. Non-vaccine serotypes have become more frequent during 2006-2008 while vaccine serotypes are becoming less frequent. Comparing the pre and post vaccine era, a shift in penicillin and cefotaxime susceptibility is recorded. Overall resistance remains high. It is expected that the new PCV10 and PCV13 conjugated pneumococcal vaccines as well as judicious use of antibiotics will provide further protection against AOM.

Η Οξεία Μέση Ωτίτιδα (ΟΜΩ) αποτελεί σημαντικό πρόβλημα υγείας για τον παιδιατρικό πληθυσμό αφού προσβάλει σχεδόν το σύνολο των παιδιών πριν τη σχολική ηλικία. Η κοινωνικοοικονομική επιβάρυνση είναι σημαντική καθώς το κόστος της ΟΜΩ στις Η.Π.Α. εκτιμάται από 2.0 ως και 5.3 δισεκατομμύρια δολλάρια κατ' έτος. Η δυσφορία του πάσχοντος από ΟΜΩ παιδιού είναι σημαντική και οι επιπλοκές όπως χρόνια μέση ωτίτιδα, λαβυρινθίτιδα και πάρεση προσωπικού σημαντικές. Σηπτικές λοιμώξεις όπως μικροβιαιμία, μηνιγγίτιδα και μαστοειδίτιδα συνοδεύουν την ΟΜΩ. Η συχνότερη επιπλοκή είναι η έκπτωση της ακουστικής ικανότητας και κατ’ επέκταση η διαταραχή της ανάπτυξης του λόγου του παιδιού. Η ΟΜΩ είναι το συχνότερο αίτιο συνταγογράφησης αντιβιοτικών στις Η.Π.Α. Είναι χαρακτηριστικό πως χορηγούνται αντιβιοτικά με συχνότητα 802 συνταγές ανά 1000 επισκέψεις σε παιδίατρο λόγω ΟΜΩ. Όλα τα ανωτέρω δημιούργησαν την ανάγκη για περιορισμό της νόσου. Η εφαρμογή εμβολίων κατά του πνευμονιοκόκκου που ήταν το συχνότερο βακτήριο για την εποχή προ της εφαρμογής των πνευμονιοκοκκικών εμβολίων απέκτησε κλινική σημασία. Το πολυσακχαριδικό εμβόλιο προσέφερε μικρού βαθμού προστασία καθώς προκαλεί χαμηλό τίτλο αντισωμάτων στα κάτω των 2 ετών παιδιά και μικρής χρονικής διάρκειας ανοσία. Η εφαρμογή του 7-δύναμου συζευγμένου εμβολίου κατά του πνευμονιοκόκκου φαίνεται να έχει συμβάλλει στην τροποποίηση της μικροβιολογίας της ΟΜΩ. Στην περιοχή μας οι επισκέψεις στα εξωτερικά ιατρεία του νοσοκομείου μας λόγω ΟΜΩ περιορίστηκαν στη μετά το εμβόλιο εποχή κατά στατιστικά σημαντικό ποσοστό. Ενώ στα χρονιά πριν από την εφαρμογή του εμβολίου το συχνότερο αιτιοπαθογόνο της ΟΜΩ ήταν ο πνευμονιόκοκκος, μετά την ευρεία χρήση του εμβολίου το συχνότερο πλέον βακτήριο σε περιστατικά ΟΜΩ είναι ο αιμόφιλος της ινφλουέντζας (τα άτυπα στελέχη του) και ακολουθείται από τον πνευμονιόκοκκο, τον πυογόνο στρεπτόκοκκο και τη μοραξέλλα την καταρροϊκή. Ο πυογόνος στρεπτόκοκκος προκαλεί περισσότερα επεισόδια ΟΜΩ στη μετά το εμβόλιο εποχή από ότι πριν. Οι πνευμονιοκοκκικοί ορότυποι που δεν περιλαμβάνονται στο εμβόλιο απομονώνται στη μετά το εμβόλιο εποχή συχνότερα από τους ορότυπους που ανήκουν στο εμβόλιο. Η ανθεκτικότητα του πνευμονιοκόκκου στην πενικιλλίνη και στην κεφοταξίμη έχει αυξηθεί μετά τη χρήση του 7-δύναμου εμβολίου. Η εφαρμογή των νέων 10-δύναμων και 13-δύναμων συζευγμένων εμβολίων κατά του πνευμονιοκόκκου καθώς και η χορήγηση αντιβιοτικών βάσει κριτηρίων αναμένεται να αυξήσουν το προστατευτικό φάσμα των παιδιών από την ΟΜΩ.