Η σεξουαλικότητα των ατόμων με νοητική αναπηρία στην ελληνική πραγματικότητα

Abstract

Σκοπός της μελέτης είναι να διερευνήσει τη σεξουαλικότητα των ατόμων με νοητική αναπηρία. Το δείγμα αποτελείται από 62 άτομα με νοητική αναπηρία που διαγιγνώσκονται με οριακή νοη­μοσύνη και ελαφρά νοητική υστέρηση από 18 έως 33 ετών και ως ομάδα ελέγχου συμπεριλαμβάνονται 62 άτομα από τον γενικό πληθυσμό ισόποσα κατανεμημένα ως προς το φύλο και την ηλικία των ανα­πήρων. Τα εμπειρικά δεδομένα συλλέχθηκαν με τη μέθοδο της δομημένης συνέντευξης για τα άτομα με νοητική αναπηρία και την Κλίμακα «Σεξουαλική γνώση, εμπειρία και ανάγκες» (SexKen-ID), ενώ τα δεδομένα των ατόμων από τον γενικό πληθυσμό συλλέχθηκαν με το ερωτηματολόγιο «Σεξουαλική γνώση, εμπειρία και ανάγκες» (SexKen). Η Κλί­μακα και το ερωτηματολόγιο αξιολογούν τα επί­πεδα των γνώσεων, των εμπειριών, των συναι­σθημάτων και των ανα­γκών σε 12 δια­φορετικές περιοχές των θεμάτων της σεξουαλικότητας. Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας προκύπτει ότι: I. Tα άτομα με νοητική αναπηρία εμ­φανίζουν περιορισμένα επί­πεδα σεξουαλικών γνώσεων και εμπειριών σε σχέση με τα άτομα από το γενικό πληθυσμό, αρνη­τικά συ­ναισθή­ματα για τα θέματα της σε­ξουαλικότητας και αυξημένες ανάγκες σεξουα­λικής ενημερότητας σε σχέση με αυτές των ατόμων του γενικού πληθυσμού. II. Το κοι­νωνικο-μορ­φωτικό επίπεδο των γονέων των αναπή­ρων δεν συσχετί­ζεται με τη σεξουαλικότητα των ανα­πήρων. III. Η σεξουαλικότητα των ανδρών με νο­ητική αναπηρία διαφοροποιείται από αυτή των γυναι­κών με νοη­τική αναπηρία. IV. Η σεξουαλικότητα των ατόμων με νοητική αναπηρία που διαγιγνώσκονται με οριακή νοημοσύνη διαφοροποιείται από αυτή των ατό­μων με νοητική αναπηρία που διαγιγνώσκονται με ελαφρά νοη­τική υστέρηση. V. Η σεξουαλικότητα των ατόμων με νοητική αναπηρία που διαβιούν στην κοι­νό­τητα δι­αφοροποιείται από αυτή των ατόμων που εντάσσονται ημερήσια ιδρύματα. VI. Η σεξουαλικότητα των ατόμων με νοητική αναπηρία της ηλικιακής ομάδας των μετεφή­βων δεν δι­αφορο­ποιείται από αυτή της ηλικιακής ομάδας των νέων. VII. Οι σεξουαλικές γνώσεις, οι εμπειρίες, τα συ­ναισθή­ματα και οι ανά­γκες των ατόμων με νοητική αναπηρία συσχετίζονται μεταξύ τους θετικά. VIII. Η αξιολόγηση των περιεχομένων των απαντήσεων των νοητικά ανάπηρων για τα θέ­ματα της σεξουαλικότητας δείχνουν, ότι υφίστανται ποικίλες διαφοροποιήσεις στην ομάδα των αναπήρων. Τα ευρήματα της μελέτης συνηγορούν στην ανάγκη σχεδιασμού, οργάνωσης και εφαρμογής προγραμμάτων σεξουαλικής εκπαίδευσης για τη σεξουαλική ενημερό­τητα των αναπήρων και στην προώθηση μίας σεξουαλικής εκπαιδευτικής πολιτικής που διασφαλίζει τα δικαιώματα των αναπήρων.