Η ακύρωση των ελαττωματικών εταιρικών μετασχηματισμών

Abstract

The current legislation under Law 4601/2019 brought about certain changes in the law of defective corporate restructurings, as it was previously known in legal theory under Codified Law 2190/1920, while the legislator of Law 4601/2019 now addressed it more fully, more clearly and more thoroughly. The issue of the annulment of defective corporate restructurings, although it has not sufficiently occupied the jurisprudence of the Greek courts, was deemed appropriate by the author to be the subject of this doctoral thesis. This is because under the current Law 4601/2019 it had not been analyzed thoroughly and independently for the three main forms of restructurings by legal writers, but also because it is a practical legal issue that is likely to have implications for one of the most important sectors for the Greek and not only economy. The grounds for the annulment of defective corporate restructurings under the current Law 4601/2019 differ considerably from what was provided for under Codified Law 2190/1920 and are now exclusively related to the defectiveness or non existence of decisions of the general meetings. The grounds for annulment provided for in Law 4601/2019 are much fewer than under the previous law because this is consistent with the entire spirit of Law 4601/2019 and Directive 2017/1132 on the annulment of the restructuring only as a last resort and to ensure the preservation of its validity and effects. In the same spirit of annulment of defective corporate restructurings as a last resort, there are other provisions of Law 4601/2019, which is justified by the practical problems that will arise as a result of it. However, Law 4601/2019 provides for the possibility of annulment of defective corporate restructurings with more specific references to the jurisdiction of the court, the legality, the procedure and the results of the annulment. More specific cases of defectiveness of the decisions of the general meetings make the corporate restructuring voidable if companies are in bankruptcy or liquidation, banks, insurance companies, parent and subsidiary companies participated. Defective restructurings may also exist in other cases such as in the restructurings of companies that have been established defectively or in the restructurings of Agricultural Cooperatives. Contrary to the above, in the field of annulment of defective cross-border corporate restructurings, as applicable under Law 5055/2023, there is no possibility of annulment even for existing defects from the moment the cross-border corporate restructuring began to produce results, for reasons of legal certainty and protection of the parties involved.

Η ισχύουσα νομοθεσία υπό τον Ν. 4601/2019 επέφερε ορισμένες αλλαγές στο δίκαιο των ελαττωματικών εταιρικών μετασχηματισμών, όπως αυτό ήταν μέχρι πρότινος γνωστό στην νομική θεωρία υπό τον Κ.Ν. 2190/1920, ενώ ο νομοθέτης του Ν. 4601/2019 πλέον το αντιμετώπισε πληρέστερα, σαφέστερα και διεξοδικότερα. Το ζήτημα της ακύρωσης των ελαττωματικών εταιρικών μετασχηματισμών αν και δεν έχει απασχολήσει αρκετά τη νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων, κρίθηκε σκόπιμο από τον γράφοντα να αποτελέσει το θέμα της παρούσας διδακτορικής διατριβής. Τούτο διότι υπό τον ισχύοντα Ν. 4601/2019 δεν είχε αναλυθεί διεξοδικά και αυτόνομα για τις τρεις κύριες μορφές μετασχηματισμών από τους νομικούς συγγραφείς αλλά και επειδή είναι ένα πρακτικό νομικό ζήτημα που πιθανόν να έχει επιπτώσεις σε έναν από τους σημαντικότερους τομείς για την ελληνική και όχι μόνο οικονομία. Οι λόγοι της ακύρωσης των ελαττωματικών εταιρικών μετασχηματισμών υπό τον ισχύοντα Ν. 4601/2019 διαφέρουν αρκετά σε σχέση με ό,τι προβλεπόταν υπό τον Κ.Ν. 2190/1920 και πλέον σχετίζονται αποκλειστικά με την ελαττωματικότητα, το ανυπόστατο ή έλλειψη των αποφάσεων των γενικών συνελεύσεων των εταίρων. Οι λόγοι ακύρωσης που προβλέπονται στο Ν. 4601/2019 είναι πολύ λιγότεροι σε σχέση με το προϊσχύσαν δίκαιο διότι τούτο συνάδει με το όλο πνεύμα του Ν. 4601/2019 και της Οδηγίας 2017/1132 περί ακύρωσης του μετασχηματισμού μόνο ως έσχατη λύση και μέριμνας για την διαφύλαξη του κύρους και των αποτελεσμάτων του. Στο ίδιο πνεύμα ακύρωσης των ελαττωματικών εταιρικών μετασχηματισμών ως έσχατη λύση βρίσκονται και άλλες διατάξεις του Ν. 4601/2019, όπερ δικαιολογείται από τα πρακτικά προβλήματα τα οποία θα ανακύψουν εξαιτίας αυτής. Ο Ν. 4601/2019 ωστόσο προβλέπει την δυνατότητα ακύρωσης των ελαττωματικών εταιρικών μετασχηματισμών με ειδικότερες αναφορές στη αρμοδιότητα του δικαστηρίου, την νομιμοποίηση, την διαδικασία και τα αποτελέσματα της ακύρωσης. Ειδικότερες περιπτώσεις ελαττωματικότητας των αποφάσεων των γενικών συνελεύσεων καθιστούν ακυρώσιμο τον εταιρικό μετασχηματισμό εάν συμμετείχαν εταιρίες υπό πτώχευση ή εκκαθάριση, πιστωτικά ιδρύματα, ασφαλιστικές εταιρίες, μητρικές και θυγατρικές εταιρίες. Ελαττωματικοί μετασχηματισμοί μπορεί να υπάρχουν και σε άλλες περιπτώσεις όπως στους μετασχηματισμούς εταιριών που έχουν ιδρυθεί ελαττωματικά ή σε μετασχηματισμούς Αγροτικών Συνεταιρισμών. Αντίθετα με τα ως άνω, στο πεδίο της ακύρωσης των ελαττωματικών διασυνοριακών εταιρικών μετασχηματισμών, όπως αυτό ισχύει υπό τον Ν. 5055/2023, δεν υπάρχει δυνατότητα ακύρωσης ακόμη και σε υπάρχοντα ελαττώματα από την στιγμή που ο διασυνοριακός εταιρικός μετασχηματισμός άρχισε να παράγει αποτελέσματα και αυτό για λόγους ασφάλειας δικαίου και προστασίας των συναλλασσομένων.