Εκπαίδευση Χαρισματικότητας STEAM: μια μικτή μεθοδολογία έρευνας για τη διερεύνηση των στάσεων, αντιλήψεων και πρακτικών των εκπαιδευτικών

Abstract

This doctoral dissertation investigates the perceptions, attitudes, and practices of primary and secondary school teachers in Greece regarding the implementation of the principles and methods of Gifted STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics) Education. Adopting a pragmatist mixed methods approach and a sequential interpretive research design, the study draws on both quantitative and qualitative data within the context of a teacher professional development program. The findings highlight the complexity of teachers’ attitudes and perceptions concerning giftedness, educational inclusion, differentiated instruction, and interdisciplinary learning. Moreover, the study explores the ways in which the principles and methods of Gifted STEAM Education are enacted, with particular emphasis on inquiry-based learning, authentic problem solving, collaborative project work, and holistic differentiated assessment. The research further examines pedagogical approaches to technology integration in teaching practices, identifies enabling factors and challenges in designing and implementing Gifted STEAM learning scenarios, and underscores the pivotal role of online learning communities in supporting teachers’ professional growth. The dissertation proposes a conceptual framework for Gifted STEAM Education, offering guidelines for its implementation in school programs, the development of educational materials, and the enhancement of educational policies on giftedness and educational innovation at the national level.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά τις αντιλήψεις, στάσεις και πρακτικές των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ελλάδα σχετικά με την εφαρμογή των αρχών και μεθόδων της Εκπαίδευσης Χαρισματικότητας STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics). Μέσα από μία πραγματιστική προσέγγιση μικτής μεθοδολογίας έρευνας και έναν διαδοχικό ερμηνευτικό σχεδιασμό, η έρευνα αξιοποιεί ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα, στο πλαίσιο ενός προγράμματος επαγγελματικής ανάπτυξης εκπαιδευτικών. Τα αποτελέσματα της έρευνας καταγράφουν την πολυπλοκότητα των στάσεων και αντιλήψεων των εκπαιδευτικών για τις έννοιες της χαρισματικότητας, της εκπαιδευτικής ένταξης, της μαθησιακής διαφοροποίησης και της διεπιστημονικότητας. Αναδεικνύονται επίσης οι τρόποι εφαρμογής των αρχών και μεθόδων της Εκπαίδευσης Χαρισματικότητας STEAM, με έμφαση στη διερευνητική μάθηση μέσω επίλυσης αυθεντικών προβλημάτων, ομαδοσυνεργατικών project και την ολιστική διαφοροποιημένη αξιολόγηση. Η έρευνα παρουσιάζει παράλληλα τους τρόπους παιδαγωγικής ενσωμάτωσης της τεχνολογίας στις πρακτικές των εκπαιδευτικών, ενώ καταγράφονται οι υποστηρικτικοί παράγοντες και οι προκλήσεις του σχεδιασμού και της υλοποίησης μαθησιακών σεναρίων Χαρισματικότητας STEAM, και ο κομβικός ρόλος των διαδικτυακών κοινοτήτων μάθησης στην επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών. Η διατριβή προτείνει ένα εννοιολογικό πλαίσιο για την Εκπαίδευση Χαρισματικότητας STEAM, προσφέροντας κατευθύνσεις για την εφαρμογή του σε σχολικά προγράμματα, την ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού και την ενίσχυση των εκπαιδευτικών πολιτικών για τη Χαρισματικότητα και την εκπαιδευτική καινοτομία σε εθνικό επίπεδο.