From Medieval to nowadays: contexts and intercultural transfers in dyslexia: teachers’ and parents’ views of psycho-social aspects on Cretes

Abstract

This doctoral thesis, titled "From Medieval to nowadays: Contexts and Intercultural Transfers in Dyslexia: Teachers’ and Parents’ Views of Psycho-Social Aspects on Crete," investigates the historical evolution of perceptions of dyslexia and the cross-cultural influences on its understanding, particularly focusing on the socio-emotional experiences of dyslexic youth in Crete as perceived by their parents and teachers. The study’s historical axis explores how learning differences, not formally recognized as dyslexia, were initially viewed through religious and moral lenses in the Middle Ages, often being equated with spiritual or moral failings, and later influenced by the Byzantine and Western educational frameworks present in Crete. The pervasive idea that educational success is tied strictly to reading and writing skills, alongside lingering social stereotypes, continues to challenge the integration and well-being of dyslexic students today, highlighting the use of the term "Medieval" as a metaphor for anachronistic educational and social ideas. The contemporary, quantitative research component aimed to specifically investigate the perceptions of parents and teachers regarding the strengths and difficulties—including emotional problems, conduct problems, hyperactivity, peer problems, and prosocial behavior—faced by students with learning problems in their daily lives. A convenience sample of 112 parents and 203 teachers participated, utilizing the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ). The descriptive results showed that roughly two-thirds of parents and nine out of ten teachers reported that the children experienced difficulties to some extent, with almost 70% of both groups indicating these issues had lasted over a year and caused increased anxiety or irritation. Both parents and teachers generally evaluated the children's core difficulty indicators (emotional, conduct, peer, total, and internalization) at a low level, rating hyperactivity and externalizing behaviors at a moderate level, while evaluating prosocial behavior positively. The inferential statistical analysis yielded several key findings regarding the differences in perception between the two groups. Teachers consistently rated the children's emotional problems, hyperactivity, peer problems, total difficulties, and internalization higher than parents did, while, conversely, they rated the children's prosocial level lower than parents. Further analysis indicated that teachers rated boys as having significantly higher hyperactivity and externalizing behaviors, and lower prosocial behavior, in comparison to girls. Teachers with a master's degree also rated children's hyperactivity at a higher level compared to teachers with only a university degree. The study concludes by emphasizing the complexity of learning disabilities, the need for increased awareness, and the state's responsibility to provide counseling and emotional support to both students and parents to ensure timely diagnosis and appropriate pedagogical and psychological support.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή, με τίτλο «Από τον Μεσαίωνα έως σήμερα: Πλαίσια και Διαπολιτισμικές Μεταφορές στη Δυσλεξία: Απόψεις Εκπαιδευτικών και Γονέων για τις Ψυχοκοινωνικές Πτυχές στην Κρήτη», διερευνά την ιστορική εξέλιξη των αντιλήψεων για τη δυσλεξία και τις διαπολιτισμικές επιρροές στην κατανόησή της. Εστιάζει ιδιαίτερα στις κοινωνικο-συναισθηματικές εμπειρίες των νέων με δυσλεξία στην Κρήτη, όπως τις αντιλαμβάνονται οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί τους. Το ιστορικό πλαίσιο της μελέτης διερευνά πώς οι μαθησιακές διαφορές, οι οποίες δεν αναγνωρίζονταν επίσημα ως δυσλεξία, αρχικά αντιμετωπίζονταν μέσα από θρησκευτικά και ηθικά πρίσματα στον Μεσαίωνα, συχνά εξισώνοντας με πνευματικές ή ηθικές αποτυχίες. Στη συνέχεια, αυτές οι αντιλήψεις επηρεάστηκαν από τα βυζαντινά και δυτικά εκπαιδευτικά πλαίσια που υπήρχαν στην Κρήτη. Η ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι η εκπαιδευτική επιτυχία συνδέεται στενά με τις δεξιότητες ανάγνωσης και γραφής, μαζί με τα επίμονα κοινωνικά στερεότυπα, συνεχίζει να αποτελεί πρόκληση για την ένταξη και την ευημερία των μαθητών με δυσλεξία σήμερα. Αυτό υπογραμμίζει τη χρήση του όρου «Μεσαιωνικός» ως μεταφορά για αναχρονιστικές εκπαιδευτικές και κοινωνικές ιδέες.Το σύγχρονο, ποσοτικό ερευνητικό σκέλος στόχευε συγκεκριμένα στη διερεύνηση των αντιλήψεων των γονέων και των εκπαιδευτικών σχετικά με τα δυνατά σημεία και τις δυσκολίες —συμπεριλαμβανομένων των συναισθηματικών προβλημάτων, των προβλημάτων συμπεριφοράς, της υπερκινητικότητας, των προβλημάτων με τους συνομηλίκους και της φιλοκοινωνικής συμπεριφοράς— που αντιμετωπίζουν οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες στην καθημερινότητά τους. Ένα δείγμα ευκολίας 112 γονέων και 203 εκπαιδευτικών συμμετείχε στη μελέτη, χρησιμοποιώντας το Ερωτηματολόγιο Δυνατών Σημείων και Δυσκολιών (SDQ). Τα περιγραφικά αποτελέσματα έδειξαν ότι περίπου τα δύο τρίτα των γονέων (και εννέα στους δέκα εκπαιδευτικούς) ανέφεραν ότι τα παιδιά αντιμετωπίζουν δυσκολίες σε κάποιο βαθμό. Σχεδόν το 70% και των δύο ομάδων ανέφερε ότι αυτές οι δυσκολίες επέμεναν για περισσότερο από ένα χρόνο και είχαν προκαλέσει αυξημένο άγχος ή ευερεθιστότητα στα παιδιά. Τόσο οι γονείς όσο και οι εκπαιδευτικοί γενικά αξιολόγησαν τους βασικούς δείκτες δυσκολίας των παιδιών (συναισθηματική, συμπεριφορική, συνομηλίκους, συνολική και εσωτερίκευση) σε χαμηλό επίπεδο, αξιολόγησαν την υπερκινητικότητα και τις εξωτερικευμένες συμπεριφορές σε μέτριο επίπεδο και αξιολόγησαν θετικά τη φιλοκοινωνική συμπεριφορά. Η επαγωγική στατιστική ανάλυση απέδωσε αρκετά βασικά ευρήματα σχετικά με τις διαφορές στην αντίληψη μεταξύ των δύο ομάδων. Οι εκπαιδευτικοί βαθμολόγησαν σταθερά τα συναισθηματικά προβλήματα των παιδιών, την υπερκινητικότητα, τα προβλήματα με τους συνομηλίκους, τις συνολικές δυσκολίες και την εσωτερίκευση της συμπεριφοράς υψηλότερα από τους γονείς. Αντίθετα, αξιολόγησαν την προκοινωνική συμπεριφορά των παιδιών χαμηλότερα από τους γονείς. Περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι οι εκπαιδευτικοί αξιολόγησαν τα αγόρια με σημαντικά υψηλότερα επίπεδα υπερκινητικότητας και εξωτερικευμένων συμπεριφορών, και χαμηλότερα επίπεδα προκοινωνικής συμπεριφοράς, σε σύγκριση με τα κορίτσια. Οι εκπαιδευτικοί με μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών αξιολόγησαν επίσης την υπερκινητικότητα των παιδιών υψηλότερα από τους εκπαιδευτικούς με μόνο πτυχίο. Η μελέτη καταλήγει τονίζοντας την πολυπλοκότητα των μαθησιακών δυσκολιών, την ανάγκη για μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και την ευθύνη του Κράτους να παρέχει συμβουλευτική και συναισθηματική υποστήριξη τόσο στους μαθητές όσο και στους γονείς, ώστε να διασφαλίζεται η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη εκπαιδευτική και ψυχολογική υποστήριξη.

Esta tesis doctoral, titulada "Desde la época medieval hasta la actualidad: Contextos y Transferencias Interculturales en la Dislexia: Opiniones de Profesores y Padres sobre los Aspectos Psicosociales en Creta" , investiga la evolución histórica de las percepciones sobre la dislexia y las influencias transculturales en su comprensión. Se centra particularmente en las experiencias socioemocionales de los jóvenes disléxicos en Creta, tal como son percibidas por sus padres y profesores. El eje histórico del estudio explora cómo las diferencias de aprendizaje, que no eran formalmente reconocidas como dislexia, fueron vistas inicialmente a través de lentes religiosos y morales en la Edad Media, equiparándose a menudo con fallos espirituales o morales. Posteriormente, estas percepciones fueron influenciadas por los marcos educativos bizantinos y occidentales presentes en Creta. La idea generalizada de que el éxito educativo está estrictamente ligado a las habilidades de lectura y escritura, junto con los persistentes estereotipos sociales, sigue siendo un desafío para la integración y el bienestar de los estudiantes disléxicos en la actualidad. Esto subraya el uso del término "Medieval" como una metáfora para ideas educativas y sociales anacrónicas. El componente de investigación contemporánea y cuantitativa tuvo como objetivo investigar específicamente las percepciones de padres y profesores con respecto a las fortalezas y dificultades —incluyendo problemas emocionales, problemas de conducta, hiperactividad, problemas con los compañeros y conducta prosocial— que enfrentan los estudiantes con problemas de aprendizaje en su vida diaria. Una muestra de conveniencia de 112 padres y 203 profesores participó en el estudio, utilizando el Cuestionario de Fortalezas y Dificultades (SDQ). Los resultados descriptivos mostraron que aproximadamente dos tercios de los padres (y nueve de cada diez profesores) informaron que los niños experimentan dificultades hasta cierto punto. Casi el 70% de ambos grupos indicó que estas dificultades habían persistido durante más de un año y habían causado un aumento de la ansiedad o la irritación en los niños. Tanto los padres como los profesores evaluaron generalmente los indicadores clave de dificultad de los niños (emocionales, de conducta, con los compañeros, totales y de internalización) en un nivel bajo , calificando la hiperactividad y las conductas de externalización en un nivel moderado , y evaluando la conducta prosocial de manera positiva. El análisis estadístico inferencial arrojó varios hallazgos clave con respecto a las diferencias de percepción entre los dos grupos. Los profesores calificaron consistentemente los problemas emocionales, la hiperactividad, los problemas con los compañeros, las dificultades totales y la internalización de los niños más alto que los padres. Por el contrario, calificaron el nivel prosocial de los niños más bajo que los padres. Un análisis posterior indicó que los profesores calificaron a los varones con una hiperactividad y conductas de externalización significativamente mayores, y con una conducta prosocial menor, en comparación con las niñas. Los profesores con una maestría también calificaron la hiperactividad de los niños en un nivel más alto en comparación con los profesores con solo un título universitario. El estudio concluye enfatizando la complejidad de las dificultades de aprendizaje, la necesidad de una mayor concienciación y la responsabilidad del Estado de proporcionar asesoramiento y apoyo emocional tanto a los estudiantes como a los padres para garantizar un diagnóstico oportuno y un apoyo pedagógico y psicológico apropiado.