Σύγκριση παρεμβάσεων αποτελεσματικής διδασκαλίας για την ενίσχυση της αναγνωστικής κατανόησης μαθητών γυμνασίου με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες ή με χαμηλή επίδοση αδιευκρίνιστης αιτιολογίας

Abstract

This study aims to investigate the effectiveness of two instructional interventions that were used in programs of specialized instruction designed to enhance the reading comprehension of argumentative texts among lower secondary school students with persistent reading difficulties. The total sample consisted of 59 first-year lower secondary school students diagnosed either with a Specific Reading Disability (SRD) or with Low Reading Achievement (LRA) of undetermined etiology. Following an initial assessment of a range of cognitive and academic parameters, participants were assigned into two mixed groups (SRD + LRA): a control group (CG) and an experimental group (EG). Prior to the implementation of the intervention programs, a statistical analysis was conducted to ensure that there were no significant differences between the two groups in terms of mean performance across the assessed cognitive and academic variables. Two distinct intervention programs were developed for the purposes of this study. The first was based on the principles of Systematic Explicit Instruction (SEI), while the second combined SEI with the Repeated Reading Strategy (RRS). The CG (N = 29) received the SEI-based program, while the EG (N = 30) received the combined SEI + RRS intervention. Additionally, the EG attended an introductory session to familiarize students with the use of RRS. The impact of the instructional programs on reading comprehension was assessed using two tools: a standardized test and an ad hoc assessment designed specifically for the study. The results indicated a statistically significant improvement in the reading comprehension of argumentative texts for both groups (CG & EG). The effect size of both intervention programs was found to be high according to both assessment tools. Analyses of the degree of improvement showed no statistically significant differences: (a) between the two groups (CG vs. EG), (b) between the SLD subgroups of each group (SLD-CG vs. SLD-EG), or (c) between the LRA subgroups of each group (LRA-CG vs. LRA-EG). Overall, the findings underscore the importance of employing evidence-based instructional approaches -particularly the principles of SEI- for supporting secondary school students with persistent reading difficulties in the comprehension of argumentative texts. The results provide concrete insights for the design and implementation of specialized instructional programs aimed at enhancing argumentative text comprehension among lower secondary students facing persistent reading challenges due to either SLD or LRA of undetermined etiology.

Η παρούσα μελέτη έχει ως στόχο τη διερεύνηση της αποτελεσματικότητας δύο διδακτικών παρεμβάσεων που αξιοποιήθηκαν σε προγράμματα εξειδικευμένης διδασκαλίας για την ενίσχυση της αναγνωστικής κατανόησης επιχειρηματολογικών κειμένων μαθητών Γυμνασίου με επίμονες αναγνωστικές δυσκολίες. Οι συνολικά 59 συμμετέχοντες φοιτούσαν στην Α’ Γυμνασίου και παρουσίαζαν είτε Ειδική Μαθησιακή Δυσκολία (ΕΜΔ) στην Ανάγνωση είτε Χαμηλή Αναγνωστική Επίδοση αδιευκρίνιστης αιτιολογίας (ΧΑΕ). Μετά την αρχική αξιολόγηση σε μια σειρά γνωστικών και μαθησιακών παραμέτρων, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο μεικτές ομάδες (ΕΜΔ + ΧΑΕ), την ομάδα ελέγχου (Ο.Ε.) και την πειραματική ομάδα (Π.Ο.). Πριν την έναρξη των προγραμμάτων παρέμβασης έγινε έλεγχος ώστε να διασφαλιστεί ότι οι δύο ομάδες (Ο.Ε. & Π.Ο.) δε διέφεραν σε στατιστικά σημαντικό βαθμό ως προς τον μέσο όρο επίδοσης σε καμία από τις γνωστικές και μαθησιακές παραμέτρους οι οποίες αξιολογήθηκαν κατά την αρχική αξιολόγηση. Στο πλαίσιο της έρευνας αναπτύχθηκαν δύο προγράμματα παρέμβασης. Το πρώτο βασίστηκε στις αρχές της Πλήρους Αποτελεσματικής Διδασκαλίας (ΠΑΔ), ενώ το δεύτερο αποτέλεσε συνδυασμό της ΠΑΔ με τη Στρατηγική των Επανειλημμένων Αναγνώσεων (ΣΕΑ). Η Ο.Ε. (Ν=29) παρακολούθησε το πρώτο πρόγραμμα διδασκαλίας (ΠΑΔ), ενώ η Π.Ο. (Ν=30) το δεύτερο (ΠΑΔ + ΣΕΑ). Η Π.Ο. παρακολούθησε ένα επιπλέον ωριαίο μάθημα, με σκοπό την εξοικείωση των συμμετεχόντων με τη χρήση της ΣΕΑ. Η επίδραση των προγραμμάτων διδασκαλίας μετρήθηκε με δύο εργαλεία αξιολόγησης της αναγνωστικής κατανόησης, ένα σταθμισμένο κι ένα αυτοσχέδιο. Τα αποτελέσματα έδειξαν στατιστικά σημαντική βελτίωση της επίδοσης στην αναγνωστική κατανόηση επιχειρηματολογικών κειμένων και για τις δύο ομάδες (Ο.Ε. & Π.Ο.). Το μέγεθος επίδρασης των δύο προγραμμάτων παρέμβασης ήταν υψηλό, με βάση τη μέτρηση και με τα δύο εργαλεία αξιολόγησης της αναγνωστικής επίδοσης. Οι αναλύσεις του βαθμού βελτίωσης της επίδοσης των συμμετεχόντων έδειξαν ότι ο μέσος όρος του βαθμού βελτίωσης δε διέφερε σε στατιστικά σημαντικό βαθμό: α) ούτε μεταξύ των δύο ομάδων (Ο.Ε. & Π.Ο.), β) ούτε μεταξύ των υποομάδων με ΕΜΔ των δύο ομάδων (ΕΜΔ-Ο.Ε. & ΕΜΔ-Π.Ο.), γ) ούτε μεταξύ των υποομάδων με ΧΑΕ των δύο ομάδων (ΧΑΕ-Ο.Ε. & ΧΑΕ-Π.Ο.). Το σύνολο των αποτελεσμάτων της έρευνας αναδεικνύει τη σημασία αξιοποίησης ερευνητικά τεκμηριωμένων ως προς την αποτελεσματικότητά τους διδακτικών επιλογών -και ειδικά των αρχών της ΠΑΔ- για την υποστήριξη μαθητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με επίμονες αναγνωστικές δυσκολίες ως προς την κατανόηση επιχειρηματολογικών κειμένων. Τα ευρήματα προσφέρουν συγκεκριμένα στοιχεία για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση εξειδικευμένων προγραμμάτων διδασκαλίας για την ενίσχυση της αναγνωστικής κατανόησης επιχειρηματολογικών κειμένων μαθητών Γυμνασίου που αντιμετωπίζουν επίμονες αναγνωστικές δυσκολίες λόγω ΕΜΔ ή ΧΑΕ αδιευκρίνιστης αιτιολογίας.