Το Θέατρο Ντοκουμέντο και οι εφαρμογές του σε σχέση με τη λειτουργία του συρματοπλέγματος σε στρατόπεδα προσφύγων, διχοτομημένες πόλεις και ποινικές φυλακές

Abstract

This thesis examines Documentary Theatre as a mode of cultural and political intervention cantered on the staging of real word events. It positions Documentary Theatre as a vital mechanism for uncovering marginalized histories, tigering collective memory and articulating socio-political dissent. Central to this inquiry is the concept of “ barbed wire” employed both as a material reality and a metaphor to analyse sites of confinement, detention and geopolitical division . This research is structured around two primary axes: 1.Theoretical and Historical Foundation: A chronological overview of the genre’s evolution, mapping key ideological debates, seminal productions, and global contemporary trends such as Verbatim Theatre and Ethnodrama. This section contextualizes the practice through the work of pioneering figures like Erwin Piscator and Bertolt Brecht, alongside contemporary collectives like Rimini Protokoll. 2.Empirical Investigation: A series of applied drama workshops conducted within prisons and buffer zones. Utilizing a methodological framework grounded in Performative Ethnography and Grounded Theory, this practical component analyses the lived experiences of participants in divided spaces. This study demonstrates the pedagogical, civic, and artistic potential of Documentary Theatre, highlighting its capacity to foster dialogue, empower marginalized communities, and drive social emancipation Furthermore the thesis argues for Documentary Theatre contribution to counter historiography and establishes its validity as a rigorous, self-reflexive research.

Η παρούσα διατριβή πραγματεύεται το Θέατρο Ντοκουμέντο (Θ.Ν.) ως μορφή πολιτισμικής και πολιτικής παρέμβασης που στηρίζεται στη δραματοποίηση πραγματικών γεγονότων και μαρτυριών. Το Θ.Ν. αξιοποιείται ως εργαλείο ανάδειξης της αποσιωπημένης ιστορίας, της κοινωνικής μνήμης και της αντίστασης. Η έννοια του «συρματοπλέγματος» αποτελεί κεντρικό σύμβολο κυριολεκτικά και μεταφορικά γύρω από το οποίο οργανώνεται η έρευνα, εστιάζοντας σε τόπους εγκλεισμού και διχοτόμησης. Η έρευνα αναπτύσσεται σε δύο βασικούς άξονες: Α. Ιστορικό-Θεωρητικό πλαίσιο: Ιστορική αναδρομή, ζητήματα ορολογίας, αναφορά σε παραστάσεις, μελέτη των διεθνών ρευμάτων (π.χ. Verbatim Theatre, Ethnodrama), αναφορές στο έργο δημιουργών όπως ο Erwin Piscator και ο Brecht και σύγχρονων ομάδων όπως οι Rimini Protokol. Β. Εφαρμοσμένη έρευνα: υλοποίηση θεατρικών εργαστηρίων σε φυλακές και διαιρεμένες περιοχές. Ως προς τη μεθοδολογική τους αναφορά, τα εργαστήρια βασίζονται στην Παραστασιακή Εθνογραφία και τη Θεμελιωμένη θεωρία. Η μελέτη έχει στόχο να αναδείξει την παιδαγωγική, κοινωνική και αισθητική δύναμη του Θ.Ν., εστιάζοντας στον ρόλο του ως φορέα διαλόγου, ενδυνάμωσης και κοινωνικής χειραφέτησης. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η συμβολή του στην εναλλακτική ιστοριογραφία, αλλά και η δυνατότητά του να λειτουργεί αναστοχαστικά.