Καταναλωτική συμπεριφορά με βάση την κοινωνική και οικονομική βάση των ατόμων καθώς και τη λήψη αποφάσεων

Abstract

This doctoral dissertation provides an in-depth examination of consumer behavior, focusing on how individuals’ social and economic identity shapes their purchasing decisions. The theoretical framework integrates perspectives from psychology, sociology, economics, and management science, highlighting the multidimensional nature of contemporary consumption. Special emphasis is placed on symbolic consumption, social identity, emotional purchasing behavior, sustainable and ethical consumption, and the transformative impact of digitalization and artificial intelligence on decision-making processes. The empirical research employs a quantitative methodology and is based on data collected from a sample of 650 participants. The analysis includes descriptive statistics, correlation tests, and multiple econometric regression models. The findings indicate that socioeconomic characteristics are strong determinants of total consumer expenditure and purchasing strategies. Additionally, psychological and social factors significantly influence emotional consumption and identity-driven purchasing behavior. The study also identifies predictors of online shopping adoption, sustainable and ethical consumption practices, and consumers’ attitudes toward artificial intelligence. Overall, the results demonstrate that consumer behavior emerges from a complex interaction of social, economic, psychological, and technological factors. The dissertation contributes to a deeper understanding of the mechanisms underlying consumer decision making and offers a comprehensive theoretical and empirical framework for analyzing consumption in the contemporary socio-economic and digital environment.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει διεξοδικά την καταναλωτική συμπεριφορά, με έμφαση στον τρόπο με τον οποίο η κοινωνική και οικονομική ταυτότητα των ατόμων διαμορφώνει τις αγοραστικές τους αποφάσεις. Το θεωρητικό πλαίσιο συνδυάζει προσεγγίσεις από την ψυχολογία, την κοινωνιολογία, την οικονομική ανάλυση και τη διοικητική επιστήμη, αναδεικνύοντας τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της σύγχρονης κατανάλωσης. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συμβολική κατανάλωση, στην κοινωνική ταυτότητα, στη συναισθηματική αγοραστική συμπεριφορά, στη βιώσιμη και ηθική κατανάλωση, καθώς και στον μετασχηματισμό που επέφεραν η ψηφιοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη. Η εμπειρική έρευνα βασίστηκε σε ποσοτική μεθοδολογία, με συλλογή δεδομένων από δείγμα 650 συμμετεχόντων. Η ανάλυση περιλάμβανε περιγραφικά στατιστικά, συσχετίσεις και οικονομετρικά μοντέλα πολλαπλής παλινδρόμησης. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά αποτελούν ισχυρούς προσδιοριστικούς παράγοντες της συνολικής δαπάνης και των αγοραστικών στρατηγικών. Επιπλέον, ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες επηρεάζουν σημαντικά τη συναισθηματική κατανάλωση και την επιλογή προϊόντων που σχετίζονται με την προσωπική ταυτότητα. Η έρευνα εντοπίζει επίσης παράγοντες που προβλέπουν τη χρήση online αγορών, την υιοθέτηση βιώσιμων και ηθικών πρακτικών, καθώς και τη στάση των καταναλωτών απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη. Τα ευρήματα συνολικά υπογραμμίζουν ότι η καταναλωτική συμπεριφορά αποτελεί αποτέλεσμα σύνθετης αλληλεπίδρασης κοινωνικών, οικονομικών, ψυχολογικών και τεχνολογικών παραμέτρων. Η μελέτη συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών λήψης καταναλωτικών αποφάσεων και προσφέρει ένα ολοκληρωμένο θεωρητικό και εμπειρικό πλαίσιο για την ανάλυση της σύγχρονης κατανάλωσης.