Για το αφηρημένο στην τέχνη: πνευματικά νήματα και υποσυνείδητη ύφανση ως ένας ψυχογεωγραφικός χάρτης

Abstract

This doctoral research is situated within the framework of practice-based research, investigating the relationship between abstract art, the subconscious, and the divine through artistic practice as a mode of knowledge production. At the core of the study is the development of a psychogeographic map, which functions simultaneously as an interpretive tool, an artistic work, and the structural axis of the dissertation. The audiovisual artworks analyzed are original creations of the researcher and constitute an integral part of the research process, highlighting the dynamic interplay between theory and practice.The structure of the dissertation follows the logic of reading the psychogeographic map, which was presented in the context of a solo exhibition, transforming cartography into a narrative and analytical model. The map operates as a visualization of the dissertation itself, mapping the interconnections between microcosm, mesocosm, and macrocosm, while incorporating spatial, temporal, and symbolic dimensions. Through this multilayered approach, the research explores how abstract artistic practice can function as a means of accessing deeper levels of the subconscious and as a field of connection with the transcendent. Particular emphasis is placed on intuition, chance, and the concept of “effortless action” (wu wei) as fundamental mechanisms of creation. This research proposes an original interdisciplinary approach that redefines mapping as an embodied and experiential process, contributing to the dialogue between art, science, and spirituality.

Η παρούσα διδακτορική έρευνα εντάσσεται στο πλαίσιο της practice-based research, διερευνώντας τη σχέση μεταξύ αφηρημένης τέχνης, υποσυνείδητου και του πνευματικού μέσα από την καλλιτεχνική πράξη ως μέθοδο γνώσης. Στον πυρήνα της μελέτης βρίσκεται η ανάπτυξη ενός ψυχογεωγραφικού χάρτη, ο οποίος λειτουργεί ταυτόχρονα ως ερμηνευτικό εργαλείο, καλλιτεχνικό έργο και δομικός άξονας της διατριβής. Τα οπτικοακουστικά έργα που αναλύονται αποτελούν πρωτότυπες δημιουργίες της ερευνήτριας και συνιστούν αναπόσπαστο μέρος της ερευνητικής διαδικασίας, αναδεικνύοντας τη δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ θεωρίας και πράξης. Η δομή της διατριβής ακολουθεί τη λογική ανάγνωσης του ψυχογεωγραφικού χάρτη, ο οποίος παρουσιάστηκε στο πλαίσιο ατομικής έκθεσης, μετατρέποντας τη χαρτογραφία σε αφηγηματικό και αναλυτικό μοντέλο. Ο χάρτης αποτελεί την οπτικοποίηση της ίδιας της διατριβής, αποτυπώνοντας τις διασυνδέσεις μεταξύ μικρόκοσμου, μεσόκοσμου και μακρόκοσμου, και ενσωματώνοντας χωρικές, χρονικές και συμβολικές διαστάσεις. Μέσα από αυτή την πολυεπίπεδη προσέγγιση, η έρευνα εξετάζει πώς η αφηρημένη καλλιτεχνική διαδικασία μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο πρόσβασης σε βαθύτερα επίπεδα του υποσυνείδητου και ως πεδίο σύνδεσης με το υπερβατικό. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σημασία της διαίσθησης, της τυχαιότητας και της έννοιας της «αβίαστης δράσης» (wu wei), ως βασικών μηχανισμών δημιουργίας. Πρόκειται για μια πρωτότυπη διεπιστημονική προσέγγιση που επαναπροσδιορίζει τη χαρτογράφηση ως βιωματική και ενσώματη διαδικασία, συμβάλλοντας στον διάλογο μεταξύ τέχνης, επιστήμης και πνευματικότητας.