Χώρος, τόπος, τοπίο: η πόλη ως αντιπροσωπευτικός χώρος στην κατασκευή της (αν)ισότητας: ζητήματα θεωρίας και πολεοδομικών πρακτικών

Abstract

This Ph.D. thesis explores whether the way we think about the concepts of space, place and landscape is related to the way we think about politics (city, representation). It also examines whether this way of thinking impacts the theoretical conception of urban planning practices and landscape architecture practices, as well as if it is related to a certain mode of thinking about (in)equality, either in political theory or in urban planning (uniformity, spatial separation, etc.). Methodology is based on philosophical positions of postmodernist theorists (Lacan, Foucault, Laclau and Mouffe), which are used as a ‘prism’ to examine the interrelations between the concepts of space, politics, the city and its representations, by following texts that are considered to be a ‘milestone’ in the history of ‘Western’ philosophical thought. The point of reference is the ‘city’ as a theoretical, symbolic-social and material structure that acquires meaning through ‘discourse’ at a given moment in classical, medieval, early modern and modern thought. It is argued that the way we think about space, politics, the city and its planning is interrelated. Their relations/interrelations follow a rather haphazard projection and branch out into individual relations/interrelations as they interplay with other concepts (such as democracy, equality and property), which in turn signify a whole new meaning at a certain moment.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή προσπαθεί να εξετάσει εάν ο τρόπος που σκεφτόμαστε τις έννοιες του χώρου, του τόπου και του τοπίου σχετίζεται με τον τρόπο σκέψης της πολιτικής (πόλη, αντιπροσώπευση), εάν επιδρά στη θεωρητική σύλληψη των πολεοδομικών πρακτικών και των πρακτικών της αρχιτεκτονικής τοπίου, καθώς και εάν σχετίζεται με έναν ορισμένο τρόπο σκέψης της (αν)ισότητας είτε στην πολιτική θεωρία, είτε στον σχεδιασμό του χώρου (ομοιομορφία, χωρικός διαχωρισμός, κ.λπ.). Για την μεθοδολογία της, βασίζεται σε φιλοσοφικές θέσεις θεωρητικών της μεταμοντέρνας φιλοσοφίας (Lacan, Foucault, Laclau και Mouffe), τις οποίες χρησιμοποιεί ως ένα «πρίσμα» για να εξετάσει τις συσχετίσεις των εννοιών του χώρου, της πολιτικής και της πόλης και των παραστάσεων της μέσα από κείμενα που αποτέλεσαν «σταθμό» στην ιστορία της «δυτικής» φιλοσοφικής σκέψης. Σημείο αναφοράς η «πόλη», ως θεωρητική, συμβολική-κοινωνική και υλική δομή που αποκτά νόημα δια του «λόγου» σε μια ορισμένη στιγμή στην κλασική, μεσαιωνική, νεότερη και σύγχρονη σκέψη. Υποστηρίζεται ότι ο τρόπος σκέψης του χώρου, της πολιτικής, της πόλης και του σχεδιασμού της είναι αλληλένδετος. Οι μεταξύ τους σχέσεις ή συσχετίσεις ακολουθούν μια μάλλον τυχαία προβολή και διακλαδώνονται σε επιμέρους σχέσεις και συσχετίσεις, καθώς εμπλέκονται με άλλες έννοιες (όπως της δημοκρατίας, της ισότητας και της ιδιοκτησίας) που αποκτούν με την σειρά τους ένα νέο νόημα σε μια ορισμένη στιγμή.