Διερεύνηση της επίδρασης των πρακτικών διαχείρισης των μονάδων υγειονομικής περίθαλψης για τη διαχείριση κρίσεων υγείας στην 1η ΥΠΕ Αττικής

Abstract

AIM: Understanding how formal practices—readiness, role standardization, structured communication and transactional interactions—and informal practices—adaptability, ad hoc collaborations, interpersonal communication and relationship-based interactions—affect the response of Greek healthcare units during health crises, as well as their perceived resilience and performance. METHODOLOGY: A survey was conducted among healthcare professionals (N=604) using a validated 10-factor tool. Specifically, the HERO-36 questionnaire was utilized, for which permission was granted by the creator, the tool was subsequently translated and validated for the Greek context in accordance with internationally accepted standards for cross-cultural adaptation. Furthermore, distribution of the translated questionnaire was authorized by the scientific councils of the participating hospitals. RESULTS: The factor structure was tested with CFA (RMSEA=0.062, SRMR=0.055) and reliability with Cronbach’s alpha (0.727–0.880). Formal and informal practices were evaluated at moderate levels (MT=3.1 and 3.0 respectively), while outcomes ranged from moderate to positive (resilience MT=3.3, performance MT=3.1). Regression analyses showed that crisis experience predicted higher readiness (p<0.001) and role standardization (p=0.041), age was associated with structured communication (p<0.001), resilience (p=0.001) and performance (p=0.008), leadership roles were linked with adaptability (p=0.023) and interpersonal communication (p=0.032), and gender (women) with ad hoc collaborations (p=0.019) and performance (p=0.003). The low R² values (≈1–9%) underline the importance of broader organizational and systemic factors. CONCLUSIONS: Greek healthcare units demonstrated functional resilience mainly through experience, adaptability and structured communication, while showing shortcomings in external coordination, relational communication and psychosocial staff support. The study proposes the institutional integration of HICS, a unified hub for operational data, and policies to strengthen human resources.

ΣΚΟΠΟΣ: H κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι τυπικές πρακτικές (ετοιμότητα, τυποποίηση ρόλων, δομημένη επικοινωνία, αλληλεπιδράσεις συναλλαγής) και οι άτυπες πρακτικές (προσαρμοστικότητα, ad hoc συνεργασίες, διαπροσωπική επικοινωνία, αλληλεπιδράσεις σχέσεων) επηρεάζουν την απόκριση των ελληνικών μονάδων υγείας σε υγειονομικές κρίσεις, καθώς και την αντιλαμβανόμενη ανθεκτικότητα και απόδοσή τους. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Διενεργήθηκε έρευνα σε επαγγελματίες υγείας (Ν=604) με επικυρωμένο εργαλείο 10 παραγόντων. Συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο HERO-36, για το οποίο δόθηκε άδεια χρήσης από την δημιουργό του και το οποίο κατόπιν μεταφράστηκε και σταθμίστηκε προκειμένου να προσαρμοστεί στα ελληνικά δεδομένα σύμφωνα με τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα διαπολιτισμικής προσαρμογής. Επίσης χορηγήθηκε άδεια διανομής του μεταφρασμένου ερωτηματολογίου από τα επιστημονικά συμβούλια των συμμετεχόντων νοσοκομείων. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η παραγοντική δομή ελέγχθηκε με CFA (RMSEA=0,062, SRMR=0,055) και η αξιοπιστία με Cronbach’s α (0,727–0,880). Οι τυπικές και άτυπες πρακτικές αξιολογήθηκαν ως μέτριες (ΜΤ=3,1 και 3,0 αντίστοιχα), ενώ οι εκβάσεις ήταν μέτριες προς θετικές (ανθεκτικότητα ΜΤ=3,3 απόδοση ΜΤ=3,1). Σε παλινδρομήσεις, η εμπειρία κρίσεων προέβλεψε υψηλότερη ετοιμότητα (p<0,001) και τυποποίηση ρόλων (p=0,041), η ηλικία συνδέθηκε με δομημένη επικοινωνία (p<0,001), ανθεκτικότητα (p=0,001) και απόδοση (p=0,008), ο ηγετικός ρόλος με προσαρμοστικότητα (p=0,023) και διαπροσωπική επικοινωνία (p=0,032), ενώ το φύλο (γυναίκες) με ad hoc συνεργασίες (p=0,019) και απόδοση (p=0,003). Τα R² ήταν χαμηλά (≈1–9%), αναδεικνύοντας τη σημασία ευρύτερων οργανωσιακών/συστημικών παραγόντων. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Οι ελληνικές μονάδες υγείας επέδειξαν λειτουργική ανθεκτικότητα κυρίως μέσω εμπειρίας, προσαρμοστικότητας και δομημένης επικοινωνίας, με υστερήσεις στον εξωτερικό συντονισμό, στις σχέσεις/επικοινωνία και στην ψυχοκοινωνική υποστήριξη προσωπικού. Προτείνονται θεσμική ενσωμάτωση HICS, ενιαίος κόμβος δεδομένων επιχειρησιακής εικόνας και πολιτικές ενίσχυσης ανθρώπινου δυναμικού.