Η ιδέα της παγκόσμιας κυβέρνησης από τη σκοπιά της πολιτικής φιλοσοφίας

Abstract

This dissertation critically examines the concept of world government, exploring its evolution and theoretical foundations from the early twentieth century to the contemporary era. At the core of the analysis is a systematic investigation of the main theoretical currents, normative arguments, and institutional proposals that have been advanced either in favor of or against the establishment of a unified global political system with supranational authority. The study is situated within the context of contemporary global challenges, such as international security, global poverty, and the environmental crisis, and investigates whether the idea of a world government constitutes a theoretically coherent, normatively legitimate, and practically feasible response. Initially, the dissertation analyzes the earliest modern proposals advocating the creation of a global political system, which emerged primarily under the influence of the world wars and the urgent need for institutional guarantees of peace and security. Despite their diverse theoretical foundations, these approaches converge on the idea that transcending absolute state sovereignty can contribute to mitigating international insecurity and global inequalities. Subsequently, the study examines the most coherent and developed models of global governance proposed in the literature. Emphasis is placed both on proposals that seek to strengthen and democratically transform existing international institutions and on cosmopolitan and federalist perspectives, which advocate the establishment of a supranational democratic institutional architecture. Alternative approaches are also analyzed, such as the creation of global citizen assemblies and multi-level governance systems, which aim to combine universal individual equality with respect for state sovereignty and cultural diversity. The dissertation also focuses on objections and critical perspectives challenging the feasibility and desirability of a world government. The critical analysis highlights issues related to democratic legitimacy, concentration of power, and the lack of effective accountability and oversight mechanisms at the global level. It also explores tensions between universal normative principles and cultural and political diversity, as well as the risks of constraining state sovereignty and local autonomy. The potential emergence of supranational forms of authoritarianism is underscored, particularly in contexts where citizens and states lack meaningful opportunities for resistance or withdrawal, while the marginalization of smaller societies and minority groups is identified as a key concern. Based on these considerations, the dissertation concludes that the full establishment of a world government with extensive powers presents significant theoretical and practical difficulties and could be detrimental to democracy and freedom. Instead, the study advocates strengthening hybrid and multi-level governance models that coordinate international action without undermining state sovereignty. Finally, a theoretical framework for global democracy is proposed, combining individual and collective sovereignty, promoting equality among citizens and states, and safeguarding the autonomy and cultural distinctiveness of political communities, thus offering a realistic and balanced approach to global governance.

Η παρούσα διατριβή προσεγγίζει κριτικά την έννοια της παγκόσμιας κυβέρνησης, εξετάζοντας την εξέλιξη και τις θεωρητικές της καταβολές από τις αρχές του 20ού αιώνα έως τη σύγχρονη εποχή. Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκεται η συστηματική διερεύνηση των βασικών θεωρητικών ρευμάτων, των κανονιστικών επιχειρημάτων και των θεσμικών προτάσεων που έχουν διατυπωθεί είτε υπέρ είτε κατά της συγκρότησης ενός ενιαίου παγκόσμιου πολιτικού συστήματος με υπερεθνικές αρμοδιότητες. Η μελέτη εντάσσεται στο πλαίσιο των σύγχρονων παγκόσμιων προκλήσεων, όπως η διεθνής ασφάλεια, η παγκόσμια φτώχεια και η περιβαλλοντική κρίση, και διερευνά κατά πόσο η παγκόσμια κυβέρνηση αποτελεί μια θεωρητικά συνεκτική, κανονιστικά θεμιτή και πρακτικά εφαρμόσιμη απάντηση. Αρχικά, αναλύονται οι πρώτες σύγχρονες προτάσεις που υπέστησαν την ανάγκη δημιουργίας ενός παγκόσμιου πολιτικού συστήματος, οι οποίες αναπτύχθηκαν υπό την επίδραση των παγκόσμιων πολέμων και της επιτακτικής ανάγκης για θεσμικές εγγυήσεις ειρήνης και ασφάλειας. Παρά τις διαφορετικές θεωρητικές αφετηρίες, οι προσεγγίσεις αυτές συμφωνούν ότι η υπέρβαση της απόλυτης κρατικής κυριαρχίας μπορεί να περιορίσει τη διεθνή ανασφάλεια και τις παγκόσμιες ανισότητες. Στη συνέχεια, εξετάζονται τα πλέον συνεκτικά και ανεπτυγμένα μοντέλα παγκόσμιας διακυβέρνησης που έχουν παρουσιαστεί στη βιβλιογραφία. Τονίζεται αφενός η σημασία των προτάσεων που προωθούν την ενίσχυση και τον δημοκρατικό μετασχηματισμό των υφιστάμενων διεθνών θεσμών και αφετέρου οι κοσμοπολιτικές και ομοσπονδιακές θεωρήσεις, οι οποίες προτείνουν τη συγκρότηση μιας υπερεθνικής δημοκρατικής θεσμικής αρχιτεκτονικής. Παράλληλα, αναλύονται εναλλακτικές προτάσεις, όπως η δημιουργία παγκόσμιων συνελεύσεων πολιτών και πολυεπίπεδων συστημάτων διακυβέρνησης, που επιδιώκουν να συνδυάσουν την καθολική ισότητα των ατόμων με τον σεβασμό της κρατικής κυριαρχίας και της πολιτισμικής ποικιλομορφίας. Η μελέτη επικεντρώνεται επίσης στις αντιρρήσεις και στα αντεπιχειρήματα που αμφισβητούν τη σκοπιμότητα και τη βιωσιμότητα μιας παγκόσμιας κυβέρνησης. Η κριτική διερεύνηση αναδεικνύει τα ζητήματα δημοκρατικής νομιμοποίησης, συγκέντρωσης εξουσίας και έλλειψης αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου και λογοδοσίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Παράλληλα, διερευνώνται οι εντάσεις μεταξύ καθολικών κανονιστικών αρχών και πολιτισμικής ποικιλομορφίας, καθώς και οι κίνδυνοι περιορισμού της εθνικής κυριαρχίας και της τοπικής αυτονομίας. Υπογραμμίζεται ο κίνδυνος εμφάνισης υπερεθνικών μορφών αυταρχισμού, ιδιαίτερα σε συνθήκες όπου οι πολίτες και τα κράτη στερούνται ουσιαστικής δυνατότητας αντίδρασης ή αποχώρησης, ενώ η περιθωριοποίηση μικρότερων κοινωνιών και μειονοτικών ομάδων αναδεικνύεται σε κρίσιμο ζήτημα. Η διατριβή καταλήγει ότι η πλήρης εγκαθίδρυση μιας παγκόσμιας κυβέρνησης με εκτεταμένες εξουσίες εμφανίζει σοβαρές θεωρητικές και πρακτικές δυσκολίες και ενδέχεται να είναι επιζήμια για τη δημοκρατία και την ελευθερία. Αντίθετα, προκρίνεται η ενίσχυση υβριδικών και πολυεπίπεδων μορφών διακυβέρνησης που συντονίζουν τη διεθνή δράση χωρίς να καταργούν την κρατική κυριαρχία. Τέλος, προτείνεται ένα θεωρητικό πλαίσιο παγκόσμιας δημοκρατίας, που συνδυάζει την ατομική και τη συλλογική κυριαρχία, προάγει την ισότητα πολιτών και κρατών και διασφαλίζει την αυτονομία και την πολιτισμική ιδιαιτερότητα των πολιτικών κοινοτήτων, προσφέροντας μια ρεαλιστική και ισορροπημένη προσέγγιση στην παγκόσμια διακυβέρνηση.