Άγχος, ψυχική ανθεκτικότητα και επαγγελματική ικανοποίηση των επαγγελματιών υγείας στα τμήματα επειγόντων περιστατικών

Abstract

AIM: Exploring the relationships between perceived stress, mental resilience, and job satisfaction among healthcare professionals working in the Emergency Departments (EDs) of 12 public hospitals in Attica, and to highlight potential areas of intervention for stress management and enhance mental resilience. METHODOLOGY: A sample of front-line healthcare professionals (physicians, nurses) in Emergency Departments, as well as clinical laboratory staff, was examined. The investigation of variables was conducted using the following assessment tools: the Perceived Stress Scale (PSS-10), the Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC-10), and the Job Satisfaction Survey (JSS). For these instruments, usage licenses were obtained from the original authors, and distribution approval was granted by the Hospitals' Scientific Councils. Data were statistically analyzed using multiple regression analysis and Pearson correlation coefficients (via SPSS v.30). RESULTS: The findings showed moderate levels of stress, moderate to high resilience and moderate job satisfaction. They also revealed that as stress increases, both resilience and job satisfaction tend to decrease. In contrast, resilience appears to be linked, even slightly, to higher job satisfaction. Notable differences were observed between genders, with women, and especially nurses, presenting higher stress levels and lower resilience compared to men. Resilience was also found to be higher among older professionals. CONCLUSIONS: The results confirm that the Emergency Department environment remains particularly demanding and psychologically taxing. Despite the pressure, participants demonstrate meaningful resilience resources, which, however, are not always sufficient to counterbalance the organizational shortcomings that characterize the Greek healthcare context. The overall picture highlights the need for interventions on two levels: strengthening individual skills and simultaneously improving the organizational environment. Although cross-sectional and based on self-reports, the study helps illuminate key priorities for policy and practice, emphasizing the importance of combined actions that reduce stress, enhance resilience and meaningfully improve working conditions in Emergency Departments.

ΣΚΟΠΟΣ: Η διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ του αντιλαμβανόμενου άγχους, της ψυχικής ανθεκτικότητας και της επαγγελματικής ικανοποίησης των επαγγελματιών υγείας που εργάζονται στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών 12 δημόσιων νοσοκομείων της Αττικής και η ανάδειξη πιθανών πεδίων παρέμβασης για την διαχείρισης άγχους και την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Εξετάστηκε δείγμα εργαζομένων πρώτης γραμμής (ιατροί, νοσηλευτές) σε Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών καθώς επίσης και κλινικό εργαστηριακό προσωπικό. Η διερεύνηση των μεταβλητών έγινε μέσω των εργαλείων αξιολόγησης άγχους (PSS-10), ανθεκτικότητας (CD-RISC-10) και ικανοποίησης από την εργασία (JSS) για τα οποία δόθηκε άδεια χρήσης από τους δημιουργούς και άδεια διανομής από τα Επιστημονικά Συμβούλια των νοσοκομείων. Τα δεδομένα αναλύθηκαν στατιστικά με τη χρήση πολλαπλής παλινδρόμησης και συντελεστών Pearson (μέσω SPSS v.30) ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Τα αποτελέσματα ανέδειξαν μέτρια επίπεδα άγχους, μέτρια προς υψηλή ψυχική ανθεκτικότητα και μέτρια επαγγελματική ικανοποίηση. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι όσο αυξάνεται το άγχος, τόσο μειώνονται η ανθεκτικότητα και η ικανοποίηση από την εργασία. Αντίθετα, η ανθεκτικότητα φαίνεται να συνδέεται, έστω και ασθενώς, με υψηλότερη επαγγελματική ικανοποίηση. Παρατηρήθηκαν επίσης αξιοσημείωτες διαφοροποιήσεις ως προς το φύλο, με τις γυναίκες και ιδιαίτερα τις νοσηλεύτριες, να εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα άγχους και χαμηλότερη ανθεκτικότητα σε σύγκριση με τους άνδρες. Επιπλέον, η ανθεκτικότητα βρέθηκε υψηλότερη στις μεγαλύτερες ηλικίες. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι το περιβάλλον των ΤΕΠ παραμένει ιδιαίτερα απαιτητικό και ψυχολογικά επιβαρυντικό. Παρά την πίεση, οι συμμετέχοντες εμφανίζουν ουσιαστικούς πόρους ανθεκτικότητας, οι οποίοι όμως δεν αρκούν πάντα για να αντισταθμίσουν τις οργανωσιακές ελλείψεις που χαρακτηρίζουν το ελληνικό πλαίσιο. Η εικόνα που προκύπτει, υπογραμμίζει την ανάγκη για παρεμβάσεις σε δύο επίπεδα: ενδυνάμωση ατομικών δεξιοτήτων και ταυτόχρονη αναβάθμιση του οργανωσιακού πλαισίου. Η μελέτη, παρότι διατομεακή και βασισμένη σε αυτοαναφορές, συμβάλλει στην ανάδειξη κρίσιμων προτεραιοτήτων πολιτικής και πρακτικής, υπογραμμίζοντας τη σημασία συνδυασμένων δράσεων που μειώνουν το άγχος, ενισχύουν την ψυχική ανθεκτικότητα και βελτιώνουν ουσιαστικά τις συνθήκες εργασίας στα ΤΕΠ.