Η διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα προς τρίτες χώρες και οι συνταγματικές προεκτάσεις της εξωεδαφικής εφαρμογής των μηχανισμών προστασίας τους

Abstract

This PhD thesis aims to approach the legal issues that are raised by the EU’s cross-border data transfers to third countries and to discuss the constitutional implications of the extra-territorial application of their protection mechanisms, namely their application outside the EU.The approach to these matters will be guided by the EU’s established institutional instruments: The Regulation 679/2016 – GDPR of the EU, which by taking into account the rapid evolution and domination of the technology, it incorporated parts of the Directive 95/46/EC, and further introduced key changes to personal data transfers issues, with the ultimate goal of enhancing the subjects’ data protection, but also the adequacy decisions – frameworks for secure transfers between the EU and third countries (with an emphasis on the US) that have been implemented to date, from Safe Harbor to the Data Protection Framework. The legal issues raised concern the balancing, based on the principle of proportionality, of the free movement of information, goods, and services, which is a key objective of the EU in the context of international cooperation, and, on the other hand, the protection of fundamental rights and freedoms, such as the right to privacy and the right to protection of personal data. The purpose of this thesis is the recording of some useful conclusions and suggestions concerning the personal data transfers’ future, via an extensive study and analysis of historical, legislative and case law references, in the hope that this research will assist the relevant competent authorities and bodies involved in transfer, organizations, as well as other interested entities associated with data transfers, to comprehend the past, present and future of the institutional and regulatory framework that defines and safeguards the cross-border data transfers.

Η εν λόγω διδακτορική διατριβή έχει ως σκοπό την προσέγγιση των νομικών ζητημάτων που εγείρονται από τη διασυνοριακή διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Ε.Ε. προς τρίτες χώρες και των συνταγματικών προεκτάσεων της εξωεδαφικής εφαρμογής των μηχανισμών προστασίας τους, ήτοι της εφαρμογής τους εκτός του «εδάφους» της Ε.Ε.Η προσέγγιση των ζητημάτων γίνεται υπό το φως των θεσμικών εργαλείων που έχουν θεσπιστεί από την Ε.Ε.: Τον Κανονισμό 2016/679 – ΓΚΠΔ (GDPR), που λαμβανομένης υπόψη της αλματώδους εξέλιξης και της κυριαρχίας της τεχνολογίας, αφενός αφομοίωσε μέρος της Οδηγίας 95/46/ΕΚ, αφετέρου εισήγαγε κομβικές αλλαγές στα θέματα διαβιβάσεων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, με απώτερο σκοπό την ενισχυμένη προστασία των προσωπικών δεδομένων των υποκειμένων, αλλά και τις αποφάσεις επάρκειας – πλαίσια ασφαλών διαβιβάσεων, ανάμεσα στην Ε.Ε. και τρίτες χώρες (με έμφαση στις Η.Π.Α.), που έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα, από το Safe Harbor μέχρι το Data Protection Framework. Τα νομικά ζητήματα που εγείρονται, αφορούν στην εξισορρόπηση, με βάση την αρχή της αναλογικότητας, αφενός της ελευθερίας της κυκλοφορίας των πληροφοριών, αγαθών και υπηρεσιών, που αποτελούν και βασικό στόχο της Ε.Ε. στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας και αφετέρου της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών, όπως το δικαίωμα της προστασίας του ιδιωτικού βίου και το δικαίωμα της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Στόχος αυτής της διατριβής είναι, αφού διερευνηθούν ιστορικές, νομοθετικές και νομολογιακές πηγές, να επιχειρηθεί η καταγραφή ορισμένων χρήσιμων συμπερασμάτων και προτάσεων για το μέλλον των διαβιβάσεων των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ελπίζοντας το εγχείρημα αυτό να βοηθήσει τους αρμόδιους και εμπλεκόμενους με τις διαβιβάσεις φορείς, οργανισμούς, αλλά και κάθε ενδιαφερόμενο, στο να κατανοήσουν το θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο που οριοθετεί και προστατεύει τη διασυνοριακή διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, αλλά και το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον αυτού.