Διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και γραμματείας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση με τη μέθοδο της Διερευνητικής Δραματοποίησης: το παράδειγμα της Ιλιάδας

Abstract

The subject of this research work, which was carried out in the context of a doctoral thesis, is: "Teaching Ancient Greek Language and Literature in Secondary Education with the Inquiry Drama Method: The Example of the Iliad". The research process begins with findings concerning the prestige of the subject in an era with a strong technocratic orientation and questioning of the value of classical literature. From this arises for the modern educator, who is a teacher and researcher, the need to renew and improve teaching by systematically investigating the problems faced by teachers and students in the interpretive approach and communication with ancient Greek texts. Inspired by these findings, the Curricula of the last two decades were researched, through which the physiognomy, the purpose and the teaching directions for the subject Ancient Greek Language and Literature were highlighted and the framework of the institutional directions was formed. The institutional texts testify that the Curricula include assumptions and directions that utilize the functional teaching of ancient Greek texts. Thus, a research method was sought in which an innovative teaching proposal can be tested and implemented by utilizing scientific theories oriented to the principle of "learning by playing" so that the lesson becomes enjoyable, interesting and effective. Using research tools offered by the “Practical Diagram” for the approach to ancient Greek texts and teaching practices based on research in Theatre Pedagogical Science, we chose to investigate the effectiveness of the method of Inquiry Drama in the teaching of ancient Greek texts.We conducted an Experimental Field Research in the gymnasium. We designed and implemented experimental lessons in the second grade using as an example the teaching of three different units from Iliad. We linked the conduct of the experimental lessons with a triple evaluation of the participation of the students in the Experimental Group and the Control Group and gathered important data, the validity of which we also tested in the triangulation test. We have thus implemented strategies of research methodology and specifications of the pedagogical framework, which determines language teaching and the approach to literary texts. We have thus obtained results that promote scientific dialogue/reflection among teachers of Ancient Greek Language and Literature on the effectiveness of teaching with Inquiry Drama.

Το θέμα της παρούσας ερευνητικής εργασίας, η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εκπόνησης διδακτορικής διατριβής, είναι: «Διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση με τη μέθοδο της Διερευνητικής Δραματοποίησης: Το παράδειγμα της Ιλιάδας».Η ερευνητική διαδικασία ξεκινάει από διαπιστώσεις που αφορούν το κύρος του μαθήματος σε μια εποχή με έντονο τεχνοκρατικό προσανατολισμό και αμφισβήτηση της αξίας των κλασικών γραμμάτων. Από αυτό απορρέει για τον σύγχρονο εκπαιδευτικό, που είναι δάσκαλος και ερευνητής, η ανάγκη για ανανέωση και βελτίωση της διδασκαλίας με συστηματική διερεύνηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν διδάσκοντες/ουσες και μαθητές/τριες κατά την ερμηνευτική αξιοποίηση και επικοινωνία με τα αρχαιοελληνικά κείμενα. Με έναυσμα αυτές τις διαπιστώσεις διερευνήθηκαν τα Προγράμματα Σπουδών των δύο τελευταίων δεκαετιών. Μελετήθηκαν συστηματικά μέσω της «ανάλυσης περιεχομένου» η φυσιογνωμία, η σκοποθεσία και οι διδακτικές κατευθύνσεις του γνωστικού αντικειμένου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία και παρουσιάστηκε το πλαίσιο θέσεων και παραδοχών. Τα θεσμικά κείμενα μαρτυρούν ότι τα Προγράμματα Σπουδών περιλαμβάνουν επιστημονικές εγγραφές για λειτουργική διδακτική αξιοποίηση των αρχαιοελληνικών κειμένων. Αναζητήθηκε, έτσι, ερευνητικός τρόπος με τον οποίο μπορεί να δοκιμαστεί και να αξιοποιηθεί μια καινοτόμα διδακτική πρόταση με αξιοποίηση επιστημονικών θεωρήσεων προσανατολισμένων στην αρχή «μαθαίνω παίζοντας», ώστε το μάθημα να αποβεί ευχάριστο, ενδιαφέρον και αποτελεσματικό. Χρησιμοποιώντας ερευνητικά εργαλεία που προσφέρει το «Πραξιακό Διάγραμμα» για την προσέγγιση των αρχαιοελληνικών κειμένων και διδακτικές εφαρμογές που είχαν ως βάση αναζητήσεις της Θεατροπαιδαγωγικής Επιστήμης επιλέξαμε να διερευνήσουμε την αποτελεσματικότητα της μεθόδου της Διερευνητικής Δραματοποίησης στη διδασκαλία των αρχαιοελληνικών κειμένων. Διεξαγάγαμε Πειραματική Έρευνα ή έρευνα πεδίου στον χώρο του Γυμνασίου. Σχεδιάσαμε και πραγματοποιήσαμε πειραματικές διδασκαλίες στη β’ τάξη χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα την προσέγγιση ενοτήτων από την Ιλιάδα. Συνδέσαμε τη διεξαγωγή των πειραματικών διδασκαλιών με τριπλή αξιολόγηση της συμμετοχής των μαθητών της Πειραματικής Ομάδας και της Ομάδας Ελέγχου και συγκεντρώσαμε σημαντικά στοιχεία, την εγκυρότητα των οποίων θέσαμε και στη δοκιμασία του τριγωνισμού. Αξιοποιήσαμε, έτσι, στρατηγικές της ερευνητικής μεθοδολογίας και προδιαγραφές του παιδαγωγικού πλαισίου, το οποίο προσδιορίζει τη γλωσσική διδασκαλία και την προσέγγιση των λογοτεχνικών κειμένων. Αντλήσαμε, στο τέλος, αποτελέσματα που προωθούν τον επιστημονικό διάλογο/ προβληματισμό των διδασκόντων την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία για την αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας με Διερευνητική Δραματοποίηση.