Queer Θεωρία και ελληνική πραγματικότητα: κριτική ανάλυση του σύγχρονου gay και λεσβιακού τύπου

Abstract

This study explores the discourses articulated by contemporary mainstream gay and lesbian press in Greece regarding sexuality and gender, focusing on the interaction between these publications and queer theory, while using discourse analysis as a methodological tool.The development of queer theory in the early 1990s brought significant changes to the ways in which the categories of sexuality and gender were viewed and interpreted. Rooted in feminist theory as well as gay and lesbian theory, queer theory developed by drawing on the thought of theorists associated with the broader field of post-structuralism. Focusing on the social construction of subjectivities and identities, queer theory places the axis of sexuality at the center of its analysis and investigates the ways in which sexuality is constituted through networks of discourse and power. Viewing gender performances as dialectical constructions, it emphasizes the productive power of authority and discourse and advocates the problematization of the dominant naturalized categories of gender and sexuality.The Greek gay and lesbian press has played its own role in the domestic LGBTQ historical trajectory. Emerging within specific socio-historical conditions differentiated from dominant Western culture, it attempts to articulate its own discourse. The present study explores the discourse articulated by the press during the periods 2000–2010 and 1975–1990 through the analysis of seven publications. The analysis is structured around those categories which, according to queer theory, are considered crucial for the formation of regimes of truth, and it focuses on the points of interaction between the contemporary widely circulated gay and lesbian press and the queer perspective. Within this framework, the study examines the discourse developed by these publications in relation to bipolar systems of power and the dominant political categories which, according to queer theory, give shape to sexuality and gendered subjectivity.

Η παρούσα μελέτη διερευνά τους λόγους που αρθρώνει για τη σεξουαλικότητα και το φύλο ο σύγχρονος γκέι και λεσβιακός τύπος ευρείας κυκλοφορίας στην Ελλάδα εστιάζοντας στην συνδιαλλαγή των εντύπων με την κουίρ θεωρία και χρησιμοποιώντας ως μεθοδολογικό εργαλείο την ανάλυση λόγου. Η ανάπτυξη της κουίρ θεωρίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990 επέφερε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο θέασης και ερμηνείας των κατηγοριών της σεξουαλικότητας και του φύλου. Έχοντας τις καταβολές της στη φεμινιστική θεωρίακαι την γκέι και λεσβιακή θεωρία, η κουίρ θεωρία αναπτύσσεται αντλώντας από τη σκέψη στοχαστών που εντάσσονται στο ευρύτερο πεδίο του μεταδομισμού. Εστιάζοντας στην κοινωνική κατασκευή των υποκειμενικοτήτων και των ταυτοτήτων, η κουίρ θεωρία τοποθετεί στο επίκεντρο της ανάλυσής της τον άξονα της σεξουαλικότητας και διερευνά τον τρόπο που αυτή συγκροτείται μέσα από τα πλέγματα λόγου και εξουσίας. Θεωρώντας τις έμφυλες επιτελέσεις ως διαλεκτικές κατασκευές σημειώνει την παραγωγική δύναμη της εξουσίας και των λόγων και υποστηρίζει την προβληματοποίηση των κυρίαρχων φυσικοποιημένων κατηγοριών του φύλου και της σεξουαλικότητας. Ο ελληνικός γκέι και λεσβιακός τύπος έχει διαδραματίσει το δικό του ρόλο στην εγχώρια ΛΟΑΤ ιστορική διαδρομή. Αναδυόμενος μέσα σε συγκεκριμένα κοινωνικό‐ιστορικά δεδομένα διαφοροποιημένα από την κυρίαρχη δυτική κουλτούρα αποπειράται να αρθρώσει το δικό του λόγο. Η παρούσα μελέτη διερευνά το λόγο που αρθρώνεται από τον τύπο κατά τις περιόδους 2000‐2010 και 1975‐1990, μέσα από την ανάλυση επτά εντύπων. Η ανάλυση έχει ως άξονα τις κατηγορίες εκείνες που κατά την κούιρ θεωρία εκλαμβάνονται ως κομβικές για τη συγκρότηση των καθεστώτων αλήθειας και εστιάζει στους κόμβους συνδιαλλαγής του σύγχρονου γκέι και λεσβιακού τύπου ευρείας κυκλοφορίας με την κουίρ οπτική. Μέσα στα παραπάνω πλαίσια εξετάζεται ο λόγος που αναπτύσσουν τα έντυπα σε σχέση με τα διπολικά συστήματα εξουσίας και τις κυρίαρχες πολιτικές κατηγορίες που σύμφωναμε την κουίρ θεωρία λογοθετούν τη σεξουαλικότητα και την έμφυλη υποκειμενικότητα.