Μαθηματικά μοντέλα για την ανάλυση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων συστημικών κρίσεων: εφαρμογή στον τουριστικό κλάδο

Abstract

This doctoral dissertation examines the social and economic impacts of the COVID-19 pandemic on workers in the tourism sector in Greece, focusing on mental health and income inequalities. The pandemic is approached as a systemic crisis and a natural experiment, allowing the analysis of mechanisms of vulnerability and resilience.The study is based on primary data from the period 2020–2024 and employs mathematical and econometric modelling through PLS-SEM and Oaxaca–Blinder decomposition. The findings indicate that the ability to choose the location of work and tourism-related education reduce stress and enhance both psychological resilience and wage outcomes. At the same time, gender and family responsibilities influence psychological and income inequalities, reflecting broader social and institutional factors associated with wage differentials in the labour market. Part of the wage gap cannot be fully explained by observable characteristics, suggesting the presence of structural mechanisms of inequality. Overall, the results highlight the need for targeted policy and educational interventions in the tourism sector.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 στους εργαζόμενους του τουριστικού τομέα στην Ελλάδα, εστιάζοντας στην ψυχική υγεία και τις εισοδηματικές ανισότητες. Η πανδημία προσεγγίζεται ως συστημική κρίση και φυσικό πείραμα, επιτρέποντας την ανάλυση μηχανισμών ευαλωτότητας και ανθεκτικότητας. Η μελέτη βασίζεται σε πρωτογενή δεδομένα της περιόδου 2020–2024 και αξιοποιεί μαθηματική και οικονομετρική μοντελοποίηση μέσω PLS-SEM και αποδόμησης Oaxaca–Blinder. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η δυνατότητα επιλογής τοποθεσίας εργασίας και η τουριστική εκπαίδευση μειώνουν το άγχος και ενισχύουν την ψυχική ανθεκτικότητα και τις μισθολογικές απολαβές. Παράλληλα, το φύλο και οι οικογενειακές υποχρεώσεις επηρεάζουν τις ψυχολογικές και εισοδηματικές ανισότητες, αντανακλώντας ευρύτερους κοινωνικούς και θεσμικούς παράγοντες που συνδέονται με τις διαφορές αποδοχών στην αγορά εργασίας. Μέρος του μισθολογικού χάσματος δεν εξηγείται πλήρως από παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά, γεγονός που υποδηλώνει την ύπαρξη δομικών μηχανισμών ανισότητας. Συνολικά, αναδεικνύεται η ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές και εκπαιδευτικές παρεμβάσεις στον τουρισμό.