Les rapports entre théologie et philosophie dans l'oeuvre de saint Gregoire Palamas: questions de méthodologie

Abstract

The Phd thesis under the title " The relationship between theology and philosophy in the works of saint Gregory Palamas. Questions of methodology " examines the general relationship between theology and philosophy in the works of Saint Gregory Palamas, focalised on the basic methodological questions. Specially it analyses: the place of theology and the place of philosophy in the thoughts of Palamas, the dialectic and apodictic method, the cataphatic and apophatic method, the notion of "energy" on philosophy and on theology until Gregory Palamas, and also the more general relationship between the palamite theology and different Schools of ancient hellenic philosophy and with the general ancient hellenic culture. The thesis proposes the first really systematic research of the relationship between theology and philosophy on Gregory palamas, especially around the main methodological questions. The candidate proposes in his thesis a general observation which tries to show the way by which Gregory Palamas assumes at the same time the theological and philosophical heritage to develop on his own the theological teaching of uncreated energies and Gregory Palamas contributes at the same time to the development of theology and philosophy in Byzantium.

Η διδακτορική διατριβή με τίτλο « Η σχέση μεταξύ Θεολογίας και Φιλοσοφίας στο έργο του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά. Θέματα μεθοδολογίας » εξετάζει τη γενική σχέση μεταξύ Θεολογίας και Φιλοσοφίας στο έργο του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, εστιάζοντας σε βασικά μεθοδολογικά ζητήματα. Ειδικότερα, αναλύονται: η θέση της θεολογίας και η θέση της φιλοσοφίας στη σκέψη του Παλαμά, η διαλεκτική και η αποδεικτική μέθοδος, η καταφατική και η αποφατική μέθοδος, η έννοια της «ενεργείας» στη φιλοσοφία και στη θεολογία μέχρι τον Γρηγόριο Παλαμά, καθώς και η γενικότερη σχέση της παλαμικής θεολογίας με διάφορες σχολές της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας και του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Η παρούσα διατριβή προτείνει την πρωτή πραγματικά συστηματική διερεύνηση της σχέσης μεταξύ θεολογίας και φιλοσοφίας στον Γρηγόριο Παλαμά, ιδίως γύρω από τα μεγάλα μεθοδολογικά ζητήματα. Ο υποψήφιος προτείνει στη διατριβή του μια γενική παρατήρηση που αποσκοπεί να δείξει τον τρόπο με τον οποίο ο Γρηγόριος Παλαμάς προσλαμβάνει ταυτόχρονα τη θεολογική και τη φιλοσοφική κληρονομιά για να αναπτύξει με τον δικό του τρόπο τη θεολογική διδασκαλία του για τις άκτιστες ενέργειες και ο Γρηγόριος Παλαμάς συμβάλλει ταυτόχρονα στην ανάπτυξη της θεολογίας και της φιλοσοφία στο Βυζάντιο.

La thèse de doctorat intitulée « Les rapports entre théologie et philosophie dans l'oeuvre de saint Gregoire Palamas. Questions de méthodologie » examine le rapport général entre la théologie et la philosophie dans les œuvres de saint Grégoire Palamas, focalisée sur les questions méthodologiques fondamentales. La thèse analyse spécialement les thèmes suivants：la position de la théologie et celle de la philosophie dans la pensée de Palamas, la méthode dialectique et la méthode apodictique, la méthode cataphatique et la méthode apophatique, la notion de l’« énergie » dans la philosophie et la théologie jusqu’à Grégoire Palamas, et le rapport général de la théologie palamite avec les différentes Écoles de la philosophie hellénique antique et la culture hellénique antique. La thèse propose la première recherche vraiment systématique de la relation entre la théologie et la philosophie chez Grégoire Palamas, surtout autour des grandes questions méthodologiques. L'auteur propose dans sa thèse une présentation générale qui cherche à montrer la manière dont Grégoire Palamas assume en même temps l'héritage théologique et philosophique en vue de développer de sa propre façon l'enseignement théologique pour les énergies uncréées et Grégoire Palamas contribue en même temps au développement de la théologie et celui de la philosophie en Byzance.