Κέντρο Διακυβέρνησης και πρωθυπουργική ηγεσία: πρότυπα κυβερνητικού συντονισμού και επιτελικά συστήματα συμβουλευτικής υποστήριξης

Abstract

This thesis investigates the evolving role and organisation of prime ministerial advisory support systems in executive governance of parliamentary democracies. It examines how politico-administrative reform paradigms and governance-oriented approaches have, over the past half-century, affected institutional coordination, political leadership, and executive authority. Using the concept of the “Core Executive” as an analytical framework, the study explores how government leaders have responded to fragmentation and policy incoherence through re-centralising endeavours aimed at reasserting strategic control and restoring the “primacy of politics”. Integral to this shift is the strengthening of the “Centre of Government”. Drawing on a longitudinal comparative analysis of the British, German and Greek “summit administrations”, the thesis highlights convergent as well as divergent institutional trajectories through which chief executives reconfigure government institutions to pursue central steering capacity for policy direction and effectiveness. It demonstrates how leadership styles shape the organization of executive resources, strategic direction and policy coordination, raising normative concerns about democratic accountability, and the potential risks of excessive centralisation within a monocratic executive. By placing prime ministerial institutions at the heart of statecraft, the thesis contributes to the scholarship on the “Organisation of Government”, offering new insights into the changing dynamics of executive governance and contemporary leadership challenges.

Η παρούσα διατριβή εξετάζει τον εξελισσόμενο ρόλο και την οργάνωση των συστημάτων συμβουλευτικής υποστήριξης του Πρωθυπουργού στην εκτελεστική διακυβέρνηση των κοινοβουλευτικών δημοκρατιών. Αναλύει τον τρόπο με τον οποίο τα πολιτικο-διοικητικά μεταρρυθμιστικά υποδείγματα και οι προσανατολισμένες στη διακυβέρνηση προσεγγίσεις, έχουν επηρεάσει κατά το τελευταίο μισό αιώνα τον θεσμικό συντονισμό, την πολιτική ηγεσία και την εκτελεστική εξουσία. Με αναλυτικό πλαίσιο την έννοια του «Εκτελεστικού Πυρήνα», διερευνά τις οργανωτικές στρατηγικές των κυβερνητικών ηγετών ως απάντηση στον κατακερματισμό και την ασυνέπεια των πολιτικών, με στόχο την ενδυνάμωση του στρατηγικού ελέγχου και την αποκατάσταση της «πρωτοκαθεδρίας της πολιτικής». Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη μετατόπιση διαδραματίζει η ενίσχυση του «Κέντρου Διακυβέρνησης». Μέσα από τη διαχρονική συγκριτική ανάλυση των βρετανικών, γερμανικών και ελληνικών «διοικήσεων κορυφής», η διατριβή αναδεικνύει συγκλίνουσες και αποκλίνουσες θεσμικές διαδρομές αναδιάρθρωσης των κεντρικών κυβερνητικών δομών και μηχανισμών για την ενδυνάμωση της κεντρικής καθοδηγητικής ικανότητας. Εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο το ηγετικό ύφος διαμορφώνει τους θεσμικούς πόρους, τη στρατηγική κατεύθυνση και τον συντονισμό, εγείροντας κανονιστικά ζητήματα δημοκρατικής λογοδοσίας και κινδύνους υπερ-συγκέντρωσης της εξουσίας σε μία μονοκρατική διακυβέρνηση. Τοποθετώντας τις υπηρεσίες του Πρωθυπουργού στο επίκεντρο της «διοίκησης της πολιτικής», η διατριβή συμβάλλει στο πεδίο της «Οργάνωσης της Κυβέρνησης», προσφέροντας νέες γνώσεις σχετικά με τη μεταβαλλόμενη δυναμική της εκτελεστικής διακυβέρνησης και των προκλήσεων της σύγχρονης ηγεσίας.