Η συμβολή των πολιτιστικών και αθλητικών συλλόγων και των τοπικών φορέων στη διάσωση και ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος μιας περιοχής: μελέτη περίπτωσης: η συμβολή του πολιτισμού στη βιώσιμη ανάπτυξη του Δήμου Δωρίδος

Abstract

This thesis explores the contribution of cultural and sports clubs, as well as local bodies, to the preservation and promotion of the cultural heritage of a region, with a case study of the Municipality of Dorida. Its aim is to highlight the role of culture in sustainable development, examining how cultural participation, values and needs of citizens can enhance cohesion, social well-being and local development. The methodology was based on a combination of theoretical and empirical approaches. Initially, the theories of regional economic development and the integration of culture as the fourth pillar of sustainable development are presented. This is followed by the creation and implementation of a questionnaire that aims to capture the cultural participation, needs and values of the population of Dorida. The questionnaire included questions on the frequency of participation in cultural activities, the importance of the family environment, the relationship between culture and entrepreneurship, as well as citizens’ perception of their own cultural involvement. The data analysis was carried out using Ordered Probit statistical models (McCullagh, 1980; Green, 2003), as the responses were ordered categorical variables. These models allowed the assessment of the factors that influence citizens’ attitudes towards cultural participation, with an emphasis on variables such as age and educational level. The results show that the age groups 55-64 years old express the strongest interest in more cultural activities, which indicates high awareness and active cultural participation in this social category. Furthermore, it is found that educational level is positively related to the intention to participate, while cultural associations and local bodies are crucial mechanisms for strengthening cultural life and preserving local identity. The paper concludes that culture functions as a social bond and a catalyst for sustainable development, broadening the horizons of the community, strengthening dialogue and promoting diversity. The need for systematic evaluation of cultural policies is also emphasized, as well as the strengthening of local cultural initiatives through institutional support and participatory planning.

Η παρούσα εργασία διερευνά τη συμβολή των πολιτιστικών και αθλητικών συλλόγων, καθώς και των τοπικών φορέων, στη διατήρηση και προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς μιας περιοχής, με μελέτη περίπτωσης τον Δήμο Δωρίδας. Σκοπός της είναι να αναδείξει τον ρόλο του πολιτισμού στη βιώσιμη ανάπτυξη, εξετάζοντας πώς η πολιτιστική συμμετοχή, οι αξίες και οι ανάγκες των πολιτών μπορούν να ενισχύσουν τη συνοχή, την κοινωνική ευημερία και την τοπική ανάπτυξη. Η μεθοδολογία βασίστηκε σε συνδυασμό θεωρητικής και εμπειρικής προσέγγισης. Αρχικά παρουσιάζονται οι θεωρίες περιφερειακής οικονομικής ανάπτυξης και η ενσωμάτωση του πολιτισμού ως τέταρτου πυλώνα της βιώσιμης ανάπτυξης. Ακολουθεί η δημιουργία και εφαρμογή ενός ερωτηματολογίου που στοχεύει στην αποτύπωση της πολιτιστικής συμμετοχής, των αναγκών και των αξιών του πληθυσμού της Δωρίδας. Το ερωτηματολόγιο περιελάμβανε ερωτήσεις σχετικά με τη συχνότητα συμμετοχής σε πολιτιστικές δραστηριότητες, τη σημασία του οικογενειακού περιβάλλοντος, τη σχέση πολιτισμού και επιχειρηματικότητας, καθώς και την αντίληψη των πολιτών για τη δική τους πολιτιστική εμπλοκή. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση στατιστικών υποδειγμάτων τύπου Ordered Probit, καθώς οι απαντήσεις ήταν διατεταγμένες κατηγορικές μεταβλητές. Τα υποδείγματα αυτά επέτρεψαν την εκτίμηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη στάση των πολιτών απέναντι στην πολιτιστική συμμετοχή, με έμφαση σε μεταβλητές όπως η ηλικία και το μορφωτικό επίπεδο.Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι ηλικιακές ομάδες 55-64 ετών εκδηλώνουν το ισχυρότερο ενδιαφέρον για περισσότερες πολιτιστικές δραστηριότητες, γεγονός που υποδηλώνει υψηλή ευαισθητοποίηση και ενεργό πολιτιστική συμμετοχή σε αυτή την κοινωνική κατηγορία. Επιπλέον, διαπιστώνεται πως το μορφωτικό επίπεδο σχετίζεται θετικά με την πρόθεση συμμετοχής, ενώ οι πολιτιστικοί σύλλογοι και οι τοπικοί φορείς αποτελούν κρίσιμους μηχανισμούς για την ενίσχυση της πολιτιστικής ζωής και τη διατήρηση της τοπικής ταυτότητας. Η εργασία καταλήγει ότι ο πολιτισμός λειτουργεί ως κοινωνικός δεσμός και καταλύτης βιώσιμης ανάπτυξης, διευρύνοντας τους ορίζοντες της κοινότητας, ενισχύοντας τον διάλογο και προωθώντας τη διαφορετικότητα. Τονίζεται, επίσης, η ανάγκη συστηματικής αξιολόγησης των πολιτιστικών πολιτικών, καθώς και η ενδυνάμωση των τοπικών πολιτιστικών πρωτοβουλιών μέσω θεσμικής υποστήριξης και συμμετοχικού σχεδιασμού.