Μορφολογική και ανοσοϊστοχημική διερεύνηση του νεοπλασματικού πληθυσμού και του μικροπεριβάλλοντος σε καρκινώματα κεφαλής και τραχήλου από πλακώδες επιθήλιο

Abstract

In the diagnosis of head and neck squamous cell carcinomas (HNSCC), there is a significant need for reliable histological prognostic factors, as tumor grading alone seems to have limited clinical value. In this context, we evaluated site-specific and tumor compartment features as potential histological markers of risk in HNSCC. We analyzed the morphological and immunophenotypic characteristics (CD8, PD-L1) of tumor cells, the microenvironment, and the invasive margin in 248 HNSCC cases. These characteristics were examined for site-specific differences and their impact on overall patient survival, with a follow-up period of more than 20 years. Laryngohypopharyngeal carcinomas exhibited features such as keratinization, cell cannibalism, and anaplastic changes, while oropharyngeal carcinomas were characterized by high tumor grade and necrosis. Oral cavity carcinomas showed keratin pearls, eosinophilic infiltrates, and perineural invasion. All these findings were statistically significant (p-values < 0.05). Unfavorable prognosticators included homogeneous CD8+ distribution, perineural invasion in the tumor center and/or invasive margin, and a sparse lymphocytic host response in the invasive margin, all of which were also statistically significant (p-values < 0.05). Among these parameters, only sparse lymphocytic host response in the invasive margin and perineural invasion in the tumor center and/or the invasive margin independently predicted a poor prognosis. Grade, keratinization, anaplastic features, cell cannibalism, necrosis-related features, eosinophils, worst pattern of invasion, tumor-infiltrating lymphocytes (TILs), CD8+ infiltrates, and primary tumor site were not found to be associated with prognosis in this cohort. Perineural invasion in the tumor center and/or the invasive margin and sparse lymphocytic host response in the invasive margin have been confirmed as significant histological risk factors in HNSCC and should be routinely included in pathology reports. To refine the assessment of tumor grade, the site-specific histological features evaluated here could be integrated into deep learning algorithms for more accurate risk stratification and prognosis.

Στη διάγνωση των καρκινωμάτων από πλακώδες επιθήλιο κεφαλής και τραχήλου (ΚΠΕΚΤ), υπάρχει σημαντική ανάγκη για αξιόπιστους ιστολογικούς παράγοντες πρόγνωσης, καθώς η ιστολογική διαβάθμιση του όγκου από μόνη της φαίνεται να έχει περιορισμένη κλινική αξία. Σε αυτό το πλαίσιο, αξιολογήσαμε χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τη θέση του όγκου και τα διαφορετικά διαμερίσματα του όγκου ως πιθανούς προγνωστικούς δείκτες στα ΚΠΕΚΤ. Μελετήσαμε τα μορφολογικά και ανοσοφαινοτυπικά χαρακτηριστικά (CD8, PD-L1) των κυττάρων του όγκου, του μικροπεριβάλλοντος και του διηθητικού μετώπου σε 248 περιπτώσεις ΚΠΕΚΤ. Αυτά τα χαρακτηριστικά εξετάστηκαν συγκριτικά ανάλογα με τη θέση του όγκου και για την επίδρασή τους στη συνολική επιβίωση των ασθενών, μέσω παρακολούθησης που υπερβαίνει τα 20 έτη. Τα καρκινώματα του λάρυγγα και του υποφάρυγγα παρουσίασαν χαρακτηριστικά όπως κερατινοποίηση, κυτταρικό καννιβαλισμό και αναπλαστικά στοιχεία, ενώ τα καρκινώματα του στοματοφάρυγγα χαρακτηρίστηκαν ως υψηλόβαθμα με παρουσία νέκρωσης. Τα καρκινώματα της στοματικής κοιλότητας παρουσίασαν πέρλες κερατίνης, διηθήσεις από ηωσινόφιλα πολυμορφοπύρηνα λευκοκύτταρα και περινευρικές διηθήσεις. Όλα τα ανωτέρω ευρήματα ήταν στατιστικά σημαντικά (p < 0.05). Οι δυσμενείς προγνωστικοί παράγοντες περιλάμβαναν την ομοιομορφία κατανομής των CD8+ Τ-λεμφοκυττάρων, την περινευρική διήθηση στο κέντρο του όγκου και/ή στο διηθητικό μέτωπο, καθώς και την ήπια λεμφοκυτταρική αντίδραση στο διηθητικό μέτωπο, παράγοντες οι οποίοι ήταν επίσης στατιστικά σημαντικοί (p < 0.05). Από αυτούς τους παράγοντες, μόνο η ήπια λεμφοκυτταρική αντίδραση στο διηθητικό μέτωπο και η περινευρική διήθηση στο κέντρο του όγκου ή/και στο διηθητικό μέτωπο συνδέθηκαν ανεξάρτητα με χείριστη πρόγνωση. Η ιστολογική διαβάθμιση, η κερατινοποίηση, τα αναπλαστικά χαρακτηριστικά, ο κυτταρικός καννιβαλισμός, τα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τη νέκρωση, οι διηθήσεις από ηωσινόφιλα πολυμορφοπύρηνα λευκοκύτταρα, το χείριστο πρότυπο ανάπτυξης, τα λεμφοκύτταρα που διηθούν τον όγκο (TILs), οι CD8+ Τ-λεμφοκυτταρικές διηθήσεις και η κύρια θέση του όγκου δεν συσχετίστηκαν με την πρόγνωση σε αυτή τη σειρά ασθενών. Η περινευρική διήθηση σε όλο τον όγκο ή/και στο διηθητικό μέτωπο και η ήπια λεμφοκυτταρική αντίδραση στο διηθητικό μέτωπο επιβεβαιώθηκαν ως σημαντικοί ιστολογικοί παράγοντες κινδύνου στα ΚΠΕΚΤ και θα πρέπει να περιλαμβάνονται συστηματικά στις παθολογοανατομικές εκθέσεις. Για την ακριβέστερη εκτίμηση της ιστολογικής διαβάθμισης του όγκου, τα ιστολογικά χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τη θέση του όγκου, που αξιολογήθηκαν εδώ, θα μπορούσαν να ενσωματωθούν σε αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης για την πιο ακριβή εκτίμηση του κινδύνου και της πρόγνωσης.