Στάθμιση της τροποποιημένης κλίμακας BARTHEL (MBI) και συσχέτιση με την ισχύ των αναπνευστικών μυών σε έλληνες ασθενείς φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης

Abstract

Purpose: The purpose of this study was to adapt the Modified Barthel Index (MBI) for use in Greece and measure its reliability and validity on a Greek neuro-rehabilitation population.Methods: The Modified Barthel Index (MBI) underwent the proper translation and cultural adaptation procedure as required by the World Health Organization (WHO), including forward translation, expert panel review, back-translation, pre-testing and cognitive interviewing. The Greek MBI version was then administered to 100 rehabilitation inpatients and outpatients consisting of 50 stroke and 50 Spinal Cord Injury (SCI) patients. For criterion validity evaluation all patients were also assessed in the same session with the Katz Index of Independence in Activities of Daily Living (Katz Index) and the 36-Item Short Form Survey (SF-36) physical functioning subscale, both questionnaires having been validated for use in Greece. Statistical analysis included confirmatory factor analysis, exploratory factor analysis, construct validity, known-groups validity, item analysis, interpretability, measurement error, internal consistency reliability, test-retest reliability, ROC analysis, factor analysis and Rasch-model analysis.Results: The unidimensionality solution was rejected and a two- factor solution was adopted consisting of Factor 1 (Transfers and Activities of Daily Living) and Factor 2 (Mobility). Very high correlation presented between the Katz Index score and the Greek MBI Factor 1 (r= 0.888, p < 0.001) and Total score (r= 0.873 p < 0.001) respectively and high with MBI Factor 2 (r= 0.561, p < 0.001). High correlation was observed between the SF-36 physical functioning subscale score with MBI Factor 1 (r= 0.522, p < 0.001), MBI Factor 2 (r= 0.590, p < 0.001) and MBI Total score (r= 0.580, p < 0.001). The internal consistency of the MBI Factor 1, Factor 2 and Total score was 0.920, 0.860 and 0.923 respectively, which indicate excellent internal consistency for Total score and sufficient reliability for the subscales. Test-retest reliability was proven remarkably consistent (Total score 0.994, p < 0.001).Conclusion: The Greek version of the Modified Barthel Index has been found to exhibit satisfactory levels of reliability and validity, thus rendering it an adequate and useful instrument for use on Greek neuro-rehabilitation patients.

Εισαγωγή: Η Τροποποιημένη Κλίμακα Barthel (Modified Barthel Index-MBI) (εκδοχή κατά Shah) αποτελεί ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο εργαλείο αξιολόγησης λειτουργικότητας και παρουσιάζει μεγαλύτερη ευαισθησία και βελτιωμένη αξιοπιστία έναντι της αυθεντικής Κλίμακας Barthel.Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας ερευνητικής εργασίας ήταν η δημιουργία της ελληνικής Τροποποιημένης Κλίμακας Barthel μέσω ειδικής διαδικασίας εννοιολογικής προσαρμογής, καθώς και η μέτρηση της εγκυρότητας και αξιοπιστίας αυτής σε ελληνικό πληθυσμό νευρο-αποκατάστασης.Υλικό και μέθοδος: Η Τροποποιημένη Κλίμακα Barthel (εκδοχή κατά Shah) υπεβλήθη στη συνιστώμενη από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας διαδικασία μετάφρασης και πολιτισμικής προσαρμογής, η οποία περιλαμβάνει μετάφραση στην ελληνική γλώσσα, αξιολόγηση από ομάδα εμπειρογνωμόνων, αντεπιμετάφραση στην αγγλική γλώσσα και προκαταρτικό έλεγχο του ερωτηματολογίου με τη χορήγησή του σε μια μικρή, αντιπροσωπευτική ομάδα του πληθυσμού στόχου. Στη συνέχεια η ελληνική MBI χορηγήθηκε μέσω συνέντευξης σε 100 εσωτερικούς και εξωτερικούς ασθενείς αποκατάστασης, εκ των οποίων 50 ασθενείς με Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΑΕΕ) και 50 ασθενείς με Κάκωση Νωτιαίου Μυελού (ΚΝΜ). Για λόγους εκτίμησης της εγκυρότητας σύγκλισης, όλοι οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν στον ίδιο χρόνο με την Κλίμακα Katz Ανεξαρτησίας σε Δραστηριότητες της Καθημερινής Διαβίωσης και την υποκλίμακα σωματικής λειτουργικότητας της Επισκόπησης Υγείας SF-36, ερωτηματολόγια ήδη σταθμισμένα για χρήση στην Ελλάδα. Η στατιστική ανάλυση περιλάμβανε επιβεβαιωτική και διερευνητική ανάλυση παραγόντων, εγκυρότητα εννοιολογικής κατασκευής και εγκυρότητα γνωστών ομάδων, ανάλυση παραγόντων, ερμηνευσιμότητα, σφάλμα μέτρησης, αξιοπιστία εσωτερικής συνέπειας, αξιοπιστία ελέγχου-επανελέγχου, ανάλυση ROC και ανάλυση μοντέλου Rasch.Αποτελέσματα: Η λύση της μονοδιάστατης δομής της ελληνικής MBI απορρίφθηκε και υιοθετήθηκε μοντέλο με 2 παράγοντες που περιλαμβάνουν τον Παράγοντα 1 (Μεταφορές και Δραστηριότητες της Καθημερινής Διαβίωσης) και τον Παράγοντα 2 (Μετακίνηση/Κινητικότητα). Καταγράφηκε πολλή μεγάλη συσχέτιση μεταξύ της βαθμολογίας της Κλίμακας Katz και του Παράγοντα 1 της ελληνικής MBI (r= 0,888, p < 0,001), και της συνολικής βαθμολογίας της ελληνικής MBI (r= 0,873 p < 0,001) αντίστοιχα, ενώ μεγάλη συσχέτιση βρέθηκε με τον Παράγοντα 2 της ελληνικής MBI (r= 0,561, p< 0,001). Υψηλή συσχέτιση επίσης παρατηρήθηκε μεταξύ της βαθμολογίας της υποκλίμακας σωματικής λειτουργικότητας της SF-36 με τον Παράγοντα 1 (r= 0,522, p < 0,001), τον Παράγοντα 2 (r= 0,590, p < 0,001) και τη συνολική βαθμολογία της ελληνικής MBI (r= 0,580, p < 0,001). Η εσωτερική συνοχή των Παραγόντων 1,2 και της συνολικής βαθμολογίας της ελληνικής MBI ήταν 0,920, 0,860 και 0,923 αντίστοιχα, που αντικατοπτρίζει άριστη εσωτερική συνοχή για τη συνολική βαθμολογία και επαρκή αξιοπιστία για τις υποκλίμακες. Η αξιοπιστία ελέγχου-επανελέγχου βρέθηκε αξιοσημείωτα σταθερή (Συνολική βαθμολογία 0,994, p<0,001).Συμπεράσματα: Η ελληνική έκδοση της Τροποποιημένης Κλίμακας Barthel βρέθηκε να παρουσιάζει ικανοποιητικά επίπεδα εγκυρότητας και αξιοπιστίας, γεγονός που την καθιστά ένα επαρκές και χρήσιμο εργαλείο για χρήση σε ασθενείς νευρο-αποκατάστασης στην Ελλάδα.