Αθλητισμός και ΜΜΕ: η χρήση του instagram από τις Ελληνίδες αθλήτριες και αθλητικές συντάκτριες

Abstract

The object of this doctoral thesis is to examine the way in which Greek female athletes and sports journalists use Instagram, in order to establish whether they have perceived its usefulness as a professional tool through which they can promote their work or if they use it as a means to display their personal lives. This study took into account previous researches in the field that defines Instagram as a self-presentation platform in which users can «construct» their own identity through the photos they post, the captions that accompany them, and the bio that they post and an important marketing tool at the same time. This dissertation examines whether female athletes and sports editors have recognized the dynamics of Instagram in order to use it professionally to their advantage. In this way, they could, by presenting their professional identity more than their personal one, establish their position in the field in which they are active (in sports and sports journalism respectively), as they both have lived in the shadow of their male colleagues for years. For the needs of this dissertation, a combination of quantitative content analysis and a qualitative one with semi-structured interviews was chosen: Regarding the quantitative content analysis, the sample consists of 456 photos and selfies posted by ten Greek athletes (individual and team sports) and ten sports writers (working in traditional Media, New Media and Press Offices) on their Instagram accounts during the period 1/1//2018 to 31/12/ 2019. Regarding the semi-structured interviews, these were conducted with the same subjects between February and April 2021. The results of the research showed that the participants choose to build an online identity, which although it does present elements of their true identity, it does not fully reflect their real life. And that's because they choose which photos/selfies are better to be posted, highlighting specific features each time, in order to make a positive impression on their followers and gain their favor. Therefore, they create a virtual, ideal Self that appeals to their audience. Moreover, they need the favor of their audience since it has been observed that both professional groups started using Instagram for advertising purposes as influencers: The benefits they can obtain both personally and professionally are many. In order forsponsors to approach them, their profile should meet certain requirements (a large number of followers, interaction with them etc.), which they make sure they have covered through the selective publication of photos/selfies. In conclusion, both female athletes and sports editors have begun to realize the significance of Instagram as a professional tool, as both recognize that it can be used to eliminate stereotypes regarding women's involvement in sports and sports journalism respectively: Increasing visibility of their professional identity can help them claim their place in the field in which they operate (in sports and sports journalism respectively), as both have been scientifically proven to live for years in the shadow of their male colleagues. Of course, they will have to continue to use the Medium in this direction if they want this to happen to a greater extent.

Αντικείμενο της παρούσας διδακτορικής διατριβής αποτελεί η εξέταση του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιούν οι Ελληνίδες αθλήτριες και αθλητικές συντάκτριες το Instagram, ώστε να διαπιστωθεί εάν έχουν αντιληφθεί τη χρησιμότητά του ως επαγγελματικό εργαλείο μέσω του οποίου μπορούν να προωθήσουν τη δουλειά τους ή εάν το χρησιμοποιούν ως μέσο για να προβάλλουν την προσωπική τους ζωή. Η παρούσα μελέτη έλαβε υπόψιν της πρότερες έρευνες στο πεδίο που καθορίζουν το Instagram ως μια πλατφόρμα αυτο-παρουσίασης στην οποία οι χρήστες μπορούν να «κατασκευάσουν» τη δική τους ταυτότητα μέσω των φωτογραφιών που δημοσιεύουν, των λεζαντών που τις συνοδεύουν και του μίνι βιογραφικού σημειώματος που αναρτούν, καθώς και ως ένα σημαντικό εργαλείο μάρκετινγκ. Για τις ανάγκες της παρούσας διατριβής επιλέχθηκε ένας συνδυασμός ποσοτικής ανάλυσης περιεχομένου και ποιοτικής συλλογής πληροφοριών μέσω της διεξαγωγής ημι-δομημένων συνεντεύξεων: Αναφορικά με την ποσοτική ανάλυση περιεχομένου, το δείγμα αποτελείται από 466 φωτογραφίες και selfies που ανήρτησαν δέκα Ελληνίδες αθλήτριες (ατομικών και ομαδικών αθλημάτων) και δέκα αθλητικές συντάκτριες (που εργάζονται σε παραδοσιακά Μέσα, Νέα Μέσα και γραφεία Τύπου) στους λογαριασμούς τους στο Instagram κατά την περίοδο 1 Ιανουαρίου του 2018 έως 31 Δεκεμβρίου του 2019. Σχετικά με τις ημι-δομημένες συνεντεύξεις, αυτές πραγματοποιήθηκαν με τα ίδια υποκείμενα το διάστημα Φεβρουαρίου-Απριλίου 2021. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν πως οι συμμετέχουσες επιλέγουν να κατασκευάσουν μια διαδικτυακή ταυτότητα, που ναι μεν παρουσιάζει στοιχεία της αληθινής τους ταυτότητας, αλλά δεν αντανακλά σε απόλυτο βαθμό την πραγματική τους ζωή. Και αυτό γιατί επιλέγουν ποιες φωτογραφίες και selfies θα δημοσιεύσουν κάθε φορά, προκειμένου να προκαλέσουν θετικές εντυπώσεις στους ακολούθους τους και να «κερδίσουν» την εύνοιά τους. Συνεπώς, δημιουργούν έναν εικονικό, ιδανικό Εαυτό που αρέσει στο κοινό τους, ώστε να έχει απήχηση σε αυτό. Την εύνοια του κοινού, εξάλλου, την έχουν ανάγκη από την στιγμή που παρατηρήθηκε πως αμφότερες οι επαγγελματικές ομάδες έχουν ξεκινήσει να χρησιμοποιούν το Instagram για διαφημιστικούς λόγους ως εν δυνάμει διαμορφωτές της κοινής γνώμης (influencers): Τα οφέλη που μπορούν να αποκομίσουν τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο είναι πολλά. Για να τις προσεγγίσουν οι χορηγοί, θα πρέπει το προφίλ τους να πληροί κάποιες προϋποθέσεις (μεγάλος αριθμός ακόλουθων, αλληλεπίδραση με αυτούς κ.τ.λ.), τις οποίες φροντίζουν να έχουν μέσω της επιλεκτικής δημοσίευσης φωτογραφιών/selfies. Συμπερασματικά, τόσο οι αθλήτριες όσο και οι αθλητικές συντάκτριες έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται τη σημασία του Instagram ως επαγγελματικό εργαλείο, καθώς αμφότερες αναγνωρίζουν πως μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξάλειψη των στερεότυπων που αφορούν στην ενασχόληση της γυναίκας με τον αθλητισμό και την αθλητική δημοσιογραφία αντίστοιχα: Η ολοένα και μεγαλύτερη προβολή της επαγγελματικής τους ταυτότητας μπορεί να τις βοηθήσει να διεκδικήσουν τη θέση τους στο χώρο στον οποίο δραστηριοποιούνται (στον αθλητισμό και την αθλητική δημοσιογραφία αντίστοιχα), καθώς αμφότερες ζουν αποδεδειγμένα επιστημονικά για χρόνια στην σκιά των ανδρών συναδέλφων τους. Βεβαίως, για να συμβεί σε μεγαλύτερο βαθμό αυτό θα πρέπει να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν το Μέσο προς αυτήν την κατεύθυνση.