Καρδιαγγειακός κίνδυνος ατόμων με μεταβολικό σύνδρομο

Abstract

OBJECTIVE: The aim of our study was to examine the demographic, clinical and biochemical characteristics of a representative sample with metabolic syndrome from various regions of Greece, to study the correlations between the various criteria of the metabolic syndrome, to calculate the cardiovascular risk of various subgroups and to compare the risk calculated when using different risk estimation equations.MATERIAL-METHODS: A random sample of 824 male and 1,199 female subjects with metabolic syndrome, but without diabetes mellitus or established cardiovascular disease, was selected from all over Greece. From this sample, 1501 individuals (613 men and 888 women, aged 40-65 years) were included in the cardiovascular risk analysis. The 10-year risk of fatal CVD events was calculated using the ESC SCORE, HellenicSCORE, and Framingham equations. Principal components analysis (PCA) was applied to evaluate the interrelationships between the inherent characteristics of the metabolic syndrome.RESULTS: The study population was comprised mostly of middle aged individuals (mean age 56.8 ± 10.6), with increased body weight (body mass index 31.3 ± 4.5 kg/m2) and waist circumference (104.7 ± 10.7 cm), elevated systolic blood pressure (143.4 ± 17.5 mmHg), borderline diastolic blood pressure (88.1 ± 10.3 mmHg), elevated total cholesterol (256.9 ± 42.4 mg/dl), LDL-cholesterol (172.5 ± 40.2 mg/dl) and triglycerides (198.4 ± 74.3 mg/dl), decreased HDL-cholesterol (44.8 ± 11.2 mg/dl) and slightly elevated fasting blood glucose (103.2 ±10.2 mg/dl). Raised blood pressure and hypertriglyceridemia were more common in men (89.6% vs 84.2% and 86.8% vs 74.2%, respectively; P < 0.001). Low HDL-cholesterol and abdominal obesity were more common in women (58.2% vs 66.2% and 85.8% vs 97.1%, respectively; P < 0.001). According to HellenicSCORE, the mean 10-year cardiovascular mortality risk in the study population was 4.2% ± 3.6%, whereas ESC SCORE calculated it as 3.3% ± 3.8% and Framingham as 3.8% ± 3.8%. The relative risk of men vs women was 2.3 (HellenicSCORE), 3.6 (ESC SCORE) and 3.0 (Framingham). Among the participants, 29.2% were classified as high and very high risk according to HellenicSCORE, compared to 20.2% using ESC SCORE and 25.5% using Framingham. The correlation coefficient Kendall tau-b showed that all 3 risk equations had good concordance in classifying men as high or low risk. However, the HellenicSCORE equation calculated more women with metabolic syndrome as high risk. PCA revealed three main components that explained 68.4% of the total variation. The first one was heavily loaded by blood pressure (28.6% of the total variation explained), followed by a component characterized by lipid variables (21.7%) and a component characterized by fasting glucose and waist circumference measurements (18.1% explained variation). Therefore, the most dominant characteristic of the metabolic syndrome in our study was elevated blood pressure levelsCONCLUSIONS: The information from our study may assist in improving the prevention and treatment of the metabolic syndrome in the Greek population and, ultimately, in reducing the cardiovascular morbidity and mortality burden in Greece.

ΣΤΟΧΟΣ: Σκοπός της μελέτης ήταν η ανάλυση των δημογραφικών, κλινικών και βιοχημικών χαρακτηριστικών ενός αντιπροσωπευτικού δείγματος πληθυσμού με μεταβολικό σύνδρομο από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, η διερεύνηση των συσχετίσεων μεταξύ των κριτηρίων του μεταβολικού συνδρόμου, ο υπολογισμός του καρδιαγγειακού κινδύνου για διάφορες υποομάδες αυτού του πληθυσμού και η σύγκριση των ευρημάτων από τη χρήση διαφορετικών αλγόριθμων υπολογισμού του καρδιαγγειακού κινδύνου.ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Συμπεριλήφθηκε ένα δείγμα 2.023 τυχαία επιλεχθέντων ατόμων (824 ανδρών και 1.199 γυναικών) που πληρούσαν τα κριτήρια κατά ΑΗΑ/ΝHLBI για τη διάγνωση του μεταβολικού συνδρόμου. Ο 10ετής κίνδυνος καρδιαγγειακού θανάτου κάθε ατόμου υπολογίστηκε με βάση 3 μοντέλα πρόβλεψης κινδύνου: το ESC SCORE, το HellenicSCORE και το Framingham risk score. Οι συσχετίσεις μεταξύ των συνιστωσών του μεταβολικού συνδρόμου και η σχετική τους σημασία μελετήθηκε περαιτέρω με χρήση της μεθόδου ανάλυση των κύριων συνιστωσών.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Ο πληθυσμός της μελέτης αποτελούνταν λοιπόν κυρίως από άτομα μέσης ηλικίας (μέση τιμή 56,8 ± 10,6 έτη), παχύσαρκα (δείκτης μάζας σώματος 31,3 ± 4,5 kg/m2), με αυξημένη περίμετρο μέσης (104,7 ± 10,7 cm), ήπια αυξημένη ΣΑΠ (143,4 ± 17,5 mmHg) και οριακά αυξημένη ΔΑΠ (88,1 ± 10,3 mmHg), με αυξημένη ολική χοληστερόλη (256,9 ± 42,4 mg/dl), LDL-χοληστερόλη (172,5 ± 40,2 mg/dl) και τριγλυκερίδια (198,4 ± 74,3 mg/dl), με μειωμένη HDL-χοληστερόλη (44,8 ± 11,2 mg/dl) και με ήπια διαταραχή της γλυκόζης νηστείας (103,2 ±10,2 mg/dl). Τα αυξημένα επίπεδα ΑΠ και η υπερτριγλυκεριδαιμία ήταν συχνότερα στους άνδρες σε σύγκριση με τις γυναίκες (89,6% έναντι 84,2% και 86,8% έναντι 74,2%, αντίστοιχα), ενώ τα χαμηλά επίπεδα HDL-χοληστερόλης και η κοιλιακή παχυσαρκία ήταν συχνότερα στις γυναίκες (58,2% έναντι 66,2% και 85,8% έναντι 97,1%, p<0,001 για όλες τις συγκρίσεις). Με την εφαρμογή του αλγορίθμου εκτίμησης του κινδύνου HellenicSCORE ο μέσος 10ετής κίνδυνος καρδιαγγειακού θανάτου για αμφότερα τα φύλα ήταν 4,2% ± 3,6%, με το ESC SCORE ήταν 3,3% ± 3,8% και με το Framingham ήταν 3,8% ± 3,8%. Όσον αφορά τις διαφορές μεταξύ των δύο φύλων, ο κίνδυνος θανάτου ήταν υπερδιπλάσιος για τους άνδρες σε σύγκριση με τις γυναίκες. Με χρήση του συντελεστή συσχέτισης Kendall tau-b διαπιστώθηκε ότι υπήρχε καλή συμφωνία (concordance) μεταξύ των 3 αλγόριθμων όσον αφορά την κατάταξη των ανδρών σε κατηγορίες κινδύνου. Ωστόσο, το HellenicSCORE ανέδειξε περισσότερες γυναίκες υψηλού κινδύνου. H ανάλυση των κύριων συνιστωσών ανέδειξε τρεις συνιστώσες που αντιστοιχούν στο 68,4% της συνολικής πληροφορίας. Έτσι, η 1η συνιστώσα που περιέχει και το 28,6% της πληροφορίας είναι φορτωμένη κυρίως με τη συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση και αφορά την «υπερτασική διάσταση» του μεταβολικού συνδρόμου, η δεύτερη που περιέχει το 21% της πληροφορίας είναι φορτωμένη με τα τριγλυκερίδια και την HDL-χοληστερόλη και εκφράζει τη «δυσλιπιδαιμική διάσταση» του μεταβολικού συνδρόμου, ενώ η 3η που περιέχει το 18% της πληροφορίας είναι φορτωμένη με την περίμετρο μέσης και τη γλυκόζη νηστείας. Συνεπώς, η «υπερτασική διάσταση» του μεταβολικού συνδρόμου είναι η κυρίαρχη συνιστώσα στην PCA ανάλυση. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Οι πληροφορίες αυτές μπορεί να βοηθήσουν στον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό στρατηγικών πρόληψης και θεραπείας του μεταβολικού συνδρόμου σε επίπεδο γενικού πληθυσμού και, εν τέλει, στη μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνησιμότητας στην Ελλάδα.