Συσχέτιση των στάσεων των εκπαιδευτικών των διαπολιτισμικών γυμνασίων προς τους αλλόγλωσσους μαθητές τους και των πρακτικών που εφαρμόζουν κατά τη διδασκαλία της νεοελληνικής γλώσσας

Abstract

This study focuses on how the Greek language teachers manage the students’ linguistic and cultural diversity in the Multi-cultural/ Cross-cultural Senior High Schools. The teachers’ attitudes towards their students with a different linguistic and ethnic background as well as the practices they use when teaching Modern Greek Language are investigated in this work. Despite the fact that a lot of students with a different level of knowledge of the Greek language and a diverse cultural background attend classes in the Cross-cultural Schools, the same curricula and syllabuses, the same teaching material and methodology with the other types of Senior High Schools of Greece are used to teach them Modern Greek Language. For this reason the focus of the study is the teachers, that take on the responsibility of teaching Modern Greek Language classes in which Greek language speakers and foreign language speakers coexist.The data for the study were selected through three instruments:11questionnaires, interviews and observations. The technique of triangulation was applied with a view to gather both quantitative and qualitative data and to increase the credibility and validity of the results through cross verification.More specifically, during the investigation Questionnaires were used which were answered by the inquired staff. Also Semi- Structured Interviews, for which samples of two stages were used in many phases and finally the method of Non Participant Observation, with sampling of two stages in many phases, the data of which were used as a tool to check the findings of the other two methods. After the gathering and the electronic recording of data, the classification, the coding, the analysis, the treatment and the interpretation of the findings, that correspond to the theoretical affairs of the research, followed thoroughly.According to the results of the research, it has been confirmed that the attitudes and the practices acquired by the Greek Language teachers make the teaching process be organized in a traditional manner that results in the creation of a monolingual – oriented education system as far as the curricula and the teaching material are concerned. Undoubtedly there are many cases in which innovative and pioneering teaching methods are chosen aiming at the effective result of the course and the improvement of the students’ language level and school performance. Teachers point out the lack of infrastructure and the deficit of the institutional framework and doubt the cross-cultural dimension of the educational processes inside the cross-cultural school. However teachers themselves often try hard to create in their multicultural class an environment of mutual acceptance and collaboration among the students, in which the common values can progressively be built and the various cultures may coexist and interact.The findings of the survey seem to confirm the central research hypothesis, since the teachers, who work in a mono-lingual and mono cultural education system, present contradictions, differentiations, regressions between the traditional and the innovative. Besides, having constituted a solidified body of educational experiences and personal mentalities and perceptions, they attempt to discover new ways of managing the multilingual and multicultural composition of their classes and to create a more “cross-cultural” vision of the educational process

Η παρούσα εργασία αφορά τη διαχείριση της γλωσσικής και πολιτισμικής ετερότητας του μαθητικού δυναμικού από τους φιλολόγους που διδάσκουν γλώσσα στα Διαπολιτισμικά Γυμνάσια . Διερευνώνται οι στάσεις των εκπαιδευτικών προς τους αλλόγλωσσους μαθητές τους καθώς και οι πρακτικές που χρησιμοποιούν κατά τη διεξαγωγή του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας. Αν και στα Διαπολιτισμικά Σχολεία φοιτούν πολλοί μαθητές με διαβαθμισμένη ελληνομάθεια και ποικίλες πολιτισμικές υπαγωγές, η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας γίνεται με τα ίδια Αναλυτικά Προγράμματα, τα ίδια Διδακτικά Βιβλία και την ίδια μεθοδολογία με τα υπόλοιπα σχολεία ανά βαθμίδα εκπαίδευσης σ’ ολόκληρη τη χώρα. Για το λόγο αυτό εστιάσαμε την παρούσα έρευνα στους εκπαιδευτικούς, που αναλαμβάνουν την ευθύνη της συνεκπαίδευσης των ελληνόφωνων και αλλόγλωσσων μαθητών κατά τη διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στα σχολεία αυτά.Ως ερευνητική μέθοδος για την καταγραφή και διερεύνηση των στάσεων και των πρακτικών των φιλολόγων των Διαπολιτισμικών Γυμνασίων εφαρμόστηκε η μεθοδολογική τριγωνοποίηση με στόχο το συνδυασμό των ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων. Συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκε Ερωτηματολόγιο, που απαντήθηκε από το σύνολο του ερευνώμενου πληθυσμού, Ημιδομημένη Συνέντευξη, για την οποία .χρησιμοποιήθηκε πολυσταδιακή δειγματοληψία δυο σταδίων και τέλος έγινε Μη Συμμετοχική Παρατήρηση, με πολυσταδιακή δειγματοληψία δυο σταδίων, τα δεδομένα της οποίας χρησιμοποιήθηκαν ως εργαλείο ελέγχου των ευρημάτων των δυο άλλων μεθόδων. Μετά τη συλλογή και την ηλεκτρονική καταγραφή των δεδομένων ακολούθησε η ταξινόμηση, η κωδικοποίηση, η ανάλυση, η επεξεργασία και η ερμηνεία των ευρημάτων, που αντιστοιχούν στις θεωρητικές υποθέσεις της έρευνας.Από τα ευρήματα της έρευνας διαπιστώνεται ότι στις στάσεις και τις πρακτικές των φιλολόγων κυριαρχεί ένα παραδοσιακό πλαίσιο οργάνωσης της διδασκαλίας, που εγγράφεται σ’ ένα μονογλωσσικά προσανατολισμένο σύστημα εκπαίδευσης ως προς τα προγράμματα σπουδών και τα σχολικά βιβλία. Δεν είναι όμως λίγες οι περιπτώσεις που επιλέγονται διδακτικοί χειρισμοί καινοτόμοι και πρωτοποριακοί με στόχο την αποτελεσματική έκβαση του μαθήματος, τη βελτίωση10της γλωσσομάθειας των μαθητών και τη σχολική τους πρόοδο. Στο λόγο των εκπαιδευτικών τονίζονται κατ’ επανάληψη οι ελλείψεις σε επίπεδο υποδομών αλλά και θεσμών και αμφισβητείται ουσιαστικά η διαπολιτισμική διάσταση των εκπαιδευτικών διαδικασιών εντός του διαπολιτισμικού σχολείου. Ωστόσο οι ίδιο οι εκπαιδευτικοί συχνά προσπαθούν να δημιουργήσουν στην πολυπολιτισμική τάξη τους ένα πλαίσιο αλληλοαποδοχής και συνεργατικότητας των συμ-μαθητών, ώστε να οικοδομηθεί σταδιακά ένα πλαίσιο κοινών αξιών εντός του οποίου οι διάφοροι πολιτισμοί να συνυπάρχουν και να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.Τα ευρήματα της έρευνας φαίνεται να επιβεβαιώνουν την κεντρική υπόθεση της έρευνας, καθώς οι εκπαιδευτικοί, μέσα στο μονογλωσσικό και μονοπολιτισμικό εκπαιδευτικό σύστημα που εργάζονται, εμφανίζουν αντιφάσεις, διαφοροποιήσεις, παλινδρομήσεις ανάμεσα στο παραδοσιακό και το καινοτόμο και, έχοντας συγκροτήσει ένα παγιωμένο σώμα εκπαιδευτικών εμπειριών και προσωπικών ιδεολογιών και αντιλήψεων, επιχειρούν να βρουν νέους τρόπους διαχείρισης της πολύγλωσσης και πολυπολιτισμικής σύνθεσης των τάξεών τους και να δημιουργήσουν μια πιο «διαπολιτισμική» οπτική της εκπαιδευτικής διαδικασίας