Η εισαγωγή της λογιστικής του δεδουλευμένου στους ελληνικούς οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης: υλοποίηση και αποτελέσματα

Abstract

This doctoral thesis constitutes a thorough evaluation of the outcomes produced by the accounting change that introduced accrual accounting in the context of Greek municipalities. The research objective of this thesis is dual: on the one hand it is the evaluation of the informative quality of municipal annual statements, as well as investigation of the factors that exhibit an influence over this quality, while on the other hand, it is the examination of the roles accounting information fulfils in the municipal context, as well as the assessment of the influence of these roles on the quality of financial management. In order to meet the first research objective, the audit reports of the annual financial statements of Greek municipalities were examined so as to assess the level of compliance with the accounting standards. Moreover, the influence of certain factors on the municipal level of compliance was evaluated via multiple linear regression analysis. As regards the second research objective, a questionnaire-based research took place so as to determine the uses of accounting information in the context of Greek municipalities, as well as the effect of these uses on the quality of the financial administration. The statistical results revealed that the quality of the information provided by the municipal accounting systems can be further improved. Moreover, it was found that the municipal size and wealth, as well as the level of experience in the issuance of accrual based financial statements exhibit a negative influence over the compliance with the accounting standards. However, the size of the external auditor was found to exhibit a positive influence on compliance. As regards the second research objective, it was found that cash accounting maintains its primacy over the newly installed accrual accounting. Finally, concerning the assessment of the influence of the accounting systems use on the quality of Greek municipalities financial administration, the statistical results demonstrated that accrual accounting does indeed offer to a certain extent the desired improvement.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή αποτελεί μία ενδελεχή αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της λογιστικής αλλαγής η οποία πραγματοποιήθηκε στους ελληνικούς ΟΤΑ με την εισαγωγή της αρχής του δεδουλευμένου για τη λογιστική παρακολούθηση των εργασιών τους. Ο στόχος της διατριβής είναι διττός: από τη μία πλευρά εξετάζεται η ποιότητα της λογιστικής πληροφόρησης όπως αυτή προκύπτει από το κύκλωμα της λογιστικής του δεδουλευμένου που λειτουργεί στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και οι προσδιοριστικοί παράγοντες της ποιότητας αυτής, ενώ από την άλλη πλευρά διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα λογιστικά δεδομένα που προκύπτουν τόσο από το κύκλωμα της δεδουλευμένης βάσης όσο και από το σύστημα της ταμειακής λογιστικής, καθώς και η επίπτωση της χρήσης των λογιστικών δεδομένων αυτών στην ποιότητα της οικονομικής διαχείρισης των ΟΤΑ. Για τον πρώτο στόχο πραγματοποιήθηκε ανάλυση των πιστοποιητικών ελέγχου των λογιστικών καταστάσεων των ΟΤΑ προκειμένου να διαπιστωθεί ο βαθμός συμμόρφωσης των εν λόγω οργανισμών με τα λογιστικά πρότυπα, ενώ παράλληλα ελέγχθηκε μέσω πολλαπλών γραμμικών παλινδρομήσεων η επίδραση συγκεκριμένων παραγόντων στη συμμόρφωση των οργανισμών με τα ισχύοντα πρότυπα. Αναφορικά με το δεύτερο στόχο, πραγματοποιήθηκε έρευνα με ερωτηματολόγια ούτως ώστε να διαπιστωθεί ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα λογιστικά δεδομένα στο πλαίσιο της λειτουργίας των ΟΤΑ, καθώς και το αν ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα δεδομένα αυτά επιδρά στη ποιότητα της οικονομικής διαχείρισης. Τα στατιστικά αποτελέσματα έδειξαν ότι η ποιότητα της λογιστικής πληροφόρησης έχει ακόμα περιθώρια βελτίωσης. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι το μέγεθος και η οικονομική επιφάνεια ενός ΟΤΑ, καθώς και η πρότερη εμπειρία του στη σύνταξη καταστάσεων βάσει της αρχής του δεδουλευμένου επιδρούν αρνητικά στην ποιότητα της λογιστικής πληροφόρησης, ενώ το μέγεθος του ορκωτού ελεγκτή εμφανίζει θετική επίδραση. Όσον αφορά δε στο δεύτερο ερευνητικό στόχο της διατριβής, τα στατιστικά αποτελέσματα κατέληξαν στο συμπέρασμα της διατήρησης της ανωτερότητας της ταμειακής λογιστικής έναντι της λογιστικής του δεδουλευμένου. Τέλος, όσον αφορά στη διερεύνηση της επίδρασης της χρήσης των λογιστικών κυκλωμάτων στην ποιότητα της οικονομικής διαχείρισης των ΟΤΑ, διαπιστώθηκε ότι πράγματι η λογιστική του δεδουλευμένου προσφέρει σε κάποιο βαθμό την επιθυμητή βελτίωση.