The rural economy of the Selanik countryside in the middle of the 19th century

Abstract

The present thesis discusses aspects of the agrarian economy of the Selanik countryside in the middle of the 19th century following two axes: (1)The differentiation of rural economies between çiftliks and village-type settlements (discussing in this respect observations and arguments presented in çiftlik agrarian relations literature), and (2) a geographical perspective based on local economies ('microregions'), founded on physical environmental features and accessibility of settlements to the main roads and the city. It is attested that local rural communities presented significantly diversified portfolios of economic resources, clear socio-economic stratification within both çiftliks and villages, and different forms of organization of labour and production relations, shaped primarily by the dominant control of çiftlik-holders on land in the Vardar lowlands, setting in this way the context for the particular features of local çiftlik- and village-type economies.

H παρούσα διατριβή εξετάζει όψεις της αγροτικής οικονομίας της υπαίθρου της Θεσσαλονίκης στα μέσα του 19ου αιώνα ακολουθώντας δύο άξονες: (1) τη διαφοροποίηση των αγροτικών οικονομιών σε οικισμούς τύπου 'τσιφλίκι' και 'χωριό' (συζητώντας σε αυτό το πλαίσιο παρατηρήσεις και επιχειρήματα που παρουσιάστηκαν στη σχετική με τις αγροτικές σχέσεις στα τσιφλίκια βιβλιογραφία) και (2) μια γεωγραφική προοπτική βασισμένη σε μονάδες τοπικών οικονομιών ('μικρο-περιοχών'), που ορίζονται από τα χαρακτηριστικά του φυσικού τους περιβάλλοντος και την προσβασιμότητα των οικισμών τους στο κύριο οδικό δίκτυο και το αστικό κέντρο. Διαφαίνεται ότι οι τοπικές αγροτικές κοινότητες παρουσιάζουν σημαντικά διαφοροποιημένους συνδυασμούς οικονομικών πόρων, ξεκάθαρη κοινωνικο-οικονομική διαστρωμάτωση τόσο εντός των τσιφλικιών όσο και στα χωριά, καθώς και διαφορετικές μορφές οργάνωσης της εργασίας και των παραγωγικών σχέσεων που διαμορφώνονται κατά κύριο λόγο από τον κυρίαρχο έλεγχο των κατόχων τσιφλικιών στη γη των πεδινών εκτάσεων της περιοχής του Βαρδάρη, θέτοντας με τον τρόπο αυτό το πλαίσιο για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των τοπικών οικονομιών τσιφλικιών και χωριών.

Tez, 19. yüzyılın ortasında Selanik taşrası kırsal ekonomisini, iki eksen üzerinden tartışıyor: Bu iki eksenin birisi, çiftlikler ve köylerin kırsal ekonomilerinin farklılaştırılmasıdır. (Bu kapsamda çiftlik tipi zirai ilişkilerini araştıran literatürün sunduğu gözlemleri ve argümanlarını tartışıyor). İkinci ekseni ise, doğal çevre ve yolları açısından yerleşimlerinin şehre erişimine dayalı yerel ekonomilerini ('microregions') baz olarak alan coğrafi bir açı kullanmaktır. Görünüyor ki, yerel kırsal topluluklar çok çeşitli ekonomik kaynaklara sahipti, ayrıca hem çiftlik hem köy tipi yerleşimlerin içinde net sosyo-ekonomik tabakalaşma gösteriliyor. Son olarak, Vardar ovasındaki araziler üzerine çiftlik sahiplerinin genel hakimiyetinden şekillenen emek ve üretim ilişkilerinin organizasyonu da büyük çeşitlilik gösteriyor. Bu üretim ilişkileri bölgenin çiftlik ve köy ekonomilerinin özel karakteristikleri için çerçeve oluşturuyorlar.