Στρατηγική διοίκηση ανθρωπίνου δυναμικού στον δημόσιο τομέα: εργασιακή ικανοποίηση, επαγγελματική εξουθένωση και πρόσθεση αποχώρησης: η περίπτωση των εργαζομένων του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων

Abstract

This doctoral dissertation investigates the relationship between job satisfaction, burnout, and turnover intention among employees of the Ministry of Education and Religious Affairs, within the context of the distinctive characteristics of Greek public administration. The study is based on a comprehensive theoretical framework that incorporates models of job satisfaction and burnout, as well as the key determinants of turnover intention. In parallel, it examines the institutional and organizational environment of the Greek public sector, with emphasis on structural weaknesses and the reform pressures of recent decades. The empirical research was conducted through a questionnaire administered to all employees of the Ministry’s Central Service, yielding 437 valid responses. To measure the variables, the study employed the MBI-GS scale (burnout), the JDI/JIG scales (job satisfaction), and a newly developed turnover intention scale specifically adapted to the institutional realities of the Greek public sector. The analysis included descriptive statistics, correlation tests, and non-parametric statistical analyses. The findings indicate moderate to high levels of burnout, higher satisfaction with intrinsic aspects of work, and lower satisfaction with extrinsic factors such as pay and opportunities for advancement. Significant correlations were identified between reduced job satisfaction and increased burnout, as well as between these variables and turnover intention. Several demographic characteristics were also found to significantly influence the three core variables. The dissertation concludes with policy recommendations for human resource management, focusing on strengthening intrinsic motivation, enhancing the meaningfulness of work, and providing institutional support for employee well-being. Overall, the findings contribute theoretically, methodologically, and practically to the study of employee well-being in the public sector.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά τη σχέση μεταξύ εργασιακής ικανοποίησης, επαγγελματικής εξουθένωσης και πρόθεσης αποχώρησης στους υπαλλήλους του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, στο πλαίσιο των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της ελληνικής δημόσιας διοίκησης. Η μελέτη στηρίζεται σε μια ολοκληρωμένη θεωρητική προσέγγιση που περιλαμβάνει μοντέλα για την εργασιακή ικανοποίηση και την επαγγελματική εξουθένωση, καθώς και τους προσδιοριστικούς παράγοντες της πρόθεσης αποχώρησης. Παράλληλα, αναλύεται το θεσμικό και οργανωσιακό περιβάλλον της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, με έμφαση στις διαρθρωτικές αδυναμίες και τις μεταρρυθμιστικές πιέσεις των τελευταίων δεκαετιών. Η εμπειρική έρευνα πραγματοποιήθηκε μέσω ερωτηματολογίου που διανεμήθηκε στο σύνολο των υπαλλήλων της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, συγκεντρώνοντας 437 έγκυρες απαντήσεις. Για τη μέτρηση των μεταβλητών χρησιμοποιήθηκαν οι κλίμακες MBI-GS (επαγγελματική εξουθένωση), JDI/JIG (εργασιακή ικανοποίηση) και μια νέα κλίμακα για την πρόθεση αποχώρησης, ειδικά προσαρμοσμένη στο περιβάλλον του ελληνικού δημοσίου. Η ανάλυση περιελάμβανε περιγραφικά στατιστικά, ελέγχους συσχετίσεων και μη παραμετρικούς ελέγχους.Τα αποτελέσματα δείχνουν μέτρια έως υψηλή επαγγελματική εξουθένωση, υψηλότερη ικανοποίηση από ενδογενείς πλευρές της εργασίας και χαμηλότερη ικανοποίηση από εξωγενείς παράγοντες, όπως αμοιβές και δυνατότητες εξέλιξης. Διαπιστώνονται σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ μειωμένης εργασιακής ικανοποίησης και αυξημένης εξουθένωσης, καθώς και μεταξύ των δύο αυτών μεταβλητών και της πρόθεσης αποχώρησης. Ορισμένα δημογραφικά χαρακτηριστικά επηρεάζουν σημαντικά τις τρεις μεταβλητές. Η διατριβή καταλήγει σε προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, οι οποίες εστιάζουν στην ενίσχυση της εσωτερικής παρακίνησης, στην αναβάθμιση του περιεχομένου της εργασίας και στη θεσμική υποστήριξη της ευεξίας των δημοσίων υπαλλήλων. Τα ευρήματα συμβάλλουν θεωρητικά, μεθοδολογικά και πρακτικά στη μελέτη της εργασιακής ευημερίας στον δημόσιο τομέα.