Le crime dans Thérèse Raquin d’É. Zola et dans La Tueuse d’A. Papadiamantis

Abstract

This doctoral dissertation investigates the literary movement of Naturalism through a comparative study of two seminal works: Thérèse Raquin by Émile Zola and The Murderess by Alexandros Papadiamantis. The research aims to explore how each author employs the fundamental characteristics of naturalistic writing—focusing on thematic elements, psychological character analysis, as well as narrative structure and language. The analysis unfolds along three main axes: firstly, it outlines the historical and aesthetic development of Naturalism, from its origins in France to its influence on modern Greek literature. Secondly, it offers a comparative examination of the narrative techniques and expressive means adopted in both works. Finally, psychoanalytic tools are applied to illuminate the internal motivations driving the protagonists toward crime, alongside the existential concerns permeating the texts. Through this approach, the study reveals how distinct cultural and linguistic traditions converge in expressing shared thematic and existential inquiries, shedding light on enduring and universal aspects of human nature.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή πραγματεύεται τη λογοτεχνική κίνηση του Νατουραλισμού μέσω μιας συγκριτικής ανάλυσης δύο κεντρικών έργων: του Thérèse Raquin του Émile Zola και της Φόνισσας του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση της αξιοποίησης των θεμελιωδών χαρακτηριστικών της νατουραλιστικής αφήγησης από τους δύο συγγραφείς, με έμφαση στη θεματολογία, την ψυχολογική διερεύνηση των χαρακτήρων, καθώς και στη δομή και τη γλωσσική απόδοση του αφηγηματικού λόγου. Η ανάλυση δομείται σε τρεις βασικούς άξονες: αρχικά, εξετάζεται η ιστορική και αισθητική διαδρομή του Νατουραλισμού, από τη γαλλική του προέλευση έως την εκδήλωσή του στη νεοελληνική λογοτεχνία. Κατόπιν, πραγματοποιείται συγκριτική μελέτη των αφηγηματικών τεχνικών και των εκφραστικών μέσων που χρησιμοποιούνται στα δύο έργα. Τέλος, η μεθοδολογία εμπλουτίζεται με ψυχαναλυτικά εργαλεία, προκειμένου να αποκαλυφθούν τα εσωτερικά κίνητρα των πρωταγωνιστών που τους οδηγούν στην εγκληματική πράξη, καθώς και οι υπαρξιακές ανησυχίες που διαπερνούν το κείμενο. Η συγκεκριμένη προσέγγιση καταδεικνύει πώς διαφορετικές πολιτισμικές και γλωσσικές παραδόσεις μπορούν να συγκλίνουν στην ανάδειξη κοινών θεματικών και υπαρξιακών προβληματισμών, φωτίζοντας διαχρονικές πτυχές της ανθρώπινης φύσης με καθολική ισχύ.