Πληθυσμοί και υποπληθυσμοί κυττάρων του BAL σε ασθενείς με καρκίνο πνεύμονος, προ και μετά χημειοθεραπείας

Abstract

Background: Reports point out lung toxicity of chemotherapeutic agents and/or radiation therapy in lung cancer patients. However these studies usually concern the lung with the primary tumor and little is known about the “healthy” lung parenchyma. The aim of our study was to assess T-lymphocytes subpopulations in BAL of patients with metastatic lung cancer who treated with the three most applied platinum-based regimens at the level of the lung without the primary tumor. Furthermore, histological and lung function changes were evaluated after sequential chemoradiation.Methods: Fifteen lung cancer patients participated the study and underwent BAL of the opposite to the tumor lung, during diagnostic bronchoscopy before and after sequential treatment of chemotherapy with the 3 most applied platinum-based combinations: of vinorelbine (VN) 6 patients, gemcitabine (GEM) 4 patients and etoposide (EP) 5 patients and radiation therapy. Lung function tests, before and after sequential treatment, were forced expiratory volume in 1 second (FEV1), forced vital capacity (FVC), total lung capacity (TLC), diffusing capacity for carbon monoxide (DLCO) and carbon monoxide transfer coefficient (Kco).Results: Mean patients’ age was 58±9.4 years (42–75 years). Male patients were 14 (93.3%), all smokers. No significant changes in CD4+ and CD8+ cells were noted between the 3 groups of treatment. However, changes were noted within each group only for CD4+ cells: VN before vs after p= 0.05; GEM before vs after p=0.03; EP before vs after p=0.3. For CD8+ no significant changes were noted. Overall, after chemoradiation treatment significant changes were noted in FEV1 (P=0.012), FVC (P=0.046), TLC (P=0.04) from baseline. The drop from baseline was more significant after chemoradiation therapy in DLCO (P=0.002) and KCO (P=0.008). When adjusted to the treatment group, this decline of PFTs was only observed with the combination of cisplatin and GEMConclusions: According to our results, changes were noted in BALF CD4+ cells for the 3 most applied-platinum based combinations. Sequential chemoradiation causes significant changes in lung function parameters in patients with lung cancer.

Εισαγωγή: Μελέτες έχουν επισημάνει την πνευμονική τοξικότητα που προκαλεί η χημειοθεραπεία η/και η ακτινοθεραπεία σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα, Ωστόσο οι μελέτες αφορούν στον πνεύμονα που φέρει τον πρωτοπαθή όγκο, ενώ ελάχιστα γνωρίζουμε για την συμπεριφορά του απέναντι «υγειούς» πνεύμονα.Σκοπός της μελέτης ήταν η διερεύνηση της σύστασης του BAL και η ανάλυση των υποπληθυσμών των Τ-λεμφοκυττάρων σε ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα που έλαβαν 3 διαφορετικούς πλατινούχους συνδυασμούς στο επίπεδο του πνεύμονα που δεν φέρει τον πρωτοπαθή όγκο. Επιπλέον, μελετήθηκαν οι μεταβολές της αναπνευστικής λειτουργίας των ασθενών και οι πιθανές ιστολογικές βλάβες του πνευμονικού παρεγχύματος μετά από την χημειοθεραπεία ή/και ακτινοθεραπεία.Υλικό και μέθοδοι: Δεκαπέντε ασθενείς συμμετείχαν στην μελέτη και υποβλήθηκαν σε BAL, στον ετερόπλευρο από την βλάβη πνεύμονα, πριν και μετά από 6 κύκλους πλατινούχας χημειοθεραπείας – 6 ασθενείς με βινορλεβίνη, 4 με γεμσιταμπίνη και 5 με ετοποσίδη - και σε έλεγχο της αναπνευστικής λειτουργίας πριν και μετά την χημειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία. Μελετήθηκαν και συγκρίθηκαν οι υποπληθυσμοί των CD4+ και CD8+ Τ-λεμφοκυττάρων και οι αναπνευστικές παράμετροι που περιελάμβαναν τις FEV1, FVC, TLC, DLCO και KCO.Αποτελέσματα: Όλοι οι ασθενείς εκτός από έναν ήταν άνδρες και καπνιστές (14/15 - 93.3%) με μέση τιμή 76.4 ± 29.4 πακέτα-έτη. Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν 58 ± 9.4 έτη και κυμαινόταν από 42 μέχρι 75 έτη.Από την σύγκριση των Τ λεμφοκυτταρικών υποπληθυσμών (CD4+, CD8+) στο BAL δεν προέκυψαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των τριών ομάδων ασθενών (p=ns). Ωστόσο, διαπιστώθηκαν μεταβολές στους πληθυσμούς των CD4+ λεμφοκυττάρων κάθε ομάδας ασθενών πριν και μετά από την χημειοθεραπεία : βινορλεβίνη (p = 0.05), γεμσιταμβίνη (p=0.03), ετοποσίδη (p=0,3). Η ανάλυση και σύγκριση των CD8+ λεμφοκυττάρων στο BAL της κάθε ομάδας δεν ανέδειξε σημαντικές διαφορές σε κανένα πλατινούχο συνδυασμό.Από την σύγκριση των τιμών αναπνευστικής λειτουργίας στο σύνολο των ασθενών προέκυψαν σημαντικές διαφορές στην FEV1 (p=0.012), στην FVC (p=0.046), στην DLCO (p=0.002) και στην KCO (p=0.008) από την έναρξη έως την ολοκλήρωση της θεραπείας Ανάλογη μείωση στις τιμές της αναπνευστικής λειτουργίας με αυτή στο σύνολο των ασθενών, διαπιστώθηκε μόνο στην ομάδα των ασθενών που έλαβαν τον συνδυασμό σισπλατίνης/γεμσιταμβίνης.Συμπεράσματα: Σύμφωνα με τα αποτελέσματά μας, προκύπτει ότι η χημειοθεραπεία προκαλεί αλλαγές στους λεμφοκυτταρικούς υποπληθυσμούς του BAL, καθώς και μεταβολές στην αναπνευστική λειτουργία των ασθενών σε συνδυασμό με την ακτινοθεραπεία.