Το Ενιαίο Πολυκλαδικό Λύκειο (ΕΠΛ): ένας σταθμός στην ιστορία του εκπαιδευτικού μας συστήματος

Abstract

This work seeks to shed light on the establishment, operation, evaluation and abolition of the Integrated Multidisciplinary/Unified Multidisciplinary High School /Comprehensive High School/Polyvalence Lyceum/Polyvalent Lyceum/Multifarious Lyceum (EPL) It aims to highlight the purposes that imposed the presence of the EPL, the organization and operation of this school, its positive or negative contribution to the second level of secondary education and the reasons for which it was abolished. A historical review of educational reforms is being attempted from the creation of the modern Greek state to the post-colonial period showing that education is linked to the socio-political situation in the country. Respectively / depending on the EPL, educational systems of other countries are presented, which obviously had an impact on this specific educational "experiment". Following is historical research in the archives of the former EPL, in the educational magazines of the time, in the Press of the time, in the archives of the Federation of Education and in the archives of the Parliament. The interviews, which were used to cross-check the data, concern the Minister of Education, who instituted the EPL, Apostolos Kaklamanis, the members of the EPL Working Group, the Directors and Deputy Directors of the EPL, the EPL teachers and former students of the EPL (See also interview with former Prime Minister Alexis Tsipras). The quantification of some elements of the research has aided in the qualitative research that has been carried out, so that there is an overall view / intersection of the data and a safer /more trustworthy conclusion. The main conclusion of the research is that the original political plan regarding this school, was not implemented. Political and economic support of the institution did not exist during its operation, nor were the proposals for the improvement of its evaluators used. Changes of ministers and political parties, since the mid-1980s, have resulted in ambiguity at the level of political will, weakness or disorganization of the support and development mechanisms of the EPL, while discouraging initiatives for the progress of the school. After the climate of uncertainty, the abolition of the EPL occured. The main reason for the abolition of the institution seems to be the change in educational policy, by the very party which created it. In all the cases where the institution has developed positively ,research revealed the operation of "another school" and this is mainly due to the "leaders", that is, the Professors, the Directors / Deputy Directors and the Working Group of the EPL.

Η θεσμοθέτηση, η λειτουργία, η αξιολόγηση και η κατάργηση του Ενιαίου Πολυκλαδικού Λυκείου (ΕΠΛ) είναι τα σημεία που επιδιώκει να φωτίσει η συγκεκριμένη εργασία. Στοχεύει να αναδείξει τους σκοπούς που επέβαλαν την παρουσία του ΕΠΛ, τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας του συγκεκριμένου σχολείου, ώστε να φανεί η θετική ή όχι συμβολή του στη δεύτερη βαθμίδα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και οι λόγοι για τους οποίους καταργήθηκε. Επιχειρείται ιστορική αναδρομή στις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις από τη δημιουργία του νεοελληνικού κράτους μέχρι την περίοδο της μεταπολίτευσης και συνδέεται η εκπαίδευση με την πολιτικοκοινωνική κατάσταση στη χώρα. Παρουσιάζονται αντίστοιχα/ανάλογα με το ΕΠΛ, εκπαιδευτικά συστήματα άλλων χωρών, τα οποία φανερά, είχαν επιρροή στο συγκεκριμένο εκπαιδευτικό «πείραμα». Ακολουθεί ιστορική έρευνα στα αρχεία των πρώην ΕΠΛ, στα εκπαιδευτικά περιοδικά της εποχής, στον Τύπο της εποχής, στα αρχεία της ΟΛΜΕ και στα πρακτικά της Βουλής. Οι συνεντεύξεις, οι οποίες αξιοποιήθηκαν για τη διασταύρωση των στοιχείων, αφορούν στον Υπουργό Παιδείας, που θεσμοθέτησε το ΕΠΛ, Απόστολο Κακλαμάνη, στα μέλη της Ομάδας Εργασίας του ΕΠΛ, στους Διευθυντές και Υποδιευθυντές των ΕΠΛ, στους Εκπαιδευτικούς του ΕΠΛ και στους πρώην μαθητές του ΕΠΛ (βλ. και συνέντευξη πρώην Πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα). Η ποσοτικοποίηση κάποιων στοιχείων της έρευνας λειτούργησε επικουρικά στην ποιοτική έρευνα που πραγματοποιήθηκε, ώστε να υπάρξει συνολική θεώρηση/ διασταύρωση των στοιχείων και ασφαλέστερη εξαγωγή συμπερασμάτων. Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι ο αρχικός πολιτικός σχεδιασμός, σε ό,τι αφορά στο συγκεκριμένο σχολείο, δεν υλοποιήθηκε. Πολιτική και οικονομική στήριξη του θεσμού δεν υπήρξε στην πορεία της λειτουργίας του, ούτε αξιοποιήθηκαν οι προτάσεις βελτίωσης των αξιολογητών του. Οι αλλαγές υπουργών και κομμάτων, από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, είχαν ως αποτέλεσμα την ασάφεια στο επίπεδο της πολιτικής βούλησης, την ατονία ή την αποδιοργάνωση των μηχανισμών στήριξης και ανάπτυξης του ΕΠΛ, ενώ αποθαρρύνονταν οι πρωτοβουλίες για την πρόοδο του σχολείου. Μετά το κλίμα αβεβαιότητας επέρχεται η κατάργηση του ΕΠΛ. Ο κύριος λόγος κατάργησης του θεσμού φαίνεται να είναι η αλλαγή εκπαιδευτικής πολιτικής, από το ίδιο το κόμμα που το δημιούργησε. Σε όσες περιπτώσεις ο θεσμός εξελίχθηκε θετικά, η έρευνα αποκάλυψε τη λειτουργία ενός «άλλου σχολείου» και αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στους «πρωτεργάτες», δηλαδή, στους Καθηγητές, στους Διευθυντές/Υποδιευθυντές και στην Ομάδα Εργασίας του ΕΠΛ.