Ανάπτυξη μεθόδων φαρμακοοικονομικής αξιολόγησης φαρμακευτικών αγωγών στα ασφαλιστικά συστήματα παροχών υγείας

Abstract

Social security Health Management Organizations (HMO’s) of the new era, challenged to meet the state budgetary limitations, are prone in seeking more efficient methods and decision making patterns, in order to rationalize the use of the sources available. The provision of the optimum therapeutic outcome to the insured patient is a dominant precondition according to the principles of the Evidence Based scientific practice. In other words the decision making process applied, predisposes the assessment and measurement of the expected outcomes and used sources and technologies, trying to optimise their balance. Pharmacoeconomics as a branch of Health Economics, with their scientific methodology are able to provide a valuable support to this task. The current study aimed to review the bibliography regarding pharmacoeconomics and its application as well as to perform comprehensive analysis of an entire pharmaceutical care system of a state in its individual framework. The methodological pattern development, necessary to the decision making in health care management issues was also pursuit. Romania was preferred to be the reference state to this analysis, consisting of an immature but developing market in rapid transition to the EU regulations. The Romanian pharmaceutical market was also providing a unique opportunity for comparisons annotations and development anticipations, given the capabilities and failures of the “mature” European systems of France, Spain and Greece revised and compared to it. The measurement of the pharmaceutical consumption was made by applying a cost minimization method together with a budget impact analysis. The model was preferred in order to better evaluate and prove the competences of the respective and practical regulatory interventions in health care and pharmacotherapy policies adopted in the country. The pharmaceutical consumption was analyzed during the decade 1996-2005 in 2005 to 2008 in order to reveal accurately the impact of the transient legislative and regulatory characteristics of Romania as compared to the other countries. A total of 927 active pharmaceutical ingredients (API’s) were registered, being contained in 3272 marketed products or 5824 pharmaceutical forms and formulations. The sum of the Defined Daily Dosages calculated in accordance to Αnatomic Therapeutic Classification system (ATC/DDD) that WHO adopts and yearly updates and the respective Daily Treatment Costs, together with the actual consumption in packages (units) sold and their readjusted values in USD exchange parity have been chosen as the most representative measures of the country consumption. A simulation of a methodological pattern for decision making with impact analysis was also applied based on the reclassification of APIs by homogeneous pharmacotherapy subgroups (easily subject to substitution) by selected/preferred therapeutic outcome.

Τα σύγχρονα ασφαλιστικά συστήματα παροχών υπηρεσιών υγείας, κάτω από την ασφυκτική δημοσιονομική πίεση που υφίστανται, αναγνωρίζουν ολοένα και περισσότερο ως κυρίαρχο αιτούμενό τους την αριστοποίηση της χρήσης των διαθέσιμων πόρων έναντι των τεχνολογιών, προκειμένης της ορθής λήψης αποφάσεων. Προϋπόθεση φυσικά είναι η εξασφάλιση της βέλτιστης δυνατής έκβασης για τον νοσούντα, με γνώμονα την ορθή και τεκμηριωμένη πρακτική. Η διαδικασία δηλαδή της λήψης αποφάσεων στα ασφαλιστικά συστήματα υγείας, θα πρέπει να στηρίζεται στην αξιολόγηση και την μέτρηση των προσδοκώμενων εκβάσεων, προκειμένης της βέλτιστης χρήσης των υπαρχόντων πόρων για πρόσβαση στις διαθέσιμες τεχνολογίες. Πολύτιμη βοήθεια προς την κατεύθυνση αυτή μπορεί να προσφέρει η Φαρμακοοικονομία, ένας κλάδος-παράγωγο των Οικονομικών της Υγείας που έχει σαν αντικείμενο το «κόστος ευκαιρίας» στη φαρμακευτική δαπάνη ή αλλιώς τον προσδιορισμό της σχέσης των διαθεσίμων πόρων για φαρμακοθεραπεία έναντι της θεραπευτικής έκβασης. Στην διατριβή αυτή ανασκοπείται η βιβλιογραφία η σχετική με την φαρμακοοικονομία και τις εφαρμογές της, και αναλύεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα παροχών φαρμακοθεραπείας στα ιδιοσυστατικά του χαρακτηριστικά. Προτείνεται επίσης η μεθοδολογική ανάπτυξη ενός μοντέλου λήψης αποφάσεων σε αντίστοιχα συστήματα παροχών υγείας. Στην μελέτη, ως χώρα αναφοράς επελέγη η Ρουμανία, γιατί διέθετε άωρα χαρακτηριστικά στην αγορά του φαρμάκου ενώ ήταν σε ταχεία μετάβαση προς τα ευρωπαϊκά νομοκανονιστικά πλαίσια. Η ρουμανική φαρμακευτική αγορά παρουσίαζε έτσι μοναδική ευκαιρία για αναλύσεις αλλά και εκτιμήσεις των μελλοντικών εξελίξεών της, λαμβάνοντας υπ’ όψη τις δυνατότητας αλλά και τις αποτυχίες των «ωρίμων» ευρωπαϊκών συστημάτων της Γαλλίας, Ισπανίας και Ελλάδας που συγκριτικά ανασκοπήθηκαν και προς τα οποία νομοκανονιστικά συνέκλινε. Για την αξιολόγηση της φαρμακευτικής κατανάλωσης χρησιμοποιήθηκε μέθοδος ελαχιστοποίησης κόστους σε συνδυασμό με ανάλυση επίπτωσης στους προϋπολογισμούς. Οι μέθοδοι επελέγησαν προκειμένου να αποτυπωθούν ακριβέστερα οι επιπτώσεις συγκεκριμένων ρυθμιστικών παρεμβάσεων ως προς τις πολιτικές φαρμακοθεραπείας που εφαρμόστηκαν στη χώρα. Η φαρμακευτική κατανάλωση αποτυπώθηκε εξελικτικά κατά την δεκαετία 1996-2005 καθώς και μεταξύ 2005-2008 ώστε να αποτυπωθούν με ακρίβεια οι επιπτώσεις των μεταβατικών νομοκανονιστικών χαρακτηριστικών της Ρουμανίας σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες. Καταγράφηκε ένα σύνολο 927 δραστικών φαρμακευτικών ουσιών (API’s) που περιέχονταν σε 3272 φαρμακευτικά προϊόντα που εντοπίστηκαν να κυκλοφορούν υπό 5824 διαφορετικές φαρμακοτεχνικές μορφές και περιεκτικότητες. Υπολογίστηκε το σύνολο των Καθορισμένων Ημερήσιων Δόσεων (ΚΗΔ) σύμφωνα με την ταξινόμηση κατά ATC/DDD που υιοθετεί ο ΠΟΥ και ετησίως αναθεωρεί καθώς και το αντίστοιχο Κόστος Ημερήσιας Θεραπείας (ΚΗΘ) ως επιλέξιμων και αντιπροσωπευτικών μεγεθών κατανάλωσης, καθώς και η αντίστοιχη κατανάλωση συσκευασιών αλλά και δαπανών σε Αμερικανικά Δολάρια αναπροσαρμοσμένων αξιών. Εφαρμόστηκε επίσης προσομοίωση μεθοδολογικού προτύπου λήψεως αποφάσεων με ανάλυση επιπτώσεων σε προϋπολογισμούς μετά από επανακατάταξη των API’s που ανήκαν στην κατηγορία των φαρμάκων του μυοσκελετικού συστήματος (Musculosceletal system κατά ATC/DDD), ανά ομοιογενείς φαρμακοθεραπευτικές κατηγορίες υποκαταστάσιμων φαρμάκων σε επιλέξιμες θεραπευτικές εκβάσεις.