Στρες και τελομερή στον καρκίνο του μαστού: ο ρόλος της διαχείρισης

Abstract

Background: Chronic psychological stress has been associated with accelerated cellular aging through mechanisms involving oxidative stress, inflammation, and telomere attrition. Breast cancer survivors represent a biologically vulnerable population due to both the disease and its treatments. However, it remains unclear whether stress-management interventions can influence markers of telomere biology. Objective: To investigate the effect of a structured stress-management intervention on telomere length and oxidative stress markers in breast cancer survivors. Methods: A randomized controlled trial was conducted including an intervention group and a control group. Telomere length was assessed using monochrome multiplex qPCR and expressed as relative T/S ratio (z-scores). Oxidative stress markers and psychological outcomes were also evaluated using validated instruments. Analyses included Intention- to- Treat and exploratory per protocol. Results: No overall statistically significant between-group differences were observed in telomere length change. However, the exploratory analyses suggested differential biological responsiveness according to baseline telomere length. Improvements in oxidative stress indices and psychological distress were observed in the intervention group. Conclusions: The findings suggest potential biological relevance of stress management in breast cancer survivorship, although telomere dynamics may require longer follow-up periods to demonstrate measurable modification. Larger and longer-term studies incorporating multi-level biological profiling are warranted to clarify the underlying mechanisms.

Εισαγωγή: Το χρόνιο ψυχολογικό στρες έχει συσχετιστεί με επιταχυνόμενη κυτταρική γήρανση, μέσω μηχανισμών που περιλαμβάνουν οξειδωτικό στρες, φλεγμονή και τελομερική φθορά. Οι επιζώσες καρκίνου του μαστού αποτελούν πληθυσμό αυξημένης βιολογικής ευαλωτότητας, λόγω της νόσου και των αντικαρκινικών θεραπειών. Ωστόσο, παραμένει ασαφές κατά πόσο παρεμβάσεις διαχείρισης στρες μπορούν να επηρεάσουν δείκτες τελομερικής βιολογίας. Σκοπός: Η διερεύνηση της επίδρασης μιας δομημένης παρέμβασης διαχείρισης στρες στο μήκος των τελομερών και σε δείκτες οξειδωτικού στρες σε επιζώσες καρκίνου μαστού. Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη με ομάδα παρέμβασης και ομάδα ελέγχου. Το μήκος τελομερών εκτιμήθηκε με τη μέθοδο monochrome multiplex qPCR και εκφράστηκε ως σχετικός λόγος (T/S ratio, z-scores). Αξιολογήθηκαν επίσης δείκτες οξειδωτικού στρες και ψυχολογικές μεταβλητές μέσω επικυρωμένων εργαλείων. Οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με την αρχή Intention-to-Treat και διερευνητική per-protocol. Αποτελέσματα: Δεν παρατηρήθηκαν συνολικές στατιστικά σημαντικές μεταξύ-ομάδων διαφορές στη μεταβολή του μήκους τελομερών. Ωστόσο, οι διερευνητικές αναλύσεις υπέδειξαν πιθανή διαφοροποίηση της απόκρισης ανάλογα με το αρχικό μήκος τελομερών. Παράλληλα, καταγράφηκε βελτίωση σε δείκτες οξειδωτικού στρες και ψυχολογικής επιβάρυνσης στην ομάδα παρέμβασης.Συμπεράσματα: Τα ευρήματα υποστηρίζουν την πιθανή βιολογική σημασία της διαχείρισης στρες σε επιζώσες καρκίνου μαστού, αν και η τελομερική δυναμική ενδέχεται να απαιτεί μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα για να καταστεί μετρήσιμα τροποποιήσιμη. Μελλοντικές μελέτες μεγαλύτερης διάρκειας και με πολυπαραγοντική βιολογική αξιολόγηση είναι απαραίτητες για την περαιτέρω αποσαφήνιση των υποκείμενων μηχανισμών.