Η μαθηματική μοντελοποίηση στον τουρισμό: ανάλυση του τουριστικού προϊόντος προορισμός

Abstract

This doctoral dissertation examines the mathematical modeling of tourist behavior, focusing on the tourism destination as a complex and dynamic product. The study is situated within the contemporary digital environment, where the dissemination of information through social media transforms the way travelers perceive, evaluate, and select destinations. The main objective of the research is to develop an integrated conceptual and mathematical model that captures the decision-making process by incorporating cognitive, emotional, social, and economic dimensions. The theoretical framework of the dissertation is based on the synthesis of multiple scientific approaches, with particular emphasis on the concepts of destination image, trust, attractiveness, perceived risk, and emotional response. At the same time, the role of social media is highlighted as a key mechanism in shaping tourism-related information, along with the importance of digital source credibility and social influence mechanisms such as social proof and likes. The empirical investigation was conducted using a quantitative research methodology, employing a structured questionnaire and collecting data from a sample of travelers. Data analysis was carried out using statistical techniques, including descriptive and inferential statistics, reliability tests, factor analysis, and multivariate methods, in order to test the research hypotheses and examine the relationships among the variables included in the proposed model. The findings indicate that social media significantly influence the formation of destination image and, through it, the intention to visit. Information credibility emerges as a critical factor that enhances trust in the destination, while social influence mechanisms contribute to the formation of attitudes and preferences. Attractiveness and trust function as key mediating variables, whereas perceived risk negatively affects the intention to choose a destination. Additionally, emotional response strengthens the connection with the destination and contributes to the formation of travel intention. The incorporation of the economic dimension highlights the importance of available resources in converting intention into actual behavior. The dissertation contributes theoretically by developing an integrated and interdisciplinary framework for analyzing tourist behavior, moving beyond fragmented approaches found in the existing literature. At the methodological level, it proposes a multifactorial model that enables the analysis of complex relationships among variables, while at the practical level, it provides useful insights for tourism planning and destination management in the digital environment. Overall, the study demonstrates that tourist behavior is a multidimensional and dynamic phenomenon shaped by the interaction of information, perception, and experience. Understanding these mechanisms is essential for the development of effective tourism strategies and for the further advancement of scientific knowledge in the field.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει τη μαθηματική μοντελοποίηση της τουριστικής συμπεριφοράς, με επίκεντρο τον τουριστικό προορισμό ως ένα σύνθετο και δυναμικό προϊόν. Η έρευνα εντάσσεται στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον, όπου η διάχυση της πληροφορίας μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μετασχηματίζει τον τρόπο με τον οποίο οι ταξιδιώτες αντιλαμβάνονται, αξιολογούν και επιλέγουν προορισμούς. Στόχος της μελέτης είναι η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου εννοιολογικού και μαθηματικού μοντέλου που αποτυπώνει τη διαδικασία λήψης απόφασης, ενσωματώνοντας γνωστικές, συναισθηματικές, κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις. Το θεωρητικό πλαίσιο της διατριβής βασίζεται στη σύνθεση διαφορετικών επιστημονικών προσεγγίσεων, με έμφαση στην έννοια της εικόνας του προορισμού, της εμπιστοσύνης, της ελκυστικότητας, του αντιλαμβανόμενου κινδύνου και της συναισθηματικής ανταπόκρισης. Παράλληλα, αναδεικνύεται ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ως βασικού μηχανισμού διαμόρφωσης της τουριστικής πληροφόρησης, καθώς και η σημασία της αξιοπιστίας των ψηφιακών πηγών και των μηχανισμών κοινωνικής επιρροής, όπως το social proof και τα likes. Η εμπειρική διερεύνηση πραγματοποιήθηκε μέσω ποσοτικής μεθοδολογίας, με τη χρήση δομημένου ερωτηματολογίου και τη συλλογή δεδομένων από δείγμα ταξιδιωτών. Για την ανάλυση των δεδομένων εφαρμόστηκαν στατιστικές τεχνικές, όπως περιγραφική και επαγωγική στατιστική, έλεγχοι αξιοπιστίας, παραγοντική ανάλυση και πολυμεταβλητές μέθοδοι, με στόχο τον έλεγχο των ερευνητικών υποθέσεων και τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ των μεταβλητών του μοντέλου. Τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζουν σημαντικά τη διαμόρφωση της εικόνας του προορισμού και, μέσω αυτής, την πρόθεση επίσκεψης. Η αξιοπιστία της πληροφορίας αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας που ενισχύει την εμπιστοσύνη προς τον προορισμό, ενώ οι μηχανισμοί κοινωνικής επιρροής συμβάλλουν στη διαμόρφωση στάσεων και προτιμήσεων. Η ελκυστικότητα και η εμπιστοσύνη λειτουργούν ως βασικοί διαμεσολαβητικοί παράγοντες, ενώ ο αντιλαμβανόμενος κίνδυνος επηρεάζει αρνητικά τη διάθεση επιλογής. Παράλληλα, η συναισθηματική ανταπόκριση ενισχύει τη σύνδεση με τον προορισμό και συμβάλλει στη διαμόρφωση της τουριστικής πρόθεσης. Η ενσωμάτωση της οικονομικής διάστασης αναδεικνύει τη σημασία των διαθέσιμων πόρων στη μετατροπή της πρόθεσης σε πραγματική συμπεριφορά. Η διατριβή συμβάλλει θεωρητικά μέσω της ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου και διεπιστημονικού πλαισίου ανάλυσης της τουριστικής συμπεριφοράς, το οποίο υπερβαίνει τις αποσπασματικές προσεγγίσεις της διεθνούς βιβλιογραφίας. Σε μεθοδολογικό επίπεδο, προτείνει ένα πολυπαραγοντικό μοντέλο που επιτρέπει την ανάλυση σύνθετων σχέσεων μεταξύ μεταβλητών, ενώ σε πρακτικό επίπεδο παρέχει χρήσιμες κατευθύνσεις για τον τουριστικό σχεδιασμό και τη διαχείριση προορισμών στο ψηφιακό περιβάλλον. Συνολικά, η παρούσα έρευνα αναδεικνύει ότι η τουριστική συμπεριφορά αποτελεί ένα πολυδιάστατο και δυναμικό φαινόμενο, το οποίο διαμορφώνεται μέσα από την αλληλεπίδραση πληροφορίας, αντίληψης και εμπειρίας. Η κατανόηση των μηχανισμών αυτών είναι καθοριστική για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών στον τουρισμό και για την περαιτέρω εξέλιξη της επιστημονικής γνώσης στο πεδίο.